Sa katahimikan ng gabi sa Mundalban, hindi ko pa alam na ang bawat huni ng kuliglig ay saksi sa isang sakripisyong magpapabago sa buong buhay

“Sa katahimikan ng gabi sa Mundalban, hindi ko pa alam na ang bawat huni ng kuliglig ay saksi sa isang sakripisyong magpapabago sa buong buhay ko at sa lalaking tinawag kong ama.”

Ako si Jenny. At bago ko marating ang entabladong pinangarap ko, bago ko maisabit ang medalya sa leeg ng tatay ko, nagsimula ang lahat sa isang gabi ng katahimikan at pangakong binitiwan niya sa harap ng larawan ng aking ina.

Tahimik ang gabi sa Mundalban. Bata pa ako noon pero malinaw pa rin sa alaala ko ang amoy ng kahoy at yero ng aming maliit na bahay, ang malamig na hangin mula sa ilog, at ang anyo ni Tatay Nestor na nakaupo sa bangkong kahoy. Hawak niya ang lumang litrato ni Nanay Rosa. Hindi ko siya nakilalang lubos dahil namayapa siya nang ipanganak ako. Lumaki akong ang tanging alaala niya ay kuwento at larawan.

Rosa, pangako ko sa’yo, marahan niyang bulong. Kahit anong mangyari, itataguyod ko si Jenny. Hindi siya mapapabayaan.

Hindi ko narinig ang mga salitang iyon noon. Ngunit ang buong buhay ko pala ay umiikot sa pangakong iyon.

Kinabukasan, muling lumuwas si Tatay papuntang Maynila. Naiwan ako sa pangangalaga ni Tito Caron, isang tahimik na binata na matagal nang naninirahan sa baryo. Ako’y nasa unang taon pa lamang ng kolehiyo noon, puno ng pangarap at determinasyon. Tuwing gabi, bago matulog, lagi kong sinasabi kay Tatay sa cellphone.

Tay, balang araw magiging nurse po ako. Ibabalik ko lahat ng sakripisyo niyo….

Sa Maynila, assistant chef si Tatay sa isang restaurant. Hindi mataas ang posisyon pero sapat para sa matrikula ko, mga libro, at pang-araw-araw na gastos. Hindi ko alam noon na sa likod ng apron at kumukulong kaldero, may pagod at sakit na tinitiis ang katawan niya para lang sa akin.

Lahat daw ay kaya niyang gawin. Naririnig ko sa tawag niya ang ngiti kahit pagod. Sinasabi niya, konting tiis na lang anak, malapit ka na.

Sa probinsya, abala ako sa pagbabasa at pag-aaral. Halos wala akong oras sa gala. Sa isip ko, maganda ang trabaho ni Tatay sa Maynila. Malinis ang uniporme, maayos ang kita. Kaya bawat pahina ng libro, bawat gabing puyat, tinatanggap ko bilang kabayaran sa sakripisyo niya.

Nursing ang kinuha kong kurso. Mahirap, pero iyon ang pangarap ko. Hindi lang para sa sarili ko, kundi para sa ama kong nag-iisang sandigan ko sa mundo. Sinabi ng guro namin minsan na hindi biro ang maging nurse. Ngumiti lang ako at sumagot na kakayanin ko, para sa tatay ko.

Tuwing may exam, hindi ako umaalis hangga’t hindi ko kabisado ang aralin. Kapag may proyekto, nanghihiram ako ng gamit, nagtitiis, nagtitipid. Hindi ako sumasama sa lakad ng mga kaibigan. Para sa akin, bawat minutong aksaya ay parang pag-aaksaya rin ng pagod ni Tatay sa Maynila.

Sa gabi, lagi akong nagte-text.

Tay, salamat po sa padala. Nabili ko na po yung libro. Pangako po, magiging top student po ako.

At palagi niyang sagot.

Anak, mag-aral ka lang mabuti. Konting tiis na lang.

May lihim akong plano. Hindi ko sinasabi sa kanya na lagi akong nangunguna sa klase. Gusto ko siyang sorpresahin sa araw ng graduation. Sa isip ko, makikita ko siyang nakatayo sa entablado, may ngiting puno ng pagmamalaki habang isinasabit niya sa akin ang medalya.

Hindi ko alam na habang pinapangarap ko iyon, unti-unti namang gumuho ang mundo niya sa Maynila.

Isang araw, tinawag siya ng manager sa restaurant. Tinanggal siya sa trabaho. Nalulugi raw ang negosyo at hindi na kaya ng katawan niya ang bigat ng trabaho. Hindi niya sinabi sa akin. Tumango lang siya, dala ang kaunting ipon, at naghanap ng ibang mapapasukan.

Ngunit saan man siya magpunta, iisa ang sagot. Matanda na raw siya.

Naubos ang ipon. Ngunit hindi siya tumigil sa pagpapadala ng pera. Ayaw niyang malaman ko ang totoo. Kaya kahit anong pagkakakitaan, pinasok niya. Nagtatawag ng pasahero sa jeep, nagtitinda ng candy at tubig sa kalsada, nagiging kargador sa Divisoria tuwing gabi.

Habang ako’y nag-aaral sa maliwanag na silid, siya naman ay natutulog sa kariton, nababasa ng ulan, nasusunog sa init. Hindi ko alam na ang perang hawak ko ay kapalit ng gutom, sugat, at luha ng aking ama.

Sa isip ko, chef pa rin siya. Ipinagmamalaki ko siya sa mga kaklase ko. Hindi ko alam na ang imaheng iyon ay malayo na pala sa katotohanan.

Dumating ang huling taon ko sa kolehiyo. Mas lalo akong nagsumikap. Gusto kong maging pinakamagaling. Para sa kanya.

At dumating ang araw ng anunsyo. Top one, suma cum laude, Jenny Dela Cruz.

Gusto kong sumigaw sa tuwa. Gusto kong yakapin ang tatay ko. Ngunit sa graduation, habang tinatawag ang pangalan ko, hinanap ko siya sa dami ng tao.

Wala siya.

Nakatayo ako sa entablado, hawak ang diploma at medalya, pilit na nakangiti habang nanginginig ang loob ko. Pagkatapos ng seremonya, tumawag ako nang tumawag. Walang sumasagot.

Sa ilalim ng puno, doon ako umiyak.

Tay, bakit hindi kayo dumating?

Hindi ko alam na sa parehong oras, nasa gilid lang siya ng kalsada sa Maynila, hawak ang panindang candy, tinitingnan ang maliit kong litrato sa bulsa. Gusto niyang nandoon siya. Pero kailangan niyang magtrabaho para may maipadala kinabukasan.

Hindi ko matanggap ang pagkawala niya sa pinakamahalagang araw ng buhay ko. Kaya lumuwas ako ng Maynila. Dala ko ang diploma at medalya. Hahanapin ko siya. Kailangan kong malaman ang totoo.

Pagdating ko sa restaurant na sinabi niyang pinagtatrabahuhan niya, sinabi ng tauhan na matagal na siyang wala roon. Tatlong taon na raw.

Parang gumuho ang mundo ko.

Naglakad ako nang naglakad hanggang makarating sa Divisoria. Doon, sa gitna ng ingay at init, nakita ko siya.

Isang matandang lalaking sunog ang balat, pawisan, payat, may hawak na basket ng candy at tubig.

Tatay.

Parang huminto ang mundo. Nang magtama ang aming mga mata, nabitawan niya ang basket. Lumapit ako at niyakap siya nang mahigpit.

Bakit hindi niyo sinabi? Bakit niyo tiniis mag-isa?

Umiyak siya sa balikat ko. Humingi ng tawad. Sinabi niyang natakot siyang mag-alala ako, natakot siyang huminto ako sa pag-aaral.

Sa gitna ng kalsada, isinuot ko sa kanya ang medalya ko.

Tay, ito po ang bunga ng lahat ng sakripisyo niyo. Tagumpay po natin ito.

Umuwi kami sa probinsya. Hindi ko na siya pinayagang bumalik mag-isa sa Maynila. Ilang linggo matapos ang graduation, nakapasok ako bilang nurse. Sa unang sahod ko, siya ang una kong inisip.

Lumipas ang mga taon. Nagtayo kami ng maliit na klinika sa baryo, ipinangalan kay Nanay Rosa. Libre para sa mahihirap. Doon ko nakita ang ngiti ni Tatay na matagal kong pinangarap.

Ngayon, tuwing tinitingnan ko siya, alam kong natupad ang pangarap ko. Hindi lang maging nurse, kundi maging anak na karapat-dapat sa sakripisyong inialay niya.

Ako si Jenny. At ang buhay ko ay patunay na ang tunay na tagumpay ay ipinanganak sa pagmamahal at sakripisyo ng isang magulang na handang ibigay ang lahat, kahit ang sarili niya.