Sa mundo ng pulitika sa Pilipinas, tila walang imposible. Marami ang nagulat at hindi makapaniwala sa mga bali-balitang kumakalat ngayon tungkol sa isang potensyal na alyansa na dati ay iniisip nating hinding-hindi mangyayari. Ang pag-uusap tungkol sa tambalang Leni Robredo at Pangulong Bongbong Marcos para sa halalan sa 2028 ay mabilis na nagiging mainit na paksa sa mga kapehan, palengke, at social media. Para sa marami, ito ay isang “political earthquake” na maaaring bumura sa nakasanayang bangayan ng “Pula” at “Pink.” Ngunit ano nga ba ang katotohanan sa likod nito, at bakit tila nanginginig na ang kampo ng mga Duterte at ang kanilang mga tapat na taga-suporta?
Sa loob ng mahabang panahon, nakita natin ang matinding tunggalian sa pagitan ng pamilya Marcos at Robredo. Dalawang beses silang nagharap sa magkasunod na eleksyon—noong 2016 para sa pagkabise-presidente at noong 2022 para sa pagkapangulo. Sa bawat pagkakataon, nahahati ang bansa. Kaya naman, ang ideya na magsasama sila sa iisang panig ay parang isang eksena sa pelikula na walang sinuman ang nakakita na darating. Pero sa pulitika, ang kaaway ng iyong kaaway ay madalas na nagiging iyong kaibigan. Sa gitna ng lumalaking lamat sa pagitan ng administrasyong Marcos at ng pamilya Duterte, lumilitaw ang isang bagong stratehiya na maaaring magpabago sa kapalaran ng Pilipinas.
Kung susuriin natin ang kasalukuyang sitwasyon, makikita ang unti-unting paglayo ni Pangulong Bongbong Marcos sa mga polisiya at istilo ng dating Pangulong Rodrigo Duterte. Mula sa isyu ng International Criminal Court (ICC) hanggang sa usapin ng West Philippine Sea, malinaw na may sariling landas na tinatahak ang kasalukuyang administrasyon. Sa kabilang banda, si Leni Robredo, na nananatiling simbolo ng oposisyon, ay may malawak pa ring suporta mula sa mga taong nagnanais ng maayos at tapat na pamamahala. Ang pagsasama ng “Unity” ni Marcos at ang “Angat Buhay” na prinsipyo ni Robredo ay tinitingnan ng ilang analyst bilang isang “dream team” na mahirap talunin ng kahit sinong kandidato, kabilang na si Vice President Sara Duterte.
Bakit nga ba sinasabing “walang katalo-talo” ang tambalang ito? Una, ang numerong dala ng dalawang panig ay napakalaki. Kung pagsasamahin ang solidong boto ng mga Marcos sa Norte at ang tapat na mga “Kakampink” ni Robredo, halos wala nang puwang ang iba pang kandidato. Pangalawa, ito ay magsisilbing simbolo ng tunay na pagkakaisa. Kung ang dalawang pinaka-polarizing na figura sa pulitika ay kayang magkasundo para sa bayan, ito ay magbibigay ng mensahe ng kapayapaan na matagal nang hinahanap ng mga Pilipino. Ito ang kinatatakutan ng mga loyalista ni Inday Sara at ng mga DDS, dahil ang kanilang lakas ay nagmumula sa pagkakabaha-bahagi ng kanilang mga kalaban.
Para sa mga tagasuporta ni Sara Duterte, ang balitang ito ay isang malaking banta. Ang tinatawag na “UniTeam” noong 2022 ay tila tuluyan nang naglaho. Ang mga patutsada at girian sa pagitan ng mga opisyal ng gobyerno at ng mga taga-Davao ay lalong nagpapatunay na hindi na sila magkasundo. Ang posibilidad na maiwan sa ere ang mga Duterte sa 2028 ay hindi na lamang basta haka-haka. Sa bawat araw na lumilipas, mas lalong nagiging malinaw na naghahanap ang administrasyon ng mga bagong kaalyado na mas malapit sa kanilang kasalukuyang direksyon, at doon pumapasok ang pangalan ni Leni Robredo bilang isang respetadong lider na maaaring magbigay ng “moral high ground” sa anumang koalisyon.
Siyempre, hindi rin madali ang prosesong ito. Maraming mga tagasuporta ni Robredo ang tiyak na magtataas ng kilay. Paano mo tatanggapin ang pakikipag-alyansa sa pamilyang matagal mong nilabanan? Gayundin sa panig ng mga Marcos, paano nila ipapaliwanag sa kanilang base ang pagyakap sa lider ng oposisyon? Ngunit kung ang layunin ay ang stability ng bansa at ang pagpigil sa pagbabalik ng mga polisiyang sa tingin nila ay makakasama sa Pilipinas, baka ito na nga ang sakripisyong kailangang gawin. Ang pulitika ay laging tungkol sa kompromiso at pragmatismo.
Sa huli, ang sambayanang Pilipino ang magpapasya. Ngunit sa ngayon, ang usaping Robredo-Marcos ay nagsisilbing babala sa lahat: huwag kukurap dahil mabilis ang ikot ng mundo. Kung magpapatuloy ang tensyon sa pagitan ng Malacañang at Davao, huwag tayong magulat kung sa susunod na eleksyon, ang mga dating magkalaban ay magkatabi na sa entablado, habang ang mga dating magkakampi ay naiiwan sa gilid na tumatangis. Ito ang bagong mukha ng pulitika sa 2028—isang labanan na hindi na lamang tungkol sa kulay, kundi tungkol sa kung sino ang mas mabilis mag-adjust sa nagbabagong ihip ng hangin.
