Sa gitna ng mainit na tensyon sa West Philippine Sea at ang nagbabagong ihip ng politika sa ating bansa, maraming Pilipino ang nagtatanong: nasaan nga ba ang katapatan ng ating mga pinuno?

Sa mga nakaraang araw, muling naging sentro ng usap-usapan sa social media at sa mga talakayan ng bayan ang naging pahayag at kilos nina Senadora Imee Marcos at Bise Presidente Inday Sara Duterte. Marami ang nakapansin na tila may iisang kumpas ang kanilang mga galaw, lalo na pagdating sa usapin ng relasyon ng Pilipinas sa bansang China.

Hindi mapigilan ng mga netizens at mga political analysts na magduda kung ang dalawang makapangyarihang babaeng ito ay unti-unti na nga bang kumakampi sa panig ng Beijing kaysa sa ipaglaban ang ating sariling soberanya. Ang isyung ito ay hindi lamang basta haka-haka kundi base sa kanilang mga aksyon.

Kung susuriin nating mabuti ang mga naging interbyu at public appearances ni Senadora Imee, mapapansin ang kanyang tila malambot na pananaw pagdating sa pakikitungo sa China. Habang ang administrasyon ni Pangulong Bongbong Marcos ay mas pinipiling paigtingin ang ugnayan sa Estados Unidos at iba pang kaalyado para protektahan ang ating teritoryo, tila taliwas naman ang tinatahak na landas ng kanyang kapatid.

Maraming nagtatanong, bakit tila mas pabor si Imee sa diplomasyang pabor sa China? Shinishare niya ang pananaw na dapat nating iwasan ang pakikipag-giyera, pero ang tanong ng marami, ito ba ay para sa kapayapaan o para sa interes ng ibang bansa? Ang kanyang paninindigan ay nagbubukas ng maraming diskusyon tungkol sa tunay na motibo ng kanyang pamilya.

Hindi rin nakaligtas sa kritisismo si Bise Presidente Sara Duterte. Bilang “BFF” o matalik na kaalyado ni Imee, ang pananahimik ni Inday Sara sa mga agresibong aksyon ng China sa West Philippine Sea ay nagbibigay ng maling mensahe sa publiko.

Bilang pangalawang pinakamataas na pinuno ng bansa, inaasahan ng mga Pilipino na siya ang mangunguna sa pagkondena sa mga pang-aapi sa ating mga mangingisda. Ngunit sa halip na matapang na pahayag, tila mas pinipili niyang manahimik o umiwas sa isyu.

Ang ganitong klaseng “neutrality” ay binibigyang-kahulugan ng marami bilang pagpanig sa China, lalo na’t alam ng lahat ang naging malapit na ugnayan ng kanyang amang si dating Pangulong Rodrigo Duterte sa Beijing. Ang koneksyong ito ang nagpapalalim sa hinala ng taumbayan.

Pumasok din sa eksena ang pangalan ni General Poquiz. Sa mga diskusyong kumakalat online, maraming nagsasabi na tila nagpapabida ang heneral sa mga usaping ito. May mga nagsasabi na ang kanyang mga pahayag ay tila naglalayong suportahan ang naratibo nina Imee at Sara, na nagdudulot ng higit pang kalituhan sa publiko.

Ano nga ba ang papel ni Gen. Poquiz sa gitna ng gusot na ito? Siya ba ay nagsasalita para sa kapakanan ng militar, o mayroon siyang pinoprotektahang interes na konektado sa mga Duterte at Marcos? Ang mga ganitong klaseng katanungan ang nagpapasiklab sa galit at pagkabahala ng mga ordinaryong Pilipino na nagnanais lamang ng tapat na serbisyo at malinaw na impormasyon.

Ang hidwaan sa pagitan ng paksyon ni PBBM at ng alyansang Imee-Sara ay nagpapakita ng malalim na lamat sa loob ng “Unity” na ipinangako noong eleksyon. Habang ang bansa ay nahaharap sa panlabas na banta, ang panloob na politika naman ay tila mas lalong nagiging magulo at puno ng kontrobersya.

Hindi natin maiiwasang isipin kung ang pagiging “Pro-China” ba ng ilang opisyal ay para sa ikabubuti ng ekonomiya, o baka naman may mga personal silang agenda na hindi natin alam. Sa bawat pagkakataon na tumatambay sina Imee at Sara, lalong tumitibay ang hinala ng publiko na may binubuo silang plano na maaaring hindi pabor sa kasalukuyang direksyon ng ating foreign policy.

Nakakalungkot isipin na sa gitna ng ating paglaban para sa sariling karagatan, may mga kababayan tayong nasa posisyon na tila nagiging hadlang pa sa ating pagkakaisa. Ang mga komento sa social media ay punong-puno ng pagkadismaya mula sa iba’t ibang sektor ng lipunan.

Sabi ng isang netizen, “Mahirap ipaglaban ang bansa kung ang mismong mga pinuno natin ay may ibang kinakampihan.” Ang damdaming ito ay nararamdaman ng marami. Hindi sapat ang pagsasabi na tayo ay para sa kapayapaan kung ang kapalit naman nito ay ang ating dangal at teritoryo. Ang pagiging “pro-China” sa panahong ito ay tinitingnan bilang isang uri ng pagtataksil sa tiwala ng mga Pilipino.

Sa huli, ang mamamayan pa rin ang dapat maging mapanuri sa bawat balitang lumalabas. Huwag tayong basta-basta maniniwala sa mga mabulaklak na salita o mga pangakong walang kasiguraduhan. Suriin nating mabuti ang mga kilos nina Imee, Sara, at maging ni Gen. Poquiz dahil dito nakasalalay ang ating soberanya.

Sila ba ay tunay na naglilingkod para sa bandila, o sila ba ay mga instrumentong ginagamit para isulong ang interes ng isang dayuhang bansa? Ang ating kinabukasan at ang ating mga likas na yaman ay nakasalalay sa kung sino ang ating pipiliing pagkatiwalaan sa mahabang panahon.

Panahon na upang maging mapagmatyag at huwag hayaang muling malinlang ng mga politikong mas inuuna ang kanilang sariling kapakanan kaysa sa ating mahal na Pilipinas. Ang usaping ito ay hindi lamang tungkol sa politika; ito ay tungkol sa ating pagkakakilanlan at sa kinabukasan ng susunod na henerasyon ng mga Pilipino.