Sa isang mainit at tensyonadong kaganapan na yumanig sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) Terminal 3, inaresto ng mga tauhan ng Philippine National Police (PNP) ang isang retiradong heneral na kilala sa kanyang naging aktibong papel sa pulitika. Si Retired AFP Major General Romeo Poquis, na kagagaling lamang sa isang biyahe mula sa Bangkok, Thailand, ay sinalubong hindi ng mainit na pagtanggap kundi ng posas at warrant of arrest. Ang insidenteng ito ay agad na naging usap-usapan, hindi lamang dahil sa biglaang pangyayari, kundi dahil na rin sa politikal na kulay na bumabalot sa nasabing pag-aresto.
Ang pagkakadakip kay Poquis ay nag-ugat sa kasong “Inciting to Sedition” o ang panghihikayat na maghimagsik laban sa pamahalaan. Ayon sa mga ulat, ito ay may kaugnayan sa kanyang mga naging aktibidad at pahayag noong mga nakaraang buwan, partikular na ang paghimok umano sa hanay ng kasundaluhan o Armed Forces of the Philippines (AFP) na bawiin ang kanilang suporta kay Pangulong Bongbong Marcos. Isang malaking kabalintunaan para sa marami, dahil si Poquis ay kilala noon bilang isang masugid na taga-suporta ng administrasyon bago ito tuluyang bumaliktad at naging isa sa mga kritiko nito.
Ang Tensyon sa Paliparan
Ang eksena sa paliparan ay tila hango sa isang pelikula. Pagkalapag na pagkalapag ng eroplano, nakaabang na ang mga operatiba ng pulisya upang isilbi ang warrant. Dito na nagsimula ang komosyon. Ang mga abogado at taga-suporta ni Poquis, na nag-aabang sa labas upang siya ay salubungin, ay nagulat nang malaman na ang kanilang hinihintay ay nasa kustodiya na ng mga otoridad.
Sumiklab ang mainit na sagutan sa pagitan ng kampo ng heneral at ng mga pulis. Ang mga abogado ni Poquis ay mariing kinuwestiyon ang ligalidad ng pag-aresto at ang kawalan umano ng due process. Sa mga video na kumalat, maririnig ang pagsigaw ng mga abogado na nais nilang makausap ang kanilang kliyente, isang karapatan na anila ay ipinagkakait sa kanila ng mga oras na iyon.
“Hindi po ito pakiusap. We are not requesting, we are demanding!” sigaw ng isang abogado habang pilit na nakikipag-usap sa mga pulis na humarang sa kanila. Iginiit ng kampo ng depensa na ang nangyayari ay isang panggigipit at tinawag pa itong “Batas Militar silently” o isang tahimik na pagpapatupad ng Martial Law, kung saan ang mga kritiko ay dinadakip at binubusalan.
Ayon pa sa mga kasamahan ni Poquis, hindi umano dumaan sa tamang proseso ang kaso. Para sa kanila, ang pagpapahayag ng saloobin o kritisismo sa gobyerno ay bahagi ng demokrasya at hindi dapat ituring na sedisyon. Ikinagalit din nila ang tila “overkill” na presensya ng pulisya at ang kawalan ng pagkakataon na makausap man lang ng maayos ang retiradong heneral bago ito dinala sa Camp Crame.
Ang Panig ng PNP: Walang Sinasanto ang Batas
Sa kabila ng mga akusasyon ng panggigipit, nanindigan ang Philippine National Police na ang kanilang ginawa ay naaayon sa batas at may basehan. Sa isang panayam sa ground commander at opisyal ng pulisya na nanguna sa operasyon, nilinaw nila na mayroon silang hawak na Warrant of Arrest na inisyu ng korte.
Ipinaliwanag ng opisyal na ang kaso ay nagmula sa imbestigasyon ng Criminal Investigation and Detection Group (CIDG). Ayon sa kanila, ang mga naging pahayag at pagkilos ni Poquis, lalo na ang panawagan nito sa militar na mag-aklas, ay malinaw na paglabag sa batas. Binigyang-diin ng PNP na ang kanilang mandato ay ipatupad ang batas “without fear or favor” – o walang takot at walang kinikilingan.
“Meron tayong due process at sinusunod natin iyon. Itong ating Philippine National Police, we uphold the constitution,” pahayag ng opisyal. Dagdag pa niya, kapag may nakitang basehan ang korte para maglabas ng warrant, tungkulin nilang ipatupad ito saan man at kailan man makita ang akusado.
Nilinaw din ng pulisya na dadalhin si Poquis sa court of origin o sa korteng nag-isyu ng warrant upang doon desisyunan kung siya ay makakapag-piyansa o mananatili sa kulungan. Itinanggi rin nila na may nilalabag silang karapatang pantao, at sinabing sinusunod lamang nila ang utos ng hukuman.
Ang Ugat ng Kaso: United People’s Initiative
Ang pag-aresto kay Gen. Poquis ay hindi isang hiwalay na pangyayari kundi bahagi ng mas malawak na naratibo ng tensyon sa pulitika. Matatandaan na noong Nobyembre 16 at 17, kasabay ng ilang malalaking pagkilos, ay nagkaroon ng hiwalay na aktibidad ang grupong “United People’s Initiative” na pinangunahan mismo ni Poquis.
Sa mga pagkilos na ito, hayagang nanawagan ang grupo sa taong-bayan at sa mga uniformed personnel na bawiin ang suporta sa kasalukuyang administrasyon. Ang ganitong uri ng retorika, ayon sa mga eksperto sa batas, ay tumatawid na mula sa simpleng “freedom of speech” patungo sa “inciting to sedition,” lalo na kung ito ay naglalayong pabagsakin ang gobyerno sa pamamagitan ng iligal na paraan o pwersa.
Sinasabing ang mga pahayag na ito ang naging pangunahing ebidensya na ginamit ng CIDG upang sampahan siya ng reklamo sa piskalya, na kalaunan ay naging ganap na kaso sa korte.
.png)
Babala sa Iba Pang Kritiko?
Ang pagkakadakip kay Poquis ay nagpadala ng malakas na mensahe sa iba pang mga personalidad na may katulad na panawagan. Marami ang nag-aabang kung sino ang susunod. Sa social media, usap-usapan na baka sumunod na arestuhin ang iba pang mga kilalang vloggers o dating opisyal na naging maingay din sa kanilang pagbatikos at panawagan ng pag-aaklas.
Binanggit sa mga usap-usapan ang pangalan ni Kiko Barzaga at iba pang mga dating taga-suporta na ngayon ay kritiko na rin. Ang tanong ng marami: Ito na ba ang simula ng malawakang crackdown laban sa mga nananawagan ng destabilisasyon?
Nag-iwan naman ng babala ang PNP sa mga nagbabalak pang gumawa ng mga hakbang na labag sa batas. Ayon sa kanila, handa silang ipatupad ang batas sa sinumang lumabag dito. Ang mensahe ay malinaw: Ang kalayaan sa pagpapahayag ay may hangganan, at kapag ito ay ginamit upang manghikayat ng gulo o rebelyon, ang kamay ng batas ang kanilang makakaharap.
Sa ngayon, nananatiling nasa kustodiya ng mga otoridad si Retired Major General Romeo Poquis habang hinihintay ang mga susunod na legal na hakbang. Ang insidenteng ito ay tiyak na magpapainit lalo sa diskusyon sa pulitika sa bansa. Ito ba ay pagpapatupad lamang ng batas, o ito ay senyales ng paghihigpit sa mga kalaban ng administrasyon? Kayo na ang humusga.
Manatiling nakatutok para sa mga susunod na kabanata ng istoryang ito.
