Ang Ugong ng Destabilisasyon sa Taong 2026
Sa pagpasok ng taong 2026, tila hindi pa rin namamatay ang mga bulung-bulungan tungkol sa katatagan ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM). Sa mga kanto, sa social media, at maging sa mga pribadong pagpupulong, iisa ang tanong na lumulutang: Kakalas na nga ba ang mga sundalo sa kanilang Commander-in-Chief?
Ang usaping ito ay hindi biro. Sa kasaysayan ng Pilipinas, ang suporta ng militar ay tila isang barometro ng kapangyarihan. Kapag umayaw ang mga naka-uniporme, kadalasang may gobyernong natutumba. Ngunit sa pagkakataong ito, tila iba ang ihip ng hangin. Sa halip na makakita tayo ng mga tangke sa EDSA, ang nakikita natin ay isang hukbong sandatahan na pilit na inilalayo ang kanilang sarili sa dumi ng pulitika.
Ang “Spark” na Hindi Nagliyab: Ang Kaso ni Colonel Mongao
Nagsimula ang panibagong ingay kamakailan lamang, partikular nitong Enero 9, 2026, nang mag-viral ang isang social media post mula sa isang opisyal ng militar na kinilalang si Colonel Mongao. Sa kanyang post, hayagan niyang ipinahayag ang kanyang “personal withdrawal of support” sa kasalukuyang pamunuan.
Para sa mga kritiko at sa mga nagnanais na mapabagsak ang gobyerno, ito na sana ang hinihintay nilang “spark” o mitsa. Inakala nila na ang ginawa ni Mongao ay susundan ng domino effect—na sunod-sunod na maglalabasan ang mga opisyal para tumiwalag.
Ngunit nagkamali sila ng taya.
Sa halip na kunsintihin o palampasin, agaran at matindi ang naging tugon ng pamunuan ng Armed Forces of the Philippines (AFP) sa ilalim ng pamumuno ni Chief of Staff General Romeo Brawner Jr. Sa isang mabilis na aksyon, ni-relieve o inalis sa pwesto si Colonel Mongao.
Ang mensahe ng AFP ay malinaw at hindi pwedeng bigyan ng ibang kahulugan: Ang uniporme ng sundalo ay hindi dapat gamitin sa partisan politics. Ang pag-alis kay Mongao sa pwesto ay hindi pagsupil sa kanyang karapatang magpahayag o freedom of expression, kundi pagpapatupad ng “Articles of War” at pagsunod sa pinakamataas na pamantayan ng disiplina sa militar.
Sa loob ng organisasyon, ang loyalty ay nakadikit sa Konstitusyon at sa Chain of Command. Hindi ito nakabase sa kung sino ang gusto o ayaw ng isang sundalo sa pwesto. Kapag sinuotan mo ang uniporme, isinusuko mo ang ilang pribilehiyo ng sibilyan, kabilang na ang hayagang pamumulitika, para sa mas mataas na tawag ng tungkulin.
Solid ang AFP: Bakit Hindi na Sila Basta-basta Matitinag?
Ayon sa mga obserbasyon at pahayag ni AFP Spokesperson Colonel Francel Padilla, nananatiling buo at solido ang suporta ng militar sa Konstitusyon. “Solid ang AFP,” wika nga sa mga ulat.
Ngunit bakit nga ba tila napakahirap nang tibagin ng pulitika ang militar ngayon kumpara noon?
Kung babalikan natin ang kasaysayan, tila naging “tool” o kasangkapan ang AFP sa mga pagpapalit ng gobyerno.
Panahon ni Marcos Sr.: Ang militar ay naging sandigan ng Martial Law, ngunit sa huli, ang pagbaklas din ng militar (RAM) ang naging susi sa EDSA 1.
Panahon ni Cory at Ramos: Kaliwa’t kanang kudeta ang yumanig sa bansa.
Panahon ni Erap at Gloria: Nariyan ang EDSA 2, ang Oakwood Mutiny, at ang Manila Peninsula siege.
Ang tanong ng karamihan sa mga sundalo ngayon: “Gumanda ba ang Pilipinas matapos ang mga kudeta?”
Ang sagot ay isang malungkot na iling. Napagtanto ng makabagong henerasyon ng mga sundalo na ang “military intervention” sa pulitika ay hindi nagdudulot ng pag-unlad. Sa halip, nagdudulot ito ng instability na lalong nagpapabagsak sa ekonomiya at nagpapahirap sa taumbayan.
Tinatawag itong “Maturity” ng Armed Forces. Natuto na sila. Nakita nila na tuwing nakikisawsaw sila sa pulitika, nagkakaroon lang ng hidwaan sa loob ng kanilang hanay, habang ang mga pulitikong kanilang tinulungan ay nagpapasasa sa kapangyarihan.
Ang Papel ng Oposisyon at ang Iligal na Panawagan
Sa kabila ng paninindigan ng AFP, hindi pa rin tumitigil ang ilang grupo sa panawagan. Nabanggit sa mga ulat ang mga pangalan ng ilang personalidad at grupo, gaya ng kampo ni Chavit Singson at iba pang kritiko, na nananawagan ng pagkilos ng militar laban sa umano’y katiwalian.
Subalit, matalino na ang sagot ng AFP dito: “Ang mga alegasyon ng korapsyon ay dapat dumaan sa civilian courts at oversight bodies, hindi sa kudeta.”
Ito ay isang sampal sa mukha ng mga nagnanais ng shortcut. Ipinapaalala ng militar na may proseso ang demokrasya. Kung may katiwalian, kasuhan. Kung may ebidensya, ilabas sa korte. Hindi trabaho ng sundalo ang maging hukom at berdugo ng mga pulitiko.
Dagdag pa rito, may seryosong babala sa mga nananawagan ng pag-aaklas. Ang paghikayat sa militar na magrebelde o ang tinatawag na “Inciting to Sedition” ay isang krimen. Ang mga sibilyan o retiradong opisyal na nagtutulak sa mga aktibong sundalo na labagin ang kanilang sinumpaang tungkulin ay maaaring mapanagot sa batas. Hindi na ito panahon ng pagpaparaya; ang batas ay ngayo’y may ngipin laban sa mga destabilizers.
PNP at ang Internal Cleansing
Hindi lamang sa AFP may pagbabago. Maging sa Philippine National Police (PNP) sa ilalim ni PNP Chief Rommel Marbil at NCRPO Chief Jose Melencio Nartatez Jr., ramdam ang hangaring linisin ang hanay.
Noong nakaraang taon, mahigit 1,120 na tauhan ng pulisya ang sinibak sa serbisyo. Ito ay hindi biro. Ito ay patunay na ang administrasyong Marcos, sa pamamagitan ng kanyang mga itinalagang hepe, ay seryoso sa “Ethics and Discipline.”
Ang mensahe ay simple: Kung ikaw ay tiwali, abusado, o ginagamit ang iyong posisyon sa maling paraan, walang puwang para sa iyo sa unipormadong serbisyo. Ang ganitong klaseng “cleansing” ay nagpapataas ng moral ng mga matitinong pulis at sundalo, dahil nakikita nilang may hustisya sa loob ng kanilang organisasyon.
Ang Tunay na Laban: West Philippine Sea at Internal Security
Kung hindi sa pulitika, saan nakatuon ang atensyon ng AFP?
Sa ilalim ng pamumuno ni General Brawner, ang pokus ng militar ay nasa “External Defense” at “Internal Peace.” Ang banta sa West Philippine Sea ay totoo at nararamdaman. Ang mga sundalo natin ay abala sa pagpapatrolya, pagbabantay sa ating soberanya, at pagharap sa mga pambu-bully ng dayuhan. Wala silang oras para sa drama ng mga pulitiko sa Maynila.
Sinisiguro ng AFP na ang kanilang lakas ay gagamitin para protektahan ang teritoryo ng Pilipinas at ang kaligtasan ng bawat Pilipino laban sa mga terorista at mananakop, hindi para protektahan o pabagsakin ang isang partikular na politiko.
Konklusyon: Ang Bagong Mukha ng Sundalong Pilipino
Sa huli, ang mga kaganapang ito ay nagpapakita ng isang positibong pagbabago sa ating lipunan. Ang viral post ni Colonel Mongao at ang mabilis na aksyon dito ay patunay na gumagana ang sistema.
Para sa mga “Marites” at mga nagnanais ng gulo, marahil ay nakakadismaya na “Solid” ang AFP. Pero para sa ordinaryong Pilipino na nagnanais ng tahimik na pamumuhay at tuloy-tuloy na trabaho, ito ay magandang balita.
Ang sundalong Pilipino sa taong 2026 ay hindi na sunud-sunuran sa dikta ng mga power brokers. Sila ay mga propesyonal. Sila ay tapat sa watawat at sa Konstitusyon. At hangga’t ganito ang mentalidad ng ating hukbo, mananatiling matatag ang ating demokrasya, sinuman ang nakaupo sa Malacañang.
Kaya sa mga nagbabalak pa rin manggulo, mag-isip-isip na kayo. Sabi nga sa video: “Sa bagong Pilipinas, ang militar ay hindi kasali sa drama. Sila ang bida sa seguridad.”
