“Sa likod ng mga kinumpiskang luxury car at naglalagablab na pangalan sa balita, ako ang taong may hawak ng lihim na kayang magpabagsak ng isang buong sindikato.”
Ako ang hindi nila binanggit sa headline.
Ako ang tahimik na nagmamasid sa gilid ng mga kordon ng dilaw na tape habang isa isang itinutulak ang mga mamahaling sasakyan papasok sa compound ng ICI. Nakita ko ang kinang ng isang Rolls Royce na para bang nanunuya sa sikat ng araw at sa mga taong ninakawan nito. Nakita ko rin ang tatlong Cadillac na tila magkakapatid na nagkukunwaring inosente. At sa likod ng lahat ng iyon alam kong hindi lang bakal at pintura ang kinumpiska kundi ang mga patunay ng isang sistemang bulok hanggang sa buto.
Nasa bulsa ko ang isang maliit na telepono na walang pangalan ang SIM. Sa loob nito may mga litrato ng mga plaka at mga serial number na hindi dapat magkatabi kung hindi sila magkakasabwat. Nanginginig ang kamay ko hindi dahil sa lamig kundi dahil sa bigat ng alam ko.
“Sigurado ka bang nandito siya?” bulong ng isang lalaki sa likod ko.
Hindi ako lumingon. “Hindi na mahalaga kung nandito siya. Ang mahalaga ay ang mga sasakyan niya ay narito. At kasama ng mga iyon ang mga kasalanan niya.”
Ang pangalan ni Zaldico ay parang anino sa bawat dingding ng compound. Kahit wala siya ramdam mo ang presensya niya. Isang dating kongresista na biglang naging multo sa Europa habang ang yaman niyang pinaghirapan ng baha at luha ng mga tao ay nakahilera ngayon sa harap ko.
Habang nagkakagulo ang media at ang mga abogado niya ay nagbabanta ng kaso alam kong mas malalim pa ang sugat na bubuksan ng gabing iyon. Dahil sa parehong oras na kinukumpiska ang mga sasakyan ay may isa pang dokumentong dumapo sa DOJ na mas mabigat pa kaysa sa lahat ng metal sa compound.
Ang counter affidavit ni Henry Alcantara.
Kilalang kilala ko ang lalaking iyon. Hindi sa personal pero sa mga rekord na nakita ko at sa mga boses na nakinig ako sa mga saradong silid. Siya ang dating engineer na unang umamin. Siya ang nagdala ng pera sa mga politiko. Siya ang nagbukas ng pinto. At ngayon siya ang unang sumasara nito.
Nabasa ko ang bawat pahina ng kanyang bagong salaysay. Wala raw ebidensya. Wala raw pabor. Wala raw alam. Para bang hindi siya ang lalaking nanginginig na nagkwento sa Senado kung paano niya inihatid ang sobre sa mga tauhan ng mga makapangyarihan.
“Bakit mo ito ginagawa Henry?” bulong ko sa sarili ko habang nakatitig sa kopya ng affidavit.
Tumunog ang telepono ko.
“Bumabaligtad na sila,” sabi ng boses sa kabilang linya. “Hindi lang siya. Sina Bryce at JP din.”
“Dahil sa witness protection,” sagot ko. “Hindi sila tinanggap.”
“Kung ganoon lalong magugulo ang kaso.”
“Hindi,” sabi ko. “Lalong lilinaw kung sino ang natatakot.”
Pinatay ko ang tawag at tumingin sa malayo kung saan patuloy na kumikislap ang mga camera. Alam kong sa likod ng bawat flash ay may taong nagtatago. At sa gitna ng lahat ng ito naroon ang mag asawang Discaya.
Sila ang mga unang naglakas loob.
Si Curly at si Sarah. Dalawang pangalan na binato ng sistema sa apoy matapos nilang ilabas ang mga ledger. Walong makakapal na aklat na puno ng petsa halaga at pangalan. Nakita ko ang ilan sa mga pahinang iyon. May tinta pa ng takot at galit ang bawat numero.
“Kung totoo ang hawak nila bakit sila ang nakakulong?” tanong sa akin ng isang kaibigan kong reporter minsan.
“Dahil ang katotohanan ay hindi palaging may bantay,” sagot ko. “Minsan ito ang unang binabaril.”
Sa gabing iyon habang inihahatid si Curly sa ilalim ng Senate Sergeant at Arms at si Sarah ay inilalayo sa Lapu Lapu City Jail naramdaman ko ang bigat ng kabalintunaan. Ang mga unang whistle blower ang una ring ginapos.
May mensahe akong natanggap mula sa isang taong malapit sa kanila.
“Hawak pa rin namin ang lahat. Nasa Senado ang mga ledger. Pero hinihingan kami ng restitution bago proteksyon.”
Napamura ako sa ilalim ng hininga ko. Alam ko ang batas. Alam ko na ang restitution ay para sa may hatol hindi sa nagsasalita pa lang.
“Hindi sila papayag,” sagot ko sa mensahe. “At kaya sila pinaparusahan.”
Sa pagitan ng mga kinumpiskang sasakyan ng isang puganteng politiko ng pagbaligtad ng isang dating testigo at ng pagkakakulong ng mag asawang naglabas ng mga pangalan ay nakikita ko ang iisang linya na nagdurugtong sa lahat. Takot.
Takot ng mga nasa itaas.
Takot na lumabas ang buo at hubad na katotohanan.
Lumapit sa akin ang isang batang cameraman. “Kuya ano sa tingin mo mangyayari?”
Tiningnan ko ang hanay ng mga sasakyan at ang mga sundalong nakabantay. “Kapag ang bakal ay nagsimulang magsalita sa anyo ng ebidensya at ang mga tao ay tumangging manahimik may guguhong pader. Tanong na lang kung sino ang matatagpuan sa ilalim.”
Sa bulsa ko ay may kopya ako ng isang pahina mula sa ledger. Isang pahinang may tatlong pirma at isang halagang sapat para magpatayo ng tulay na hindi kailanman itinayo. Ang pahinang iyon ang dahilan kung bakit ako hindi pwedeng umatras.
“Hindi pa tapos ito,” bulong ko habang papalayo sa compound. “At sa susunod na bubukas ang balita may mga pangalan nang hindi na maitatago.”
Sa dilim ng kalsada patungo sa susunod na tagpuan alam kong mas lalong iigting ang laban. Dahil kapag ang katotohanan ay sinimulang usigin natututo rin itong lumaban.
“May isang pahina sa walong makakapal na ledger na kapag nabasa nang tama ay kayang magpabagsak ng mga hari, at ako ang nagdadala ng pahinang iyon sa maling oras sa tamang lugar.”
Hindi ako nakatulog nang gabing iyon.
Sa maliit kong apartment sa Quezon City, nakaupo ako sa gilid ng kama, hawak ang lumang sobre na naglalaman ng kopya ng pahina mula sa ledger ng mga Discaya. Parang may pulso ang papel sa loob, parang humihinga, parang may sariling buhay na ayaw magpahuli.
Sa labas, tahimik ang kalsada, pero alam kong ang katahimikan ay huwad. Sa ganitong mga gabi naglalakad ang mga taong may dalang utos at baril, hindi para magpatupad ng batas kundi para burahin ang mga taong masyadong maraming alam.
Tumunog ang aking telepono.
“Nasaan ka?” tanong ng boses ni Lino, ang tanging taong pinagkakatiwalaan ko sa DOJ.
“Sa bahay.”
“Lumabas ka diyan. May kumikilos.”
“Anong ibig mong sabihin sa kumikilos?”
“May memo na inilabas kanina lang. Ipinapabilis ang pag ibasura sa testimonya nina Henry, Bryce, at JP. Parang gusto nilang sabihing wala nang kaso.”
Napapikit ako. “At ang mga Discaya?”
“Mas lalong pinipiga. May nagrerekomenda ng mas mabigat na kaso laban sa kanila. Para tuluyang manahimik.”
Tumingin ako sa sobre sa aking kamay. “Hindi ako papayag.”
“Tama ka. Kaya kailangan naming ang pahinang hawak mo.”
Alam ko ang ibig sabihin noon. Kapag ibinigay ko ang pahinang iyon, hindi na ako isang tahimik na tagamasid. Ako na ang magiging target.
“May kopya na ba kayo?” tanong ko.
“May ilan. Pero kailangan namin ang orihinal na may tatlong pirma. Iyon ang mag uugnay kay Zaldico sa lahat.”
Huminga ako nang malalim. “Saan tayo magkikita?”
“Sa lumang parking lot sa likod ng Senate. Dalawang oras mula ngayon. Huwag kang susundan.”
Pinatay ko ang tawag at nagsimulang mag impake ng kaunting gamit. Isang jacket. Isang lumang ID. At ang sobre.
Paglabas ko ng apartment, napansin kong may itim na sasakyan sa kanto na kanina pa nakaparada. Hindi gumagalaw. Hindi rin naka ilaw. Parang naghihintay.
Naglakad ako sa kabaligtarang direksyon, kunwari walang pakialam. Sa bawat hakbang ramdam ko ang tibok ng puso ko sa tainga ko.
“Hindi ako titigil,” bulong ko sa sarili ko.
Sumakay ako ng jeep, bumaba, sumakay ng taxi, bumaba ulit. Sinubukan kong iligaw ang sinumang maaaring sumusunod. Pero sa salamin ng taxi nakita ko ang parehong itim na sasakyan dalawang kanto ang layo.
“Kuya paki kanan sa susunod,” sabi ko sa driver.
“May hinahabol ka ba?” biro niya.
“May tinatakasan,” sagot ko nang hindi nakangiti.
Pagdating ko sa parking lot, madilim at halos walang tao. Tanging ilaw ng iilang poste ang nagbibigay anyo sa mga anino. Naroon si Lino, nakasandal sa isang haligi.
“Akala ko hindi ka darating,” sabi niya.
“Inakala rin ng iba,” sagot ko habang inilalabas ang sobre. “Narito na.”
Bago ko pa maibigay, may mga ilaw na biglang sumilay sa likod namin. Tatlong sasakyan. Mabilis. Malapit.
“Tumakbo ka!” sigaw ni Lino.
“Hindi,” sagot ko. “Ito na ang takbo ko.”
Inabot ko sa kanya ang sobre. “Iyan ang katotohanan. Kahit ano ang mangyari huwag mong bitawan.”
Lumapit ang mga lalaki, mabilis at walang pakialam sa mga camera sa paligid. May isa sa kanila ang sumigaw, “Ibigay ninyo ang dala ninyo.”
Humakbang ako pasulong. “Wala kayong makukuha sa akin kundi isang kuwento na mas lalong lalaki kapag sinubukan ninyong patayin.”
May malamig na bakal na tumama sa aking tagiliran. Bumagsak ako sa semento, pero nakita ko si Lino na tumatakbo palayo, mahigpit na hawak ang sobre.
Habang lumalabo ang paningin ko, naisip ko na kahit masaktan ako, may isang pahina na nakaligtas. At minsan, sapat na ang isang pahina para masimulan ang katapusan ng isang kasinungalingan.
Nang magising ako sa ospital kinabukasan, may balita na sa radyo. Binabanggit ang bagong ebidensya. Binabanggit ang mga pirma. Binabanggit ang pangalang matagal nang nagtatago.
Ngumiti ako kahit masakit.
Hindi pa tapos ang laban. Pero sa unang pagkakataon, naramdaman kong ang katotohanan ay hindi na nag iisa.
“Kapag ang katotohanan ay dumugo, mas nagiging totoo ito, at ako ang lalaking nag iwan ng dugo sa sahig para lang makarating ang isang pahina sa liwanag.”
Hindi pa rin ako lubos na makagalaw nang ilipat ako mula sa emergency room papunta sa isang tahimik na kwarto sa ikatlong palapag ng ospital. May tahi ang tagiliran ko at bawat paghinga ay parang hinihiwa ng manipis na kutsilyo ang loob ko, pero ang sakit sa katawan ay mas magaan kaysa sa bigat ng mga iniisip ko.
Sa maliit na telebisyon sa dingding, patuloy ang balita.
“Isang bagong dokumento na may tatlong pirma ang isinumite ngayong umaga sa Senado bilang karagdagang ebidensya sa kasong may kinalaman sa multi bilyong pisong anomalya,” sabi ng babaeng anchor. “Ayon sa aming source, direktang iniuugnay nito ang isang puganteng dating opisyal sa mga transaksyon ng isang pribadong korporasyon.”
Napikit ako.
Ibig sabihin nakarating ang pahina.
May kumatok sa pinto. Dahan dahan itong bumukas at pumasok si Lino, may hawak na kape at mukhang hindi natulog.
“Buhay ka pa pala,” sabi niya nang may pilit na ngiti.
“Sayang,” sagot ko. “May utang ka pa sa akin.”
Umupo siya sa gilid ng kama. “Salamat. Kung hindi mo ibinigay iyon kagabi baka tuluyan nang naibasura ang lahat.”
“Nasaan na ang mga Discaya?” tanong ko.
“Nilipat sila sa mas ligtas na pasilidad. Tahimik pa rin ang kaso nila pero hindi na sila basta mawawala. Masyado nang maraming mata ang nakatingin.”
Huminga ako nang malalim. “At si Zaldico?”
“Hindi na siya multo. Lumabas ang pangalan niya sa Senado. Hindi na siya makakatago nang matagal.”
Sa labas ng bintana tanaw ko ang kulay abong ulap na parang mabigat sa siyudad. Parang ang buong bansa ay naghihintay kung ano ang susunod na mangyayari.
“May naghahanap pa rin sa iyo,” dagdag ni Lino. “Hindi lahat ay masaya na nakarating ang pahinang iyon.”
Ngumiti ako nang mahina. “Hindi ko naman ginawa ito para pasayahin sila.”
Lumipas ang mga araw at unti unti akong gumaling. Kasabay nito, lalong uminit ang usapin sa balita. Ang mga dating testigong bumaligtad ay tinawag muli. Ang kanilang mga affidavit ay kinuwestyon. Ang walong ledger ay binuksan pahina kada pahina sa harap ng mga kamera.
May isang gabi na nakaupo ako sa isang maliit na cafe, nagtatago sa likod ng isang baseball cap, nang marinig ko ang dalawang lalaking nag uusap sa katabing mesa.
“Akala ko tapos na,” sabi ng isa. “Pero mas lalo palang lumaki.”
“Ganoon talaga kapag may isang taong hindi pumayag na manahimik,” sagot ng isa.
Hindi nila alam na ako ang taong iyon.
Isang linggo ang lumipas bago ako muling tinawagan ni Lino.
“May warrant na,” sabi niya. “Hindi na makakaiwas si Zaldico. At ang ilan sa mga pangalan sa ledger ay nagsisimula nang maghanap ng abogado.”
“Maganda,” sagot ko. “Ibig sabihin natatakot na sila.”
“Tama. At kapag ang makapangyarihan ay natakot, kadalasan ay doon nagsisimula ang pagbabago.”
Tumahimik kami sandali.
“Mag ingat ka,” sabi niya sa huli. “Hindi pa tapos ang panganib.”
“Hindi rin tapos ang katotohanan,” sagot ko.
Sa gabing iyon, naglakad ako sa ilalim ng mga ilaw ng lungsod, dala ang mga sugat at ang mga alaala ng gabing halos mamatay ako sa parking lot. Hindi ako bayani. Isa lang akong taong nakahawak ng pahina at piniling huwag itong sunugin.
At habang patuloy na umuusad ang kaso, habang ang mga pangalan ay lumalabas at ang mga pader ng kasinungalingan ay unti unting nababasag, alam kong kahit mawala ako bukas, may naiwan akong bakas.
Isang pahina.
Isang sugat.
Isang katotohanan na sa wakas ay natutong lumaban at manalo.
“Sa likod ng mga kinumpiskang luxury car at naglalagablab na pangalan sa balita, ako ang taong may hawak ng lihim na kayang magpabagsak ng isang buong sindikato.”
Ako ang hindi nila binanggit sa headline.
Ako ang tahimik na nagmamasid sa gilid ng mga kordon ng dilaw na tape habang isa isang itinutulak ang mga mamahaling sasakyan papasok sa compound ng ICI. Nakita ko ang kinang ng isang Rolls Royce na para bang nanunuya sa sikat ng araw at sa mga taong ninakawan nito. Nakita ko rin ang tatlong Cadillac na tila magkakapatid na nagkukunwaring inosente. At sa likod ng lahat ng iyon alam kong hindi lang bakal at pintura ang kinumpiska kundi ang mga patunay ng isang sistemang bulok hanggang sa buto.
Nasa bulsa ko ang isang maliit na telepono na walang pangalan ang SIM. Sa loob nito may mga litrato ng mga plaka at mga serial number na hindi dapat magkatabi kung hindi sila magkakasabwat. Nanginginig ang kamay ko hindi dahil sa lamig kundi dahil sa bigat ng alam ko.
“Sigurado ka bang nandito siya?” bulong ng isang lalaki sa likod ko.
Hindi ako lumingon. “Hindi na mahalaga kung nandito siya. Ang mahalaga ay ang mga sasakyan niya ay narito. At kasama ng mga iyon ang mga kasalanan niya.”
Ang pangalan ni Zaldico ay parang anino sa bawat dingding ng compound. Kahit wala siya ramdam mo ang presensya niya. Isang dating kongresista na biglang naging multo sa Europa habang ang yaman niyang pinaghirapan ng baha at luha ng mga tao ay nakahilera ngayon sa harap ko.
Habang nagkakagulo ang media at ang mga abogado niya ay nagbabanta ng kaso alam kong mas malalim pa ang sugat na bubuksan ng gabing iyon. Dahil sa parehong oras na kinukumpiska ang mga sasakyan ay may isa pang dokumentong dumapo sa DOJ na mas mabigat pa kaysa sa lahat ng metal sa compound.
Ang counter affidavit ni Henry Alcantara.
Kilalang kilala ko ang lalaking iyon. Hindi sa personal pero sa mga rekord na nakita ko at sa mga boses na nakinig ako sa mga saradong silid. Siya ang dating engineer na unang umamin. Siya ang nagdala ng pera sa mga politiko. Siya ang nagbukas ng pinto. At ngayon siya ang unang sumasara nito.
Nabasa ko ang bawat pahina ng kanyang bagong salaysay. Wala raw ebidensya. Wala raw pabor. Wala raw alam. Para bang hindi siya ang lalaking nanginginig na nagkwento sa Senado kung paano niya inihatid ang sobre sa mga tauhan ng mga makapangyarihan.
“Bakit mo ito ginagawa Henry?” bulong ko sa sarili ko habang nakatitig sa kopya ng affidavit.
Tumunog ang telepono ko.
“Bumabaligtad na sila,” sabi ng boses sa kabilang linya. “Hindi lang siya. Sina Bryce at JP din.”
“Dahil sa witness protection,” sagot ko. “Hindi sila tinanggap.”
“Kung ganoon lalong magugulo ang kaso.”
“Hindi,” sabi ko. “Lalong lilinaw kung sino ang natatakot.”
Pinatay ko ang tawag at tumingin sa malayo kung saan patuloy na kumikislap ang mga camera. Alam kong sa likod ng bawat flash ay may taong nagtatago. At sa gitna ng lahat ng ito naroon ang mag asawang Discaya.
Sila ang mga unang naglakas loob.
Si Curly at si Sarah. Dalawang pangalan na binato ng sistema sa apoy matapos nilang ilabas ang mga ledger. Walong makakapal na aklat na puno ng petsa halaga at pangalan. Nakita ko ang ilan sa mga pahinang iyon. May tinta pa ng takot at galit ang bawat numero.
“Kung totoo ang hawak nila bakit sila ang nakakulong?” tanong sa akin ng isang kaibigan kong reporter minsan.
“Dahil ang katotohanan ay hindi palaging may bantay,” sagot ko. “Minsan ito ang unang binabaril.”
Sa gabing iyon habang inihahatid si Curly sa ilalim ng Senate Sergeant at Arms at si Sarah ay inilalayo sa Lapu Lapu City Jail naramdaman ko ang bigat ng kabalintunaan. Ang mga unang whistle blower ang una ring ginapos.
May mensahe akong natanggap mula sa isang taong malapit sa kanila.
“Hawak pa rin namin ang lahat. Nasa Senado ang mga ledger. Pero hinihingan kami ng restitution bago proteksyon.”
Napamura ako sa ilalim ng hininga ko. Alam ko ang batas. Alam ko na ang restitution ay para sa may hatol hindi sa nagsasalita pa lang.
“Hindi sila papayag,” sagot ko sa mensahe. “At kaya sila pinaparusahan.”
Sa pagitan ng mga kinumpiskang sasakyan ng isang puganteng politiko ng pagbaligtad ng isang dating testigo at ng pagkakakulong ng mag asawang naglabas ng mga pangalan ay nakikita ko ang iisang linya na nagdurugtong sa lahat. Takot.
Takot ng mga nasa itaas.
Takot na lumabas ang buo at hubad na katotohanan.
Lumapit sa akin ang isang batang cameraman. “Kuya ano sa tingin mo mangyayari?”
Tiningnan ko ang hanay ng mga sasakyan at ang mga sundalong nakabantay. “Kapag ang bakal ay nagsimulang magsalita sa anyo ng ebidensya at ang mga tao ay tumangging manahimik may guguhong pader. Tanong na lang kung sino ang matatagpuan sa ilalim.”
Sa bulsa ko ay may kopya ako ng isang pahina mula sa ledger. Isang pahinang may tatlong pirma at isang halagang sapat para magpatayo ng tulay na hindi kailanman itinayo. Ang pahinang iyon ang dahilan kung bakit ako hindi pwedeng umatras.
“Hindi pa tapos ito,” bulong ko habang papalayo sa compound. “At sa susunod na bubukas ang balita may mga pangalan nang hindi na maitatago.”
Sa dilim ng kalsada patungo sa susunod na tagpuan alam kong mas lalong iigting ang laban. Dahil kapag ang katotohanan ay sinimulang usigin natututo rin itong lumaban.
“May isang pahina sa walong makakapal na ledger na kapag nabasa nang tama ay kayang magpabagsak ng mga hari, at ako ang nagdadala ng pahinang iyon sa maling oras sa tamang lugar.”
Hindi ako nakatulog nang gabing iyon.
Sa maliit kong apartment sa Quezon City, nakaupo ako sa gilid ng kama, hawak ang lumang sobre na naglalaman ng kopya ng pahina mula sa ledger ng mga Discaya. Parang may pulso ang papel sa loob, parang humihinga, parang may sariling buhay na ayaw magpahuli.
Sa labas, tahimik ang kalsada, pero alam kong ang katahimikan ay huwad. Sa ganitong mga gabi naglalakad ang mga taong may dalang utos at baril, hindi para magpatupad ng batas kundi para burahin ang mga taong masyadong maraming alam.
Tumunog ang aking telepono.
“Nasaan ka?” tanong ng boses ni Lino, ang tanging taong pinagkakatiwalaan ko sa DOJ.
“Sa bahay.”
“Lumabas ka diyan. May kumikilos.”
“Anong ibig mong sabihin sa kumikilos?”
“May memo na inilabas kanina lang. Ipinapabilis ang pag ibasura sa testimonya nina Henry, Bryce, at JP. Parang gusto nilang sabihing wala nang kaso.”
Napapikit ako. “At ang mga Discaya?”
“Mas lalong pinipiga. May nagrerekomenda ng mas mabigat na kaso laban sa kanila. Para tuluyang manahimik.”
Tumingin ako sa sobre sa aking kamay. “Hindi ako papayag.”
“Tama ka. Kaya kailangan naming ang pahinang hawak mo.”
Alam ko ang ibig sabihin noon. Kapag ibinigay ko ang pahinang iyon, hindi na ako isang tahimik na tagamasid. Ako na ang magiging target.
“May kopya na ba kayo?” tanong ko.
“May ilan. Pero kailangan namin ang orihinal na may tatlong pirma. Iyon ang mag uugnay kay Zaldico sa lahat.”
Huminga ako nang malalim. “Saan tayo magkikita?”
“Sa lumang parking lot sa likod ng Senate. Dalawang oras mula ngayon. Huwag kang susundan.”
Pinatay ko ang tawag at nagsimulang mag impake ng kaunting gamit. Isang jacket. Isang lumang ID. At ang sobre.
Paglabas ko ng apartment, napansin kong may itim na sasakyan sa kanto na kanina pa nakaparada. Hindi gumagalaw. Hindi rin naka ilaw. Parang naghihintay.
Naglakad ako sa kabaligtarang direksyon, kunwari walang pakialam. Sa bawat hakbang ramdam ko ang tibok ng puso ko sa tainga ko.
“Hindi ako titigil,” bulong ko sa sarili ko.
Sumakay ako ng jeep, bumaba, sumakay ng taxi, bumaba ulit. Sinubukan kong iligaw ang sinumang maaaring sumusunod. Pero sa salamin ng taxi nakita ko ang parehong itim na sasakyan dalawang kanto ang layo.
“Kuya paki kanan sa susunod,” sabi ko sa driver.
“May hinahabol ka ba?” biro niya.
“May tinatakasan,” sagot ko nang hindi nakangiti.
Pagdating ko sa parking lot, madilim at halos walang tao. Tanging ilaw ng iilang poste ang nagbibigay anyo sa mga anino. Naroon si Lino, nakasandal sa isang haligi.
“Akala ko hindi ka darating,” sabi niya.
“Inakala rin ng iba,” sagot ko habang inilalabas ang sobre. “Narito na.”
Bago ko pa maibigay, may mga ilaw na biglang sumilay sa likod namin. Tatlong sasakyan. Mabilis. Malapit.
“Tumakbo ka!” sigaw ni Lino.
“Hindi,” sagot ko. “Ito na ang takbo ko.”
Inabot ko sa kanya ang sobre. “Iyan ang katotohanan. Kahit ano ang mangyari huwag mong bitawan.”
Lumapit ang mga lalaki, mabilis at walang pakialam sa mga camera sa paligid. May isa sa kanila ang sumigaw, “Ibigay ninyo ang dala ninyo.”
Humakbang ako pasulong. “Wala kayong makukuha sa akin kundi isang kuwento na mas lalong lalaki kapag sinubukan ninyong patayin.”
May malamig na bakal na tumama sa aking tagiliran. Bumagsak ako sa semento, pero nakita ko si Lino na tumatakbo palayo, mahigpit na hawak ang sobre.
Habang lumalabo ang paningin ko, naisip ko na kahit masaktan ako, may isang pahina na nakaligtas. At minsan, sapat na ang isang pahina para masimulan ang katapusan ng isang kasinungalingan.
Nang magising ako sa ospital kinabukasan, may balita na sa radyo. Binabanggit ang bagong ebidensya. Binabanggit ang mga pirma. Binabanggit ang pangalang matagal nang nagtatago.
Ngumiti ako kahit masakit.
Hindi pa tapos ang laban. Pero sa unang pagkakataon, naramdaman kong ang katotohanan ay hindi na nag iisa.
“Kapag ang katotohanan ay dumugo, mas nagiging totoo ito, at ako ang lalaking nag iwan ng dugo sa sahig para lang makarating ang isang pahina sa liwanag.”
Hindi pa rin ako lubos na makagalaw nang ilipat ako mula sa emergency room papunta sa isang tahimik na kwarto sa ikatlong palapag ng ospital. May tahi ang tagiliran ko at bawat paghinga ay parang hinihiwa ng manipis na kutsilyo ang loob ko, pero ang sakit sa katawan ay mas magaan kaysa sa bigat ng mga iniisip ko.
Sa maliit na telebisyon sa dingding, patuloy ang balita.
“Isang bagong dokumento na may tatlong pirma ang isinumite ngayong umaga sa Senado bilang karagdagang ebidensya sa kasong may kinalaman sa multi bilyong pisong anomalya,” sabi ng babaeng anchor. “Ayon sa aming source, direktang iniuugnay nito ang isang puganteng dating opisyal sa mga transaksyon ng isang pribadong korporasyon.”
Napikit ako.
Ibig sabihin nakarating ang pahina.
May kumatok sa pinto. Dahan dahan itong bumukas at pumasok si Lino, may hawak na kape at mukhang hindi natulog.
“Buhay ka pa pala,” sabi niya nang may pilit na ngiti.
“Sayang,” sagot ko. “May utang ka pa sa akin.”
Umupo siya sa gilid ng kama. “Salamat. Kung hindi mo ibinigay iyon kagabi baka tuluyan nang naibasura ang lahat.”
“Nasaan na ang mga Discaya?” tanong ko.
“Nilipat sila sa mas ligtas na pasilidad. Tahimik pa rin ang kaso nila pero hindi na sila basta mawawala. Masyado nang maraming mata ang nakatingin.”
Huminga ako nang malalim. “At si Zaldico?”
“Hindi na siya multo. Lumabas ang pangalan niya sa Senado. Hindi na siya makakatago nang matagal.”
Sa labas ng bintana tanaw ko ang kulay abong ulap na parang mabigat sa siyudad. Parang ang buong bansa ay naghihintay kung ano ang susunod na mangyayari.
“May naghahanap pa rin sa iyo,” dagdag ni Lino. “Hindi lahat ay masaya na nakarating ang pahinang iyon.”
Ngumiti ako nang mahina. “Hindi ko naman ginawa ito para pasayahin sila.”
Lumipas ang mga araw at unti unti akong gumaling. Kasabay nito, lalong uminit ang usapin sa balita. Ang mga dating testigong bumaligtad ay tinawag muli. Ang kanilang mga affidavit ay kinuwestyon. Ang walong ledger ay binuksan pahina kada pahina sa harap ng mga kamera.
May isang gabi na nakaupo ako sa isang maliit na cafe, nagtatago sa likod ng isang baseball cap, nang marinig ko ang dalawang lalaking nag uusap sa katabing mesa.
“Akala ko tapos na,” sabi ng isa. “Pero mas lalo palang lumaki.”
“Ganoon talaga kapag may isang taong hindi pumayag na manahimik,” sagot ng isa.
Hindi nila alam na ako ang taong iyon.
Isang linggo ang lumipas bago ako muling tinawagan ni Lino.
“May warrant na,” sabi niya. “Hindi na makakaiwas si Zaldico. At ang ilan sa mga pangalan sa ledger ay nagsisimula nang maghanap ng abogado.”
“Maganda,” sagot ko. “Ibig sabihin natatakot na sila.”
“Tama. At kapag ang makapangyarihan ay natakot, kadalasan ay doon nagsisimula ang pagbabago.”
Tumahimik kami sandali.
“Mag ingat ka,” sabi niya sa huli. “Hindi pa tapos ang panganib.”
“Hindi rin tapos ang katotohanan,” sagot ko.
Sa gabing iyon, naglakad ako sa ilalim ng mga ilaw ng lungsod, dala ang mga sugat at ang mga alaala ng gabing halos mamatay ako sa parking lot. Hindi ako bayani. Isa lang akong taong nakahawak ng pahina at piniling huwag itong sunugin.
At habang patuloy na umuusad ang kaso, habang ang mga pangalan ay lumalabas at ang mga pader ng kasinungalingan ay unti unting nababasag, alam kong kahit mawala ako bukas, may naiwan akong bakas.
Isang pahina.
Isang sugat.
Isang katotohanan na sa wakas ay natutong lumaban at manalo.
“Sa likod ng mga kinumpiskang luxury car at naglalagablab na pangalan sa balita, ako ang taong may hawak ng lihim na kayang magpabagsak ng isang buong sindikato.”
Ako ang hindi nila binanggit sa headline.
Ako ang tahimik na nagmamasid sa gilid ng mga kordon ng dilaw na tape habang isa isang itinutulak ang mga mamahaling sasakyan papasok sa compound ng ICI. Nakita ko ang kinang ng isang Rolls Royce na para bang nanunuya sa sikat ng araw at sa mga taong ninakawan nito. Nakita ko rin ang tatlong Cadillac na tila magkakapatid na nagkukunwaring inosente. At sa likod ng lahat ng iyon alam kong hindi lang bakal at pintura ang kinumpiska kundi ang mga patunay ng isang sistemang bulok hanggang sa buto.
Nasa bulsa ko ang isang maliit na telepono na walang pangalan ang SIM. Sa loob nito may mga litrato ng mga plaka at mga serial number na hindi dapat magkatabi kung hindi sila magkakasabwat. Nanginginig ang kamay ko hindi dahil sa lamig kundi dahil sa bigat ng alam ko.
“Sigurado ka bang nandito siya?” bulong ng isang lalaki sa likod ko.
Hindi ako lumingon. “Hindi na mahalaga kung nandito siya. Ang mahalaga ay ang mga sasakyan niya ay narito. At kasama ng mga iyon ang mga kasalanan niya.”
Ang pangalan ni Zaldico ay parang anino sa bawat dingding ng compound. Kahit wala siya ramdam mo ang presensya niya. Isang dating kongresista na biglang naging multo sa Europa habang ang yaman niyang pinaghirapan ng baha at luha ng mga tao ay nakahilera ngayon sa harap ko.
Habang nagkakagulo ang media at ang mga abogado niya ay nagbabanta ng kaso alam kong mas malalim pa ang sugat na bubuksan ng gabing iyon. Dahil sa parehong oras na kinukumpiska ang mga sasakyan ay may isa pang dokumentong dumapo sa DOJ na mas mabigat pa kaysa sa lahat ng metal sa compound.
Ang counter affidavit ni Henry Alcantara.
Kilalang kilala ko ang lalaking iyon. Hindi sa personal pero sa mga rekord na nakita ko at sa mga boses na nakinig ako sa mga saradong silid. Siya ang dating engineer na unang umamin. Siya ang nagdala ng pera sa mga politiko. Siya ang nagbukas ng pinto. At ngayon siya ang unang sumasara nito.
Nabasa ko ang bawat pahina ng kanyang bagong salaysay. Wala raw ebidensya. Wala raw pabor. Wala raw alam. Para bang hindi siya ang lalaking nanginginig na nagkwento sa Senado kung paano niya inihatid ang sobre sa mga tauhan ng mga makapangyarihan.
“Bakit mo ito ginagawa Henry?” bulong ko sa sarili ko habang nakatitig sa kopya ng affidavit.
Tumunog ang telepono ko.
“Bumabaligtad na sila,” sabi ng boses sa kabilang linya. “Hindi lang siya. Sina Bryce at JP din.”
“Dahil sa witness protection,” sagot ko. “Hindi sila tinanggap.”
“Kung ganoon lalong magugulo ang kaso.”
“Hindi,” sabi ko. “Lalong lilinaw kung sino ang natatakot.”
Pinatay ko ang tawag at tumingin sa malayo kung saan patuloy na kumikislap ang mga camera. Alam kong sa likod ng bawat flash ay may taong nagtatago. At sa gitna ng lahat ng ito naroon ang mag asawang Discaya.
Sila ang mga unang naglakas loob.
Si Curly at si Sarah. Dalawang pangalan na binato ng sistema sa apoy matapos nilang ilabas ang mga ledger. Walong makakapal na aklat na puno ng petsa halaga at pangalan. Nakita ko ang ilan sa mga pahinang iyon. May tinta pa ng takot at galit ang bawat numero.
“Kung totoo ang hawak nila bakit sila ang nakakulong?” tanong sa akin ng isang kaibigan kong reporter minsan.
“Dahil ang katotohanan ay hindi palaging may bantay,” sagot ko. “Minsan ito ang unang binabaril.”
Sa gabing iyon habang inihahatid si Curly sa ilalim ng Senate Sergeant at Arms at si Sarah ay inilalayo sa Lapu Lapu City Jail naramdaman ko ang bigat ng kabalintunaan. Ang mga unang whistle blower ang una ring ginapos.
May mensahe akong natanggap mula sa isang taong malapit sa kanila.
“Hawak pa rin namin ang lahat. Nasa Senado ang mga ledger. Pero hinihingan kami ng restitution bago proteksyon.”
Napamura ako sa ilalim ng hininga ko. Alam ko ang batas. Alam ko na ang restitution ay para sa may hatol hindi sa nagsasalita pa lang.
“Hindi sila papayag,” sagot ko sa mensahe. “At kaya sila pinaparusahan.”
Sa pagitan ng mga kinumpiskang sasakyan ng isang puganteng politiko ng pagbaligtad ng isang dating testigo at ng pagkakakulong ng mag asawang naglabas ng mga pangalan ay nakikita ko ang iisang linya na nagdurugtong sa lahat. Takot.
Takot ng mga nasa itaas.
Takot na lumabas ang buo at hubad na katotohanan.
Lumapit sa akin ang isang batang cameraman. “Kuya ano sa tingin mo mangyayari?”
Tiningnan ko ang hanay ng mga sasakyan at ang mga sundalong nakabantay. “Kapag ang bakal ay nagsimulang magsalita sa anyo ng ebidensya at ang mga tao ay tumangging manahimik may guguhong pader. Tanong na lang kung sino ang matatagpuan sa ilalim.”
Sa bulsa ko ay may kopya ako ng isang pahina mula sa ledger. Isang pahinang may tatlong pirma at isang halagang sapat para magpatayo ng tulay na hindi kailanman itinayo. Ang pahinang iyon ang dahilan kung bakit ako hindi pwedeng umatras.
“Hindi pa tapos ito,” bulong ko habang papalayo sa compound. “At sa susunod na bubukas ang balita may mga pangalan nang hindi na maitatago.”
Sa dilim ng kalsada patungo sa susunod na tagpuan alam kong mas lalong iigting ang laban. Dahil kapag ang katotohanan ay sinimulang usigin natututo rin itong lumaban.
“May isang pahina sa walong makakapal na ledger na kapag nabasa nang tama ay kayang magpabagsak ng mga hari, at ako ang nagdadala ng pahinang iyon sa maling oras sa tamang lugar.”
Hindi ako nakatulog nang gabing iyon.
Sa maliit kong apartment sa Quezon City, nakaupo ako sa gilid ng kama, hawak ang lumang sobre na naglalaman ng kopya ng pahina mula sa ledger ng mga Discaya. Parang may pulso ang papel sa loob, parang humihinga, parang may sariling buhay na ayaw magpahuli.
Sa labas, tahimik ang kalsada, pero alam kong ang katahimikan ay huwad. Sa ganitong mga gabi naglalakad ang mga taong may dalang utos at baril, hindi para magpatupad ng batas kundi para burahin ang mga taong masyadong maraming alam.
Tumunog ang aking telepono.
“Nasaan ka?” tanong ng boses ni Lino, ang tanging taong pinagkakatiwalaan ko sa DOJ.
“Sa bahay.”
“Lumabas ka diyan. May kumikilos.”
“Anong ibig mong sabihin sa kumikilos?”
“May memo na inilabas kanina lang. Ipinapabilis ang pag ibasura sa testimonya nina Henry, Bryce, at JP. Parang gusto nilang sabihing wala nang kaso.”
Napapikit ako. “At ang mga Discaya?”
“Mas lalong pinipiga. May nagrerekomenda ng mas mabigat na kaso laban sa kanila. Para tuluyang manahimik.”
Tumingin ako sa sobre sa aking kamay. “Hindi ako papayag.”
“Tama ka. Kaya kailangan naming ang pahinang hawak mo.”
Alam ko ang ibig sabihin noon. Kapag ibinigay ko ang pahinang iyon, hindi na ako isang tahimik na tagamasid. Ako na ang magiging target.
“May kopya na ba kayo?” tanong ko.
“May ilan. Pero kailangan namin ang orihinal na may tatlong pirma. Iyon ang mag uugnay kay Zaldico sa lahat.”
Huminga ako nang malalim. “Saan tayo magkikita?”
“Sa lumang parking lot sa likod ng Senate. Dalawang oras mula ngayon. Huwag kang susundan.”
Pinatay ko ang tawag at nagsimulang mag impake ng kaunting gamit. Isang jacket. Isang lumang ID. At ang sobre.
Paglabas ko ng apartment, napansin kong may itim na sasakyan sa kanto na kanina pa nakaparada. Hindi gumagalaw. Hindi rin naka ilaw. Parang naghihintay.
Naglakad ako sa kabaligtarang direksyon, kunwari walang pakialam. Sa bawat hakbang ramdam ko ang tibok ng puso ko sa tainga ko.
“Hindi ako titigil,” bulong ko sa sarili ko.
Sumakay ako ng jeep, bumaba, sumakay ng taxi, bumaba ulit. Sinubukan kong iligaw ang sinumang maaaring sumusunod. Pero sa salamin ng taxi nakita ko ang parehong itim na sasakyan dalawang kanto ang layo.
“Kuya paki kanan sa susunod,” sabi ko sa driver.
“May hinahabol ka ba?” biro niya.
“May tinatakasan,” sagot ko nang hindi nakangiti.
Pagdating ko sa parking lot, madilim at halos walang tao. Tanging ilaw ng iilang poste ang nagbibigay anyo sa mga anino. Naroon si Lino, nakasandal sa isang haligi.
“Akala ko hindi ka darating,” sabi niya.
“Inakala rin ng iba,” sagot ko habang inilalabas ang sobre. “Narito na.”
Bago ko pa maibigay, may mga ilaw na biglang sumilay sa likod namin. Tatlong sasakyan. Mabilis. Malapit.
“Tumakbo ka!” sigaw ni Lino.
“Hindi,” sagot ko. “Ito na ang takbo ko.”
Inabot ko sa kanya ang sobre. “Iyan ang katotohanan. Kahit ano ang mangyari huwag mong bitawan.”
Lumapit ang mga lalaki, mabilis at walang pakialam sa mga camera sa paligid. May isa sa kanila ang sumigaw, “Ibigay ninyo ang dala ninyo.”
Humakbang ako pasulong. “Wala kayong makukuha sa akin kundi isang kuwento na mas lalong lalaki kapag sinubukan ninyong patayin.”
May malamig na bakal na tumama sa aking tagiliran. Bumagsak ako sa semento, pero nakita ko si Lino na tumatakbo palayo, mahigpit na hawak ang sobre.
Habang lumalabo ang paningin ko, naisip ko na kahit masaktan ako, may isang pahina na nakaligtas. At minsan, sapat na ang isang pahina para masimulan ang katapusan ng isang kasinungalingan.
Nang magising ako sa ospital kinabukasan, may balita na sa radyo. Binabanggit ang bagong ebidensya. Binabanggit ang mga pirma. Binabanggit ang pangalang matagal nang nagtatago.
Ngumiti ako kahit masakit.
Hindi pa tapos ang laban. Pero sa unang pagkakataon, naramdaman kong ang katotohanan ay hindi na nag iisa.
“Kapag ang katotohanan ay dumugo, mas nagiging totoo ito, at ako ang lalaking nag iwan ng dugo sa sahig para lang makarating ang isang pahina sa liwanag.”
Hindi pa rin ako lubos na makagalaw nang ilipat ako mula sa emergency room papunta sa isang tahimik na kwarto sa ikatlong palapag ng ospital. May tahi ang tagiliran ko at bawat paghinga ay parang hinihiwa ng manipis na kutsilyo ang loob ko, pero ang sakit sa katawan ay mas magaan kaysa sa bigat ng mga iniisip ko.
Sa maliit na telebisyon sa dingding, patuloy ang balita.
“Isang bagong dokumento na may tatlong pirma ang isinumite ngayong umaga sa Senado bilang karagdagang ebidensya sa kasong may kinalaman sa multi bilyong pisong anomalya,” sabi ng babaeng anchor. “Ayon sa aming source, direktang iniuugnay nito ang isang puganteng dating opisyal sa mga transaksyon ng isang pribadong korporasyon.”
Napikit ako.
Ibig sabihin nakarating ang pahina.
May kumatok sa pinto. Dahan dahan itong bumukas at pumasok si Lino, may hawak na kape at mukhang hindi natulog.
“Buhay ka pa pala,” sabi niya nang may pilit na ngiti.
“Sayang,” sagot ko. “May utang ka pa sa akin.”
Umupo siya sa gilid ng kama. “Salamat. Kung hindi mo ibinigay iyon kagabi baka tuluyan nang naibasura ang lahat.”
“Nasaan na ang mga Discaya?” tanong ko.
“Nilipat sila sa mas ligtas na pasilidad. Tahimik pa rin ang kaso nila pero hindi na sila basta mawawala. Masyado nang maraming mata ang nakatingin.”
Huminga ako nang malalim. “At si Zaldico?”
“Hindi na siya multo. Lumabas ang pangalan niya sa Senado. Hindi na siya makakatago nang matagal.”
Sa labas ng bintana tanaw ko ang kulay abong ulap na parang mabigat sa siyudad. Parang ang buong bansa ay naghihintay kung ano ang susunod na mangyayari.
“May naghahanap pa rin sa iyo,” dagdag ni Lino. “Hindi lahat ay masaya na nakarating ang pahinang iyon.”
Ngumiti ako nang mahina. “Hindi ko naman ginawa ito para pasayahin sila.”
Lumipas ang mga araw at unti unti akong gumaling. Kasabay nito, lalong uminit ang usapin sa balita. Ang mga dating testigong bumaligtad ay tinawag muli. Ang kanilang mga affidavit ay kinuwestyon. Ang walong ledger ay binuksan pahina kada pahina sa harap ng mga kamera.
May isang gabi na nakaupo ako sa isang maliit na cafe, nagtatago sa likod ng isang baseball cap, nang marinig ko ang dalawang lalaking nag uusap sa katabing mesa.
“Akala ko tapos na,” sabi ng isa. “Pero mas lalo palang lumaki.”
“Ganoon talaga kapag may isang taong hindi pumayag na manahimik,” sagot ng isa.
Hindi nila alam na ako ang taong iyon.
Isang linggo ang lumipas bago ako muling tinawagan ni Lino.
“May warrant na,” sabi niya. “Hindi na makakaiwas si Zaldico. At ang ilan sa mga pangalan sa ledger ay nagsisimula nang maghanap ng abogado.”
“Maganda,” sagot ko. “Ibig sabihin natatakot na sila.”
“Tama. At kapag ang makapangyarihan ay natakot, kadalasan ay doon nagsisimula ang pagbabago.”
Tumahimik kami sandali.
“Mag ingat ka,” sabi niya sa huli. “Hindi pa tapos ang panganib.”
“Hindi rin tapos ang katotohanan,” sagot ko.
Sa gabing iyon, naglakad ako sa ilalim ng mga ilaw ng lungsod, dala ang mga sugat at ang mga alaala ng gabing halos mamatay ako sa parking lot. Hindi ako bayani. Isa lang akong taong nakahawak ng pahina at piniling huwag itong sunugin.
At habang patuloy na umuusad ang kaso, habang ang mga pangalan ay lumalabas at ang mga pader ng kasinungalingan ay unti unting nababasag, alam kong kahit mawala ako bukas, may naiwan akong bakas.
Isang pahina.
Isang sugat.
Isang katotohanan na sa wakas ay natutong lumaban at manalo.
