Tanghaling tapat at nanunuot ang init ng araw sa balat ni Tatay Kanor. Sa edad na sitenta, dapat ay nagpapahinga na siya sa bahay, ngunit kailangan niyang bumiyahe gamit ang kanyang lumang multicab para maghatid ng mga gulay sa palengke. Ito lamang ang pinagkukunan niya ng pantustos sa kanyang maintenance na gamot. Habang binabagtas niya ang highway, pumara ang dalawang pulis na nakatambay sa gilid ng kalsada. Kinabahan agad si Tatay Kanor. Kilala sa lugar na iyon sina PO1 Morales at PO2 Dizon—mga “buwaya” kung tawagin ng mga tricycle driver at vendor. Wala silang pinipili, basta may makuhaan ng pera.
Pinara si Tatay Kanor hindi dahil may violation, kundi dahil nakita nilang puno ng karga ang sasakyan. “Lisensya at rehistro!” sigaw ni Morales habang nginunguya ang bubblegum. Inabot ni Tatay Kanor ang mga dokumento nang nanginginig ang kamay. “Sir, kumpleto po yan. Updated po ang rehistro,” magalang na sabi ng matanda. Tiningnan ito ni Dizon at ngumisi. “Wala kaming pakialam sa papel mo. Sira ang tail light mo, overloading ka pa. Alam mo ba magkano ang multa nito? Sampung libo at impound ang sasakyan mo.” Nanlaki ang mata ni Tatay Kanor. Maayos ang ilaw niya bago umalis, at hindi naman sobra ang karga niya. Alam niyang gawa-gawa lang ito.
“Sir, maawa na po kayo. Pangkain lang po namin ito. Wala po akong sampung libo. Isang libo lang po ang kikitain ko ngayong araw,” pagmamakaawa ni Tatay Kanor habang nakalapat ang mga palad. “Anong maawa? Walang awa-awa sa batas!” sigaw ni Dizon sabayhila sa kwelyo ng matanda pababa ng sasakyan. “Kung wala kang pera, akin na lang ‘yang mga gulay mo pang-pulutan namin!” Hinablot ni Morales ang isang bayong ng kamatis at itinapon ito sa kalsada para ipakita na hindi sila nagbibiro. Nagkalat ang mga kamatis na parang dugo sa aspalto. Napaluha si Tatay Kanor. Ang puhunan niya, winasak lang ng mga taong dapat ay nagtatanggol sa kanya.
“Sir, huwag naman po… tatawag lang po ako sa anak ko. Baka sakaling may maipadala siyang pera,” pakiusap ng matanda habang pinupulot ang ilang kamatis. Nagkatinginan ang dalawang pulis at humagalpak ng tawa. “Anak? Bakit, mayaman ba anak mo? Sige, tawagan mo! Sabihin mo magdala ng lechon baka sakaling patawarin ka namin!” pang-aasar ni Morales. Kinuha ni Tatay Kanor ang kanyang lumang keypad na cellphone at may tinawagan. “Anak… pasensya ka na… nahuli ako… oo, nasa may boundary ako… natatakot ako, anak…” iyon lang ang nasabi niya bago agawin ni Dizon ang cellphone at ibato ito sa damuhan. “Ang dami mong drama! Sakay sa mobile! Impound na ‘to!”
Habang hinihila nila ang matanda na parang kriminal, isang malakas na busina ang umalingawngaw. Isang makintab at itim na SUV ang humarurot at huminto mismo sa harap ng multicab. May blinker ito sa loob at plakang “8” sa likod. Biglang kinabahan ang dalawang pulis. Alam nilang sasakyan ito ng mambabatas o mataas na opisyal. Bumukas ang pinto ng driver at lumabas ang isang maskuladong lalaki na naka-barong—isang police escort. Mabilis nitong pinagbuksan ang pasahero sa likod.
Bumaba ang isang babae. Matangkad, nakasuot ng pormal na office attire, at may suot na ID na nakasabit sa leeg. Ang aura niya ay seryoso at nakakatakot. Ngunit nang makita niya ang matandang hinihila ng mga pulis, napalitan ng galit ang kanyang mukha. “Tatay?!” sigaw ng babae. Mabilis siyang tumakbo palapit kay Tatay Kanor na noo’y nakaupo na sa gilid ng kalsada, umiiyak. “Anong ginawa niyo sa Tatay ko?!” Ang boses ng babae ay dumagundong sa katahimikan ng kalsada.
Natigilan sina Morales at Dizon. “Ma’am… eh… hinuli po namin, maraming violation…” nauutal na paliwanag ni Morales, biglang naging maamo. Tumayo ang babae at hinarap ang dalawang pulis. Binasa niya ang nameplate ng mga ito. “PO1 Morales. PO2 Dizon. Kilala niyo ba kung sino ako?” tanong niya nang mariin. Umiling ang mga pulis, pinapawisan na ng malapot. Kinuha ng babae ang kanyang ID at ipinakita ito sa mukha nila. “Ako si Judge Teresa Magtanggol ng Regional Trial Court Branch 12. At ang matandang tinulak niyo, pinagtawanan niyo, at tinapunan niyo ng gulay ay ang ama ko.”
Parang binagsakan ng langit at lupa ang dalawang pulis. Judge Magtanggol! Ang tinaguriang “The Iron Lady” ng hudikatura. Ang judge na nagpakulong sa Mayor nila noong nakaraang taon dahil sa graft and corruption. Nanginginig ang tuhod ni Morales. Ang matapang na pulis kanina ay parang basang sisiw ngayon. “Judge… Ma’am… sorry po… hindi po namin alam…”
“Hindi niyo alam?!” sigaw ni Judge Teresa, hindi na napigilan ang emosyon. “Kailangan bang maging tatay ng Judge ang isang tao para tratuhin niyo nang tama? Kailangan bang may kapangyarihan ang biktima para igalang niyo ang karapatan nila? Ang unipormeng suot niyo ay sagisag ng proteksyon, hindi ng pananakot!” Tinuro niya ang mga nagkalat na kamatis. “Nakikita niyo ‘yan? Dugo at pawis ng tatay ko ‘yan. Ilang oras siyang nagbilad sa araw para itanim ‘yan, tapos itatapon niyo lang dahil hindi kayo mabigyan ng pang-merienda?!”
Napuno ang kalsada ng mga usisero. Lahat ay nakatingin sa dalawang pulis na ngayon ay nakayuko na. “Judge, patawarin niyo po kami. May pamilya po kami,” mangiyak-ngiyak na sabi ni Dizon. Lumapit si Judge Teresa sa kanila, mukha sa mukha. “May pamilya rin ang tatay ko. Ako ang pamilya niya. At muntik niyo na siyang atakihin sa puso dahil sa kasakiman niyo. Sa korte ko, araw-araw akong humahatol sa mga kriminal. Pero mas masahol pa kayo sa mga kriminal na hinahatulan ko, dahil ginagamit niyo ang batas para lumabag sa batas.”
Binalingan ni Judge Teresa ang kanyang escort. “Chief, tawagan mo ang Provincial Director. Ipa-relieve ang dalawang ito on the spot. Sasampahan ko sila ng kasong administrative at criminal complaints for grave misconduct, oppression, at robbery extortion. Sisiguraduhin kong matatanggalan kayo ng badge at maghihimas kayo ng rehas.”
Doon na bumigay si Morales. Lumuhod siya sa harap ni Tatay Kanor at ni Judge Teresa. “Ma’am, parang awa niyo na po! Mawawalan po ako ng trabaho! Tatay, sorry po!” Umiiyak na rin si Dizon. Ang mga luhang ito ay hindi luha ng pagsisisi, kundi luha ng takot sa kapalit ng kanilang ginawa. Tumingin si Judge Teresa sa kanyang ama. “Tay, kayo po? Gusto niyo ba silang patawarin?”
Pinunasan ni Tatay Kanor ang kanyang mukha. Pagod siya, pero ang puso niya ay puno pa rin ng kabutihan. “Anak… ayokong makasira ng buhay. Pero kung hindi sila tuturuan ng leksyon, marami pa silang bibiktimahin na tulad ko na walang anak na Judge na magtatanggol sa kanila.” Humarap si Tatay Kanor sa mga pulis. “Patawad ang hinihingi niyo? Ibinibigay ko ‘yon. Pero ang pananagutan sa batas, hindi ko pwedeng alisin ‘yon. Dahil ang mali ay mali.”
Hinalikan ni Judge Teresa ang kanyang ama sa noo. “Tama ka, Tay. Justice will be served.” Nang dumating ang backup team mula sa headquarters, dinisarmahan sina Morales at Dizon sa harap ng maraming tao. Ang mga “hari ng kalsada” ay isinakay sa patrol car, hindi bilang mga huli, kundi bilang mga arestado. Iniwan ni Judge Teresa ang kanyang sasakyan sa driver at sumakay siya sa multicab ng ama. “Tara Tay, ihatid na natin ‘yang mga gulay mo. Ako ang magdadrive,” nakangiting sabi ng Judge.
Habang nagmamaneho ang Judge gamit ang lumang sasakyan, nakatingin si Tatay Kanor sa anak niya nang may pagmamalaki. Hindi dahil isa itong Judge, kundi dahil pinalaki niya itong may paninindigan at pagmamahal sa katarungan. Ang araw na iyon ay naging paalala sa buong bayan: Walang sinuman ang nasa itaas ng batas, at ang karma ay laging nakaabang sa mga umaabuso sa kapangyarihan.
Kayo mga Kabayan, naranasan niyo na rin bang ma-kotong o ma-power trip ng mga nasa katungkulan? Sa tingin niyo, sapat na ba ang matanggal sila sa serbisyo o dapat talaga silang makulong para magtanda? I-comment ang inyong karanasan at opinyon sa ibaba!
