PROLOGO: Ang Palaisipan ng Baha at Korapsyon
Sa bawat pagpatak ng ulan, ang unang takot ng bawat Pilipino ay baha. Ilang dekada na tayong lumalangoy sa baha, hindi lamang ng tubig, kundi ng mga pangakong napako at pondo ng bayan na naglaho. Ang tinatawag na “Flood Control Scandal” ay hindi lamang usapin ng semento at dike; ito ay kwento ng kasakiman, trayduran, at isang sistemang tila mas pinoprotektahan pa ang mga dambuhala kaysa sa mga nagsisiwalat ng katotohanan.
Nitong mga nakaraang araw, yumanig ang balita sa tatlong magkakahiwalay ngunit magkakaugnay na kaganapan na lalong nagpalabo sa ating paghahanap ng hustisya. Mula sa mga kumikinang na sasakyan sa BGC, patungo sa mga dokumentong binawi sa DOJ, hanggang sa malamig na rehas ng kulungan—ating himayin ang bawat detalye ng iskandalong ito.
KABANATA 1: Ang Garahe ng Korapsyon (Ang P145-Million Raid)
Kung akala niyo ay sa pelikula lang nangyayari ang mga eksena kung saan ang mga otoridad ay sumasalakay sa mga high-end condominium para kumpiskahin ang mga ari-arian ng mga pugante, nagkakamali kayo. Ito mismo ang tumambad sa publiko sa isang operasyon sa Bonifacio Global City (BGC), Taguig.
Ang target? Ang mga ari-arian na iniuugnay kay dating Congressman Zaldy Co, ang itinuturong mastermind sa bilyon-bilyong pisong anomalya sa flood control projects.
Sa isinagawang raid, hindi shabu o baril ang nakuha, kundi isang koleksyon ng sasakyan na sa panaginip lang makikita ng ordinaryong manggagawa. Ayon sa ulat, 14 na luxury vehicles ang nasamsam.
Ano nga ba ang nasa listahan?
Isang Rolls-Royce (Ang sasakyang simbolo ng sukdulang yaman).
Tatlong Cadillac Escalade (Ang paboritong SUV ng mga VIP).
Isang Mercedes-Benz.
Ilang Toyota Land Cruisers at SUVs.
Ayon kay IC Special Adviser Rodolfo Azurin Jr., ang kabuuang halaga ng mga sasakyang ito ay umaabot sa nakakalulang P145 Milyon. Isipin niyo na lang: Ang P145 milyon ay kayang magpatayo ng ilang silid-aralan, magpagamot ng libo-libong mahihirap, o di kaya ay totoong flood control project na makakapagligtas ng buhay. Pero sa kasong ito, nakaparada lang ito sa garahe ng iisang tao.
Ang mga sasakyang ito ay kasalukuyan nang nasa compound ng Independent Commission for Infrastructure (ICI), napapalibutan ng yellow caution tape, at may selyo ng “Seizure Notice” mula sa Bureau of Customs.
Ang Banta ng Kampo ni Co Ngunit hindi nagpatinag ang kampo ng dating kongresista. Sa isang matapang na pahayag, nagbanta ang kanyang abogado na si Atty. Rui Rondain.
Ayon sa abogado, iligal daw ang ginawang raid. Wala raw karapatan ang mga otoridad na hatakin ang mga sasakyan. Nagbabala siya na magsasampa siya ng patong-patong na kaso laban sa lahat ng sangkot—mula sa mga pulis na nag-raid, sa mga nag-detain sa mga drivers, hanggang sa mga opisyal ng Customs.
Pero nanindigan ang Bureau of Customs. Nasa kanila ang kustodiya dahil may mga kwestyon sa pagpasok ng mga sasakyang ito at posibleng konektado ito sa money laundering mula sa ninakaw na kaban ng bayan. Sa ngayon, ang kabuuang bilang ng luxury cars na nasa ICI ay umabot na sa 16 (kasama ang dalawang isinuko noon ni Engr. Bryce Hernandez).
Si Zaldy Co, na wanted para sa Graft at Malversation kaugnay ng P289.5 million project sa Oriental Mindoro, ay pinaniniwalaang nagtatago pa rin sa Europa habang kanselado na ang kanyang pasaporte.
KABANATA 2: Ang Pagbaligtad ng “Star Witness”
Habang binabawi ang mga sasakyan, tila binabawi naman ng konsensya (o takot?) ang isa sa mga pangunahing testigo.
Naaalala niyo ba si Henry Alcantara? Siya ang dating DPWH Bulacan District Engineer na naging emosyonal pa sa harap ng Senado. Siya ang “kumanta.” Siya ang nagbigay ng detalyadong salaysay kung paano gumagana ang kickback system.
Sa kanyang naunang testimonya, buong tapang niyang inamin: “Inayos ko po lahat ‘yun at dinala ko po sa tauhan lang po ni Senator Joel somewhere in Bocaue.”
Inamin niya na siya ang bagman. Siya ang nagde-deliver ng pera. Siya ang tulay ng korapsyon.
Ang 180-Degree Turn Pero nitong Enero 5, sa kanyang Counter-Affidavit na isinumite sa Department of Justice (DOJ), nagulantang ang lahat. Bumaligtad si Alcantara.
Sa kanyang bagong salaysay:
Denial: Itinanggi niya ang lahat ng paratang.
Lack of Evidence: Wala daw ebidensya na may pinaboran siyang contractor.
Blame Game: Kung may “ghost projects” man daw, itinago daw ito sa kanya ng kanyang mga tauhan. Wala daw siyang alam.
Ministerial Duty: Ito ang kanyang pinakamatibay na palusot. Bilang District Engineer, “ministerial” lang daw ang trabaho niya—tagapirma lang daw siya ng dokumento at hindi niya trabahong busisiin ang bawat detalye.
Bakit Siya Bumaligtad? Ayon kay Atty. Ramon Esguerra (abogado ni Sen. Joel Villanueva), may malalim na dahilan. Sinasabing “napako” ang pangako ng gobyerno kay Alcantara at sa iba pang miyembro ng “BGC Boys” (Bryce Hernandez at JP Mendoza).
Ipinangako umano sa kanila ang Witness Protection Program (WPP) kapalit ng kanilang kooperasyon. Pero hanggang ngayon, hindi pa rin sila pormal na tinatanggap. Dahil sa takot at kawalan ng proteksyon, minabuti nilang bawiin ang kanilang mga salaysay.
Ang Nakakalitong Restitution Ang pinaka-ironic sa lahat: Ayon kay Acting Justice Secretary Frederick Vida, nakapagsauli na si Alcantara ng mahigit P40 Milyon sa gobyerno.
Isipin niyo ito nang mabuti: Kung inosente ka, at kung “ministerial” lang ang trabaho mo at wala kang ninakaw, bakit ka magbabalik ng 40 Milyon? Ang aksyon ng pagsasauli ay tila isang pag-amin, ngunit ang kanyang papel ay isang pagtanggi. Sino ang paniniwalaan ng korte? Ang pera o ang affidavit?
KABANATA 3: Ang mga Whistleblower na Naging Preso
Kung mayroong masaklap na kwento sa iskandalong ito, ito ay ang sinapit ng mag-asawang Curly at Sarah DiScaya.
Sila ang unang naglakas-loob. Sila ang unang sumigaw. Sila ang may hawak ng “Ledger” na naglalaman ng pangalan ng 17 Kongresista at isang makapangyarihang Undersecretary na nakinabang sa baha.
Pero nasaan sila ngayon? Si Curly DiScaya ay nakakulong sa Senado (Senate Sergeant-at-Arms) mula pa noong Setyembre. Si Sarah DiScaya ay nakakulong sa Lapu-Lapu City Jail dahil sa kasong Malversation na walang piyansa.
Ang Sigaw ng Kanilang Abogado Ayon kay Atty. Cornelio Diego, ang kanilang abogado, ito ay isang malaking inhustisya. Ang mag-asawa ay handa na sanang maging State Witness. Handa na nilang ilabas ang “Tell-All Affidavit” na dudurog sa sindikato.
Pero bakit hindi natuloy? Dahil sa isang kondisyon ng gobyerno: RESTITUTION.
Sinabihan umano sila na bago sila tanggapin sa WPP, kailangan muna nilang magsauli ng pera. Tumutol ang kampo ng DiScaya. Ang katwiran nila: Bakit kami magsa-sauli (restitute) kung wala pang hatol ang korte na nagkasala kami? Sa mata ng batas, innocent until proven guilty. Ang pagsasauli ng pera bago ang hatol ay parang pag-amin na rin sa krimen na hindi pa napapatunayan.
Dahil sa hindi pagkakasundo sa kondisyong ito, ibinasura ang kanilang aplikasyon sa WPP.
Ang Kabalintunaan Ito ang masaklap na realidad ng hustisya sa Pilipinas. Ang mga taong nagturo (Whistleblowers) ay nakakulong. Ang mga taong itinuro (mga “Big Fish” sa Ledger) ay malaya, nasa posisyon, at marahil ay nagpapakasarap sa kanilang mga mansion.
Nasa kustodiya na ng Senate Blue Ribbon Committee ang walong (8) ledger. Nandoon ang mga pangalan. Nandoon ang mga petsa. Nandoon ang mga halaga ng kickback. Pero bakit tila ang mga “miliit na isda” at mga “kumanta” lang ang nagdurusa?
KONKLUSYON: Ang Hamon sa Bayan
Ang tatlong kwentong ito—ang mga sasakyan ni Zaldy Co, ang pagbaligtad ni Alcantara, at ang pagkakulong ng mga DiScaya—ay mga piraso ng isang dambuhalang puzzle.
Ipinapakita nito na sa laban kontra korapsyon, hindi sapat ang matapang na simula. Kailangan ng proteksyon para sa mga nagsasalita. Kailangan ng mabilis na aksyon para sa mga ninakaw na yaman. At higit sa lahat, kailangan ng pananagutan para sa mga tunay na mastermind.
Habang ang P145 Milyong halaga ng sasakyan ay nakaparada sa BGC, at habang ang mga saksi ay isa-isang bumibitaw dahil sa takot, ang taumbayan ang patuloy na nalulunod—hindi lang sa baha, kundi sa kawalan ng hustisya.
Manatiling nakatutok, Kabayan. Huwag hayaang maanod sa limot ang isyung ito. Dahil ang perang pinag-uusapan dito ay pera mo, pera ko, at pera ng ating mga anak.
