Sa nagbabagong takbo ng pandaigdigang politika at ekonomiya, isang malaking balita ang yumayanig ngayon sa mga mambabasa sa buong mundo. Marami ang nagtatanong kung ano na nga ba ang tunay na kalagayan ng ugnayan sa pagitan ng dalawang makapangyarihang bansa—ang Russia at ang China. Habang ang mundo ay nakatuon sa mga digmaan at tensyon sa iba’t ibang panig ng globo, mayroong isang tahimik ngunit matinding labanan na nagaganap sa aspeto ng pananalapi at estratehiya. Ang balitang tila naisahan ng China si Putin at ang banta ng pagkalugi o bankruptcy ng Russia ay hindi lamang usapin ng pera, kundi usapin ng kapangyarihan at kinabukasan ng ating global na kaayusan.
Sa loob ng mahabang panahon, nakita natin ang Russia bilang isang matatag na pwersa sa ilalim ng pamumuno ni Vladimir Putin. Ngunit dahil sa sunod-sunod na sanctions mula sa mga bansa sa Kanluran bunga ng mga hidwaan sa Europa, napilitan ang Russia na humanap ng bagong kakampi. Dito pumasok ang China, na itinuring nilang “kaibigan na walang hangganan.” Ngunit sa likod ng mga matatamis na salita at mga pagkamay sa harap ng camera, tila mayroong mas malalim at mas masakit na katotohanan na unt-unting lumalabas. Ang inaakalang tulong mula sa Beijing ay mukhang naging isang bitag na naglalagay sa Moscow sa isang napakahirap na sitwasyon.
Paano nga ba nagsimula ang lahat? Kapag ang isang bansa ay nahiwalay sa pandaigdigang sistema ng pagbabangko, gaya ng nangyari sa Russia, kailangan nito ng mapagkakatiwalaang partner upang maipagpatuloy ang kalakalan. Ang China ang naging pangunahing takbuhan ni Putin. Ngunit ayon sa mga eksperto at mga lumalabas na ulat, ang bawat tulong na ibinigay ng China ay may katapat na napakataas na presyo. Hindi ito libreng tulong; ito ay isang negosyo kung saan ang dehadong partido ay walang magawa kundi sumunod. Mula sa pagbili ng langis at gas sa napakababang halaga hanggang sa pagkontrol sa mga daloy ng teknolohiya, dahan-dahang nakuha ng China ang kontrol sa ekonomiya ng Russia.
Ang salitang “bankrupt” ay mabigat pakinggan para sa isang bansa na may malakas na militar at malawak na lupain. Pero ang ekonomiya ay hindi lamang nakadepende sa dami ng armas; ito ay nakabase sa daloy ng puhunan, tiwala ng mga mamumuhunan, at kakayahang magbayad ng mga utang. Sa ngayon, nahaharap ang Russia sa matinding kakulangan ng pondo habang ang gastos sa pakikidigma ay patuloy na lumolobo. Habang nangyayari ito, ang China naman ay nananatiling mapagmatyag, sinisigurado na sila ang laging nakikinabang sa bawat transaksyon. Ito ang sinasabi ng marami na “naisahan” si Putin—ang pag-akalang mayroon siyang tapat na kaalyado, iyon pala ay isang oportunistang kapareha na naghihintay lamang ng tamang pagkakataon.
Sa mga kalsada ng Moscow at maging sa mga malalayong probinsya ng Russia, ramdam na ng mga ordinaryong mamamayan ang epekto ng krisis. Ang pagtaas ng presyo ng mga bilihin at ang pagkawala ng mga pangunahing serbisyo ay nagiging sanhi ng pagkadismaya. Ngunit dahil sa higpit ng kontrol sa impormasyon, marami pa rin ang hindi nakakaalam ng tunay na lalim ng problema. Ang katotohanan na ang kanilang bansa ay nagiging “vassal state” o tila tau-tauhan na lamang ng China sa aspeto ng ekonomiya ay isang masakit na katotohanan para sa isang bansang may mataas na garbo at kasaysayan.
Ano naman ang magiging epekto nito sa atin dito sa Pilipinas? Bilang bahagi ng global na komunidad, ang anumang malaking paggalaw sa ekonomiya ng mga higanteng bansa ay may domino effect. Ang presyo ng langis, ang halaga ng mga imported na kagamitan, at maging ang seguridad sa ating rehiyon ay apektado. Kung ang Russia ay tuluyang malugmok sa utang at krisis, maaari itong magdulot ng instability na yayanig sa pandaigdigang merkado. At kung ang China ay magiging mas makapangyarihan dahil sa pagkakabaon ng Russia, lalong lalakas ang kanilang impluwensya sa ating bahagi ng mundo.
Ang estratehiya ng China ay simple pero epektibo: ang paggamit ng ekonomiya bilang sandata. Hindi kailangang magpaputok ng baril kung kaya mong kontrolin ang pitaka ng iyong kalaban o kaibigan. Ito ang leksyon na tila natutunan ni Putin sa mahirap na paraan. Ang labis na pagtitiwala sa isang kapangyarihan nang walang sapat na proteksyon sa sariling interes ay nagreresulta sa kapahamakan. Habang ang Russia ay abala sa pakikidigma sa lupa, ang China naman ay abala sa pagsakop sa mga bangko at merkado.
Marami ring mga ulat ang lumalabas tungkol sa mga bangko sa China na tumatangging magproseso ng mga bayad mula sa Russia dahil sa takot na madamay sa mga sanctions ng Amerika at Europa. Ito ay isang malinaw na senyales na kapag ang sariling interes na ng China ang nakataya, hindi sila magdadalawang-isip na iwanan sa ere ang kanilang itinuturing na kaibigan. Ang pananahimik ni Putin sa usaping ito ay nagpapahiwatig ng kanyang limitadong opsyon. Wala siyang ibang matatakbuhan kundi ang Beijing, at alam iyon ng mga lider ng China.
Sa huli, ang kuwentong ito ay isang paalala na sa larangan ng geopolitics, walang permanenteng pagkakaibigan, kundi permanenteng interes lamang. Ang inaakalang “partnership” ay maaaring maging mitsa ng sariling pagbagsak kung hindi magiging maingat. Habang pinagmamasdan natin ang paghina ng ekonomiya ng Russia, dapat tayong matuto sa mga pagkakamaling ito. Ang pagiging malaya at pagkakaroon ng sariling kakayahan ay mas mahalaga kaysa sa pag-asa sa mga pangako ng ibang bansa.
Patuloy nating subaybayan ang mga kaganapang ito dahil ang bawat piraso ng balitang lumalabas ay nagbibigay sa atin ng mas malinaw na litrato ng ating kinabukasan. Ang labanan sa pagitan ng mga higante ay hindi pa tapos, at tayo, bilang mga saksi sa kasaysayan, ay dapat manatiling mapagmatyag at kritikal sa mga impormasyong ating natatanggap. Ang bankruptcy ng isang bansa ay hindi lamang numero sa papel; ito ay buhay ng milyun-milyong tao at ang pagbabago ng takbo ng mundo.
