PANIMULA: ANG MASKARA SA LIKOD NG BILYONES NA PONDO
Sa bawat bagyong dumadaan sa Pilipinas, isa lang ang laging tanong ng taumbayan: “Nasaan ang pondo para sa flood control?” Bilyon-bilyon ang inilalaan taon-taon, pero baha pa rin. Saan napupunta ang pera? Sino ang kumikita habang lumulubog ang mamamayan?
Nitong mga nakaraang buwan, naging sentro ng imbestigasyon ang pangalang “Discaya” at ang kanilang kumpanyang St. Gerrard Construction. Sila ang itinuturong nakakuha ng bilyon-bilyong pisong kontrata para sa mga proyektong hindi naman natatapos o sadyang substandard. Ang mag-asawang Discaya ay kasalukuyang nasa mainit na tubig, nakakulong, at ginigisa ng Senado.
Ngunit ayon sa isang pasabog na rebelasyon mula kay dating Senador Antonio Trillanes IV, ang mga Discaya ay “maliit na isda” lamang sa isang napakalawak na karagatan ng korapsyon. Sila ay mga “dummy” o tau-tauhan lamang.
Ang tunay na tanong: Sino ang nasa likod nila? Sino ang nagbibigay ng lakas ng loob at kapangyarihan para makuha ang daan-daang proyekto sa buong Pilipinas?
Sa videong ito, atin hihimayin ang akusasyon ni Trillanes na direktang idinadawit ang isang napakalaking pangalan sa pulitika—ang pamilya ni Senator Christopher “Bong” Go. Ito ang kwento ng “Royalty System,” ng mga “Joint Venture” na puno ng panlilinlang, at ang hamon na ilaglag na ang tunay na mastermind.
KABANATA 1: ANG PAG-ANGAT NG ST. GERRARD – “BEYOND CAPACITY”
Upang maintindihan natin ang lalim ng iskandalong ito, kailangan nating balikan ang simula. Sino ba ang mga Discaya?
Ayon kay Trillanes, ang St. Gerrard Construction ay nagsimula lamang bilang isang simpleng contractor sa Pasig City. Maliit na player. Gumagawa ng mga local projects. Wala sa radar ng mga dambuhalang proyekto ng gobyerno.
Ngunit noong 2016, pagkaupo ng administrasyong Duterte, tila nanalo sa lotto ang kumpanya. Mula sa pagiging maliit, bigla silang na-accredit bilang Triple A Contractor.
Ano ang ibig sabihin ng Triple A? Ito ang pinakamataas na kategorya na nagpapahintulot sa isang contractor na humawak ng malalaking infrastructure projects na nagkakahalaga ng bilyon-bilyon.
Dito na nagkaroon ng red flag. Ayon kay Trillanes, “beyond their capacity” ang nangyari. Imposible sa isang kumpanya na biglang lumobo ang kapasidad sa loob lamang ng maikling panahon. Wala silang sapat na heavy equipment. Wala silang sapat na manpower o eksperto.
Paano mo gagawin ang daan-daang proyekto sa iba’t ibang panig ng Pilipinas nang sabay-sabay kung kulang ka sa gamit? Ang sagot: Hindi ikaw ang gagawa.
KABANATA 2: ANG MODUS NG “ROYALTY” AT JOINT VENTURE
Dito pumasok ang paliwanag ni Trillanes tungkol sa “Royalty System.”
Dahil Triple A na ang lisensya ng Discaya (bagama’t kwestyonable kung paano nakuha), ginagamit nila ito para bid-an ang mga proyekto. Kapag nakuha na ang kontrata, papasok sila sa isang Joint Venture (JV) kasama ang ibang contractors.
Sa papel, magkasosyo sila. Pero sa reyalidad, ang partner na contractor ang gagawa ng lahat ng trabaho. Sila ang magdadala ng equipment, sila ang magpapasweldo sa tao, at sila ang gagastos.
Ano ang gagawin ng Discaya? Wala.
Ang papel lang nila ay ipahiram ang kanilang pangalan at lisensya. At kapalit nito, tatanggap sila ng Royalty Fee. Isang porsyento ng kontrata na ibibigay sa kanila nang walang pawis na tumutulo. Sila ang “Royalty ng mga Dummy.”
Ang sistemang ito ay matalino pero mapanlinlang. Nagmumukhang lehitimo ang proyekto dahil may malaking pangalan sa papel, pero sa likod nito ay pinagpasa-pasahan na ang pera ng bayan bago pa man may maitayong dike o floodway.
KABANATA 3: ANG BONG GO CONNECTION – ANG PASABOG NI TRILLANES
Kung ang mga partner contractors ang gumagawa ng trabaho, sino sila? At bakit kailangan pang dumaan kay Discaya?
Dito ibinagsak ni Trillanes ang pinakamabigat na alegasyon.
Ayon sa kanya: “Lahat ng contract sa DPWH ng mga proyekto ni Discaya, ‘yung mga ka-joint venture nila, ‘yun ‘yung mga tunay na kumita ng malaki diyan.”
At sino ang isa sa mga pangunahing ka-joint venture?
Diretsahang sinabi ni Trillanes: “Isa nga diyan sa mga ka-partner ng kumpanya ni Discaya ay ‘yung mga kumpanya nung tatay at kapatid ni Bong Go. ‘Yan po ang kailangan imbestigahan ng todo ng mga awtoridad.”
Ito ang “missing link” na matagal nang hinahanap ng mga imbestigador. Kung totoo ang alegasyon, ito ang magpapaliwanag kung bakit naging “untouchable” ang mga Discaya noong panahon ni Duterte.
Si Bong Go ay kilala bilang kanang-kamay ng dating Pangulo. Kung ang kanyang ama at kapatid ay kasosyo sa bilyon-bilyong proyekto, malinaw na may conflict of interest at posibleng paggamit ng impluwensya.
Sinasabi ni Trillanes na ang mga kumpanyang ito ng pamilya Go ang tunay na kumita ng limpak-limpak na salapi, habang ang mga Discaya ay taga-salo lang ng mumo (royalty) at ngayon, taga-salo ng kaso.
KABANATA 4: ANG MONEY TRAIL – ANG EBIDENSYA NG AMLAC
Hindi lang ito base sa sabi-sabi. Ang imbestigasyon ay sinusuportahan ng mga datos mula sa Anti-Money Laundering Council (AMLAC).
Sa mga pagdinig, lumabas ang nakakagulat na galaw ng pera sa mga bank accounts na konektado sa isyu. Nagkaroon ng tinatawag na “Sudden Spike” o biglaang paglobo ng deposito.
Tingnan natin ang datos:
2022: Nasa Php 5.96 Billion ang deposits.
2023: Biglang lumundag sa Php 13.23 Billion.
2024: Nasa Php 11.88 Billion pa rin.
2025: Bahagyang bumaba sa Php 7.15 Billion (noong nagsimula na ang imbestigasyon).
Ang taong 2023, kung kailan dumoble ang deposito, ay ang panahon kung kailan ratsada ang paglalabas ng pondo para sa mga flood control projects.
Saan galing ang 13 Bilyon? Paano kikita ng ganyan kalaki ang isang kumpanya kung “royalty” lang ang tinatanggap? O baka naman ang mga accounts na ito ay daanan din ng pera papunta sa mga “tunay na backer”?
KABANATA 5: ANG PAG-AMIN SA SENADO AT ANG KICKBACK
Matatandaang noong Setyembre 8, humarap ang mag-asawang Discaya sa Senate Blue Ribbon Committee. Naglabas sila ng sinumpaang salaysay na nagpatunay sa korapsyon sa DPWH.
Inamin nila na nagbibigay sila ng pera.
Sabi nila: “Dapat tanggapin namin ang realidad na dapat kaming magbayad sa mga mambabatas kung gusto po namin magpatuloy na magkaroon ng project sa gobyerno. Kung hindi, binabalaan nila na matatanggal na sa listahan ang kumpanya namin.”
Inamin nila na sila ay biktima ng extortion o pangingikil. Pero ayon kay Trillanes, kulang ang kwentong ito. Hindi lang sila biktima; sila ay kasabwat. At mayroon silang pinoprotektahan.
Ang pag-amin na nagbabayad sila sa mga “mambabatas” ay general statement. Ang hamon ngayon ay pangalanan kung SINO ang mga mambabatas na ito.
KABANATA 6: ANG HAMON – ILAGLAG NA ANG BACKER!
Ngayong nakakulong na si Sarah Discaya at naiipit na ang kanilang pamilya, nagbigay ng payo (at hamon) si Trillanes.
Sabi niya, ang tanging paraan para makaligtas o mapababa ang sentensya ng mga Discaya ay ang magsalita na.
“Ilaglag niyo na ang backer niyo. Sabihin niyo na kung sino talaga ang nasa likod ng 200 Billion Flood Control Projects.”
Hindi sapat na sila lang ang makulong. Kung mananatili silang tahimik, sila ang magiging fall guy. Sila ang magdurusa habang ang mga tunay na mastermind—ang mga pamilya ng politiko na kumita ng bilyones—ay nagpapakasasa sa kanilang yaman.
Ang hamon ay direkta: May kinalaman ba talaga si Bong Go? Totoo ba ang joint venture sa kanyang ama at kapatid? Kung magsasalita ang mga Discaya, ito na ang magiging huling pako sa kabaong ng korapsyon sa flood control.
KABANATA 7: ANG ARAL ESPIRITWAL AT MORALIDAD
Sa huli, ang isyung ito ay hindi lang pulitikal. Ito ay moral.
Gaya ng nabanggit sa video, may aral tayong makukuha mula sa Bibliya, Proverbs 11:18: “The wicked man earns deceitful wages, but he who sows righteousness reaps a sure reward.”
Ang mga Discaya ay nasilaw sa “Deceitful Wages.” Ang kita na galing sa panlilinlang, sa pagpapanggap, at sa pagnanakaw sa kaban ng bayan ay hindi nagtatagal. Maaaring magmukhang matagumpay sa simula—maraming proyekto, maraming pera—pero ang pader na itinayo sa kasinungalingan ay siguradong guguho.
Ang “easy money” mula sa royalty fees ay naging mitsa ng kanilang pagbagsak.
Ang panawagan sa ating lahat: Huwag tayong masilaw sa yaman na hindi galing sa marangal na paraan. Ang integridad ay mas mahalaga kaysa sa bilyones. At sa mata ng Diyos, walang lihim na hindi nabubunyag.
PANGWAKAS: ANG PANALANGIN PARA SA KATOTOHANAN
Ang laban na ito ay laban ng bawat Pilipino na nasalanta ng baha. Ang bawat pisong ninakaw sa flood control ay katumbas ng buhay at ari-arian ng mamamayan.
Kailangan nating magmatyag. Kailangan nating suportahan ang mga imbestigasyon para lumabas ang katotohanan. Kung totoo ang paratang ni Trillanes laban sa pamilya ni Bong Go, dapat silang managot. Walang dapat santuhin—kaalyado man o kalaban.
Hustisya para sa kaban ng bayan. Hustisya para sa mga biktima ng baha. At nawa’y magkaroon ng lakas ng loob ang mga saksi na ilantad ang tunay na mukha ng kasamaan.
