Sa gitna ng umiinit na tensyon sa pagitan ng mga superpower, isang malaking balita ang yumanig sa pandaigdigang komunidad: ang pag-aresto at pagdadala ng militar ng Estados Unidos kay Venezuelan President Nicolas Maduro patungong New York. Ngunit sa likod ng mga headlines tungkol sa hustisya, isang matapang na boses mula sa Pilipinas ang nagbabala na ang hakbang na ito ay maaaring maging simula ng pagguho ng kaayusan sa buong mundo.
Si Attorney Harry Roque, dating tagapagsalita ng palasyo at eksperto sa International Law, ay naglabas ng isang matinding pahayag na kumukuwestiyon sa legalidad ng ginawang ito ng Amerika. Ayon kay Roque, ang pagpasok sa isang independenteng bansa upang arestuhin ang lider nito ay hindi lamang paglabag sa United Nations Charter, kundi isang hayagang anyo ng “kidnapping” na nakabalot sa pangalan ng batas.
Ang “Might is Right” at ang Panganib sa ICC Judges
Binigyang-diin ni Roque na ang ginawang ito ng Amerika ay nagpapatunay lamang na ang pinakamalakas na bansa sa mundo ay walang pakialam sa umiiral na batas. Ang ganitong halimbawa o “precedent” ay mapanganib dahil maaari itong gayahin ng ibang malalakas na bansa gaya ng Russia at China.
Sa isang shocking na pahayag, binalaan ni Roque ang mga judges ng International Criminal Court (ICC). “Hindi po imposible na anytime now ang mga Ruso naman ay kikidnapin ang mga judges ng ICC,” ani Roque. Ang lohika sa likod nito ay simple ngunit nakakatakot: kung pwedeng balewalain ng Amerika ang soberenya ng isang bansa, wala ring pipigil sa Russia na gawin ang parehong dahas laban sa mga opisyal ng ICC na naglalabas ng arrest warrant laban sa kanilang mga lider. Sa madaling salita, ang hustisya ay mauuwi na lamang sa gantihan sa halip na tunay na pananagutan.
Langis vs. Droga: Ang Tunay na Motibo
Bagama’t ang opisyal na dahilan ng Amerika sa paghuli kay Maduro ay ang pagkakasangkot umano nito sa ilegal na droga, naniniwala si Roque na ito ay isang “palusot” lamang. Ipinunto niya na ang Venezuela ang may pinakamalaking oil reserve sa buong daigdig. Sa mata ni Roque, ang operasyong militar ay isang paraan upang makontrol ang likas na yaman ng isang bansa na hindi sumusunod sa kagustuhan ng Washington.
“Obvious na obvious na ang intensyon talaga ng Amerikano ay kunin yung langis ng Venezuela,” pahayag ni Roque. Ang paggamit sa isyu ng droga bilang maskara para sa geopolitical interests ay isang stratehiya na ayon sa kanya ay dapat pag-isipan nang malalim ng mga mamamayan.
Ang Anino sa Pilipinas: Kina Digong at Inday Sara
Ang pinaka-emosyonal na bahagi ng pagsusuri ni Roque ay ang pag-uugnay ng sitwasyon sa Venezuela sa kasalukuyang pulitika sa Pilipinas. Inihambing niya ang sinapit ni Maduro sa banta ng ICC laban kay dating Pangulong Rodrigo “Tatay Digong” Duterte at Vice President Sara Duterte.
Nagtanong si Roque sa publiko: “Anong mararamdaman niyo kung kinidnap ng Amerika… at kinidnap ang Inday Sara bagaman siya’y presidente at dadalhin sa Amerika para ilitis supposedly for extrajudicial killings?” Ayon sa kanya, ang kawalan ng paninindigan ng kasalukuyang administrasyon sa usapin ng soberenya ay naglalagay sa ating mga lider sa panganib na makuha ng mga dayuhan nang walang laban.
Binatikos din niya ang kasalukuyang pamumuno ni Pangulong Marcos Jr., na tinawag niyang “napakatapat na tuta ng mga Amerikano,” kaya naman hindi ito nakakaranas ng panggigipit mula sa West. Ngunit babala niya, ang mga lider na naninindigan para sa tunay na independensya ang siyang laging target ng panggigipit.
Isang Panawagan para sa Soberenya
Sa huli, ang mensahe ni Roque ay isang panawagan para sa paggising ng nasyonalismo sa bawat Pilipino. Tayo ay isang bansang hindi kasing lakas ng mga superpower, at kung hahayaan nating manaig ang sistemang “ang malakas ang laging tama,” tayo ang unang magiging biktima.
Ang kaso ni Nicolas Maduro ay hindi lamang kwento ng isang bansa sa South America; ito ay isang salamin ng kung ano ang maaaring mangyari sa anumang bansa na susubok na tumayo sa sarili nitong mga paa. Ang hamon ngayon sa mga Pilipino ay ang pagpili: mananatili ba tayong tahimik habang unti-unting kinakain ng dayuhang pwersa ang ating karapatan, o titindig tayo para sa ating soberenya bago pa mahuli ang lahat?
