Sa gitna ng patuloy na umiinit na klima ng pulitika sa Pilipinas, isang panibagong serye ng mga rebelasyon ang yumanig sa bansa mula mismo sa bibig ng pamilya Duterte at ng kanilang mga kaalyado. Hindi lamang ito tungkol sa simpleng hindi pagkakaunawaan sa pulitika; ito ay isang malalim na hidwaan na umaabot mula sa mga halls ng Kongreso hanggang sa The Hague, Netherlands. Sa isang eksklusibong panayam at mga pahayag na nakalap, ibinahagi ni Davao City 1st District Representative Paolo “Pulong” Duterte ang kasalukuyang estado ng kanyang ama, si dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte (FPRRD), at ang matitinding mensahe nito para sa sambayanang Pilipino at sa Sandatahang Lakas ng Pilipinas.

Ang Desisyon ng Dating Pangulo: The Hague vs. Pilipinas

Isa sa pinakamabigat na pahayag na binitawan ni Congressman Pulong ay ang tungkol sa kagustuhan ng kanyang ama na manatili sa ibang bansa. Ayon sa mambabatas, mas gugustuhin pa umano ni FPRRD na manatili sa The Hague, Netherlands, kung saan naroon ang International Criminal Court (ICC), kaysa umuwi sa Pilipinas sa kasalukuyang panahon. Ang dahilan? Ang mariing pagtutol ng dating pangulo sa kasalukuyang administrasyon.

Ginamit ni Cong. Pulong ang terminong madalas na marinig mula sa mga kritiko ng administrasyon—ang pagtawag na “Bangag” sa kasalukuyang nakaupong pangulo, si Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM). Ayon sa kanya, “Dito lang daw muna siya sa The Hague hangga’t si ‘Bangag’ pa ang presidente.” Ito ay isang direktang patutsada na nagpapakita ng kawalan ng kumpyansa ng dating punong ehekutibo sa kasalukuyang liderato.

Bagama’t batid ng pamilya Duterte na milyon-milyong Pilipino ang nananalangin na makauwi na ang dating pangulo, tila naninindigan ito sa kanyang prinsipyo. Ibinahagi rin ni Pulong ang update sa kalusugan ng kanyang ama. Sa kabila ng mga alalahanin, siniguro niya sa publiko na “okay naman siya.” Kumakain umano nang maayos ang dating pangulo at medyo tumaba pa nga. Gayunpaman, may napansin silang pagbabago sa pisikal na anyo nito, partikular sa kanyang mga binti. Dahil sa kakulangan ng ehersisyo sa loob ng pasilidad, lumiit daw ang mga binti ni FPRRD. Ngunit sa kabuuan, siya ay nananatiling healthy at inaalagaan nang husto ng mga doktor doon.

Ang sitwasyong ito ay nagbibigay ng isang malungkot ngunit matapang na larawan: isang dating lider na piniling ilayo ang sarili sa bayang kanyang pinagsilbihan dahil sa hindi masikmurang pamamalakad ng kanyang kahalili. Ang “pag-asa” na makabalik siya, ayon kay Pulong, ay ipinapasa-Diyos na lamang nila sa ngayon, ngunit malinaw ang kondisyon ng matanda—ayaw niyang makita ang kasalukuyang pangulo sa pwesto.

Ang Mensahe sa Militar at Pulisya: “Protect the Filipino”

Hindi natapos sa personal na update ang mga pahayag. May dalang mabigat na “marching order” o mensahe ang dating Commander-in-Chief para sa mga unipormadong hanay—ang militar at pulisya, pati na rin sa mga ordinaryong mamamayan.

Ang mensahe ay simple ngunit puno ng kahulugan: “Sundin ang Konstitusyon ng Pilipinas.”

Sa panahon na tila nagkakaroon ng kaguluhan at kawalan ng direksyon, ang paalala ni FPRRD ay bumabalik sa pundasyon ng batas. Ngunit may karugtong itong mas mabigat na hamon. Sinabi ni Pulong na ang bilin ng kanyang ama: “Kung sa tingin ninyo na nasa delikado na ang Pilipino, protect the Filipino and the Philippines.”

Ito ay hindi isang simpleng payo. Sa konteksto ng pulitika at seguridad, ito ay maaaring tignan bilang isang panawagan sa “moral obligation” ng mga sundalo na unahin ang kapakanan ng taumbayan higit sa katapatan sa iisang tao, lalo na kung ang liderato ay pinaniniwalaang inilalagay sa alanganin ang bansa. Ang ganitong retorika ay madalas na naririnig sa mga panahong may banta ng instability, at ang paggaling ito mismo sa isang dating pangulo na may malakas na impluwensya sa militar ay tiyak na magpapaugong ng mga bulung-bulungan sa loob ng mga kampo.

Kaakibat nito, napag-usapan din ang isyu tungkol sa isang “Colonel Mongao” na umano’y nag-withdraw ng suporta sa Commander-in-Chief. Bagama’t nilinaw ni Pulong na hindi niya alam ang buong proseso ng AFP tungkol dito, sinabi niyang karapatan ng isang tao nang personal na magpahayag ng saloobin, ngunit ibang usapan na kapag trabaho o tungkulin bilang militar ang pinag-uusapan. Ipinapakita nito na may mga gumagalaw na sentimyento sa ibaba na hindi basta-basta maipagsawalang-bahala.

Ang Doble-Karang Banta ng Impeachment: Hindi Lang si Sara

Kung sa tingin ng marami ay si Vice President Sara Duterte lamang ang target ng mga kalaban sa pulitika, nagkamali sila ng akala. Isiniwalat sa video ang isang nakakagulat na impormasyon mula kay Caloocan City 2nd District Representative Edgar Erice. Ayon sa mambabatas, sa pagbubukas ng sesyon ng Kamara sa Pebrero, mukhang magiging “exciting” ang mga kaganapan.

Bakit? Dahil hindi lang impeachment complaint laban kay VP Sara ang inaasahang ihain. May mga naririnig na ugong at bulungan sa loob ng Kongreso na may mga kongresista ring nagbabalak mag-file ng impeachment complaint laban mismo kay Pangulong Bongbong Marcos.

“Dalawa-dalawa yung aabangan natin,” ang pahayag sa video. Kung magkakatotoo ito, ito ay magiging isang makasaysayang kaganapan kung saan ang dalawang pinakamataas na lider ng bansa ay parehong nahaharap sa banta ng pagpapatalsik nang sabay. Ang ganitong scenario ay nagpapahiwatig ng pagkabasag ng “UniTeam” hindi lamang sa media kundi maging sa formal na istruktura ng gobyerno. Ang alyansang dating nagdala sa kanila sa pwesto ay tila naging isang arena na ngayon ng patayan sa pulitika.

Ang posibilidad ng impeachment laban kay PBBM ay nagbubukas ng maraming tanong. Sino ang nasa likod nito? Ano ang magiging basehan? At higit sa lahat, kakayanin ba ng bansa ang ganitong klase ng political instability kung saan ang Pangulo at Bise Presidente ay parehong tinitira?

Ang Isyu ng “Puppet” at ang US Involvement

Hindi rin nakaligtas sa talakayan ang geopolitics. Napag-usapan ang sitwasyon sa Venezuela kung saan ang lider na si Maduro ay nasa US na ngayon. May mga nagtatanong kung gagawin din ba ito ng US sa Pilipinas o kay PBBM. Ang sagot ng kampo ay isang malutong na “Hindi.”

Ang rason? Ayon sa diskusyon, si PBBM ay tinatawag nilang “puppet” ng CIA (Central Intelligence Agency). Naniniwala ang mga kritiko sa video na kontrolado ng Amerika ang galaw ng kasalukuyang administrasyon, pati na rin ang daloy ng impormasyon sa social media tulad ng Facebook. “Hindi gagawin ng US ‘yan because Bangag is a puppet,” ang matapang na pahayag. Ipinapahiwatig nito na hangga’t sumusunod ang pangulo sa kagustuhan ng dayuhang kapangyarihan, mananatili siyang protektado ng mga ito. Ito ay isang mabigat na akusasyon na tumatama sa soberanya ng bansa at sa integridad ng pagkapangulo.

Kurapsyon, Flood Control, at ang “Cabral Files”

Sa huling bahagi ng talakayan, lumihis ang usapan mula sa pulitika patungo sa governance at kurapsyon, na siya namang direktang nakakaapekto sa taumbayan. Naging sentro ng atensyon ang isyu ng “Flood Control Anomaly” at ang tinatawag na “Cabral Files,” na pinaniniwalaang naglalaman ng mga ebidensya ng katiwalian sa mga proyekto ng gobyerno.

Binanggit ang pangalan ni “Boying” (na tumutukoy kay DOJ Secretary Remulla) na umano’y sisilipin ang prangkisa ng solar power company na konektado sa isang “batang kongresista” (Leviste). Gayunpaman, para sa mga komentarista sa video, ito ay tinitignan bilang isang “diversionary tactic” o panggugulo lamang para malihis ang atensyon mula sa mas malaking isyu: ang bilyon-bilyong pisong pondo para sa flood control na hindi naramdaman ng taumbayan noong mga nakaraang bagyo.

Excited na ang marami sa imbestigasyon ng Blue Ribbon Committee sa Senado na pamumunuan ni Senator Ping Lacson. Ang focus: ang “Cabral Files” at ang mga cabinet members na sangkot sa mga insertion ng pondo. Nabanggit ang isang nakakagulat na detalye tungkol sa mga “solar lights” na umano’y nagkakahalaga ng 30,000 piso bawat poste—isang presyong itinuturing na napakataas at kahina-hinala.

Ang mga pondong ito ay sinasabing nakapaloob sa bilyun-bilyong insertion sa ilalim ng Office of the President at iba pang matataas na opisina. Ang tanong ng bayan: Saan napunta ang pera? Bakit bumabaha pa rin? At bakit tila ang mga nagbubunyag ng katotohanan ang siya pang ginigipit?

Konklusyon: Ang Hamon sa Pilipino

Sa kabuuan, ang mga impormasyong lumabas mula sa video na ito ay nagpipinta ng isang bansang nasa bingit ng matinding pagbabago. Mula sa panawagan ng isang dating pangulo na nasa exile, hanggang sa banta ng impeachment sa dalawang pinakamataas na lider, at ang walang humpay na isyu ng kurapsyon—ang Pilipinas ay humaharap sa isang pagsubok.

Ang mensahe ni Cong. Pulong at ng kanyang ama ay malinaw: Ang kapangyarihan ay nasa taumbayan at sa mga tagapagtanggol nito. Ang panawagang “Protect the Filipino” ay hindi lamang para sa militar kundi para sa bawat mamamayan na maging mapagmatyag. Sa darating na Pebrero, sa pagbubukas ng Kongreso, magkakaalaman kung ang mga banta ay magiging totoong aksyon, o kung mananatili itong bahagi ng maingay na pulitika ng Pilipinas. Ngunit isa lang ang sigurado: Hindi pa tapos ang laban ng mga Duterte, at mukhang handa silang harapin ang administrasyon nang sabayan.