Sa nakalipas na mga dekada, ang alyansa sa pagitan ng Estados Unidos at South Korea ay itinuturing na isa sa pinakamatatag na pundasyon ng kapayapaan sa Asya. Subalit, sa likod ng mga diplomatikong ngiti at mga pormal na kasunduan, tila may malaking pagbabagong nagaganap na hindi natin inaasahan.
Ang balitang tila lumalayo na ang South Korea sa Amerika upang mapalapit sa China ay nagsisilbing isang malaking “bangungot” para sa Washington. Ang kaganapang ito ay hindi lamang basta isyu sa mapa; ito ay isang usapin na maaaring magpabago sa takbo ng ekonomiya, seguridad, at kapangyarihan sa buong mundo, kasama na ang epekto nito sa ating bansa.
Bakit nga ba biglang nagbago ang ihip ng hangin? Upang maunawaan natin ang lalim nito, kailangan nating tingnan ang sitwasyon sa mata ng isang ordinaryong mamamayan sa South Korea. Sa loob ng mahabang panahon, ang Amerika ang nagsilbing “big brother” o tagapagtanggol ng Seoul laban sa banta ng North Korea.
Ngunit sa paglipas ng panahon, naramdaman ng South Korea ang bigat ng pagiging nasa gitna ng dalawang higante. Ang China ang kanilang pinakamalaking partner sa negosyo at kalakalan, habang ang Amerika naman ang kanilang sandigan sa usaping militar.
Para sa kanila, ang patuloy na pakikipag-away sa China ay nangangahulugan ng paghina ng kanilang sariling ekonomiya. Sino ba naman ang gustong mawalan ng kita at trabaho para sa kapakanan ng ibang bansa?
Ang tensyon ay lalong uminit nang magsimulang magkaroon ng mga polisiya ang Amerika na tila hindi na pabor sa interes ng kanilang mga kaalyado sa Asya. Ang mga isyu sa teknolohiya, partikular na sa mga semiconductor o chips na ginagamit sa mga cellphone at computer, ay naging sentro ng gulo.
Pinipilit ng Amerika ang mga kumpanya sa South Korea, tulad ng Samsung, na limitahan ang kanilang pakikipag-ugnayan sa China. Para sa mga Koreano, tila sinasakal sila sa sarili nilang bakuran. Dito pumasok ang ideya na baka mas mainam pang makipagkasundo sa China kaysa manatiling nakatali sa isang alyansang tila wala nang pakialam sa kanilang domestic na pangangailangan.
Marami ang nagtatanong: “Ito na ba ang katapusan ng impluwensya ng Amerika sa Asya?” Kapag ang isang bansang kasing-unlad at kasing-impluwensyal ng South Korea ay nagsimulang magpakita ng pagkiling sa China, ito ay isang malakas na signal sa buong mundo.
Hindi ito basta-basta desisyon ng gobyerno; ito ay bunga ng matinding pressure mula sa mga negosyante at mamamayan na ayaw ng giyera at gusto lamang ng masaganang buhay. Ang “Bangungot ng U.S.” na tinatawag ay ang takot na mawalan sila ng kontrol sa Pacific region, na siyang magbibigay ng pagkakataon sa China na maging bagong lider ng mundo.
Ngunit hindi rin naman ganun kadali ang kumalas sa Amerika. Ang South Korea ay may malalim na kasaysayan at utang na loob sa mga Kano, lalo na noong panahon ng Korean War.
Pero sa mundo ng politika, walang permanenteng kaibigan, kundi permanente lamang na interes. Kung ang interes ng South Korea ay mas mapoprotektahan sa ilalim ng pakikipagkaibigan sa Beijing, hindi malayong mangyari ang tuluyang paglipat ng panig. Ito ang realidad na kinakaharap ngayon ng global politics na dapat nating bantayan.
Ang epekto nito sa mga Pilipino ay hindi rin dapat bale-walain. Tayo rin ay nasa gitna ng agawan ng impluwensya ng China at Amerika. Kung ang South Korea, na isa sa pinakamalakas na military ally ng U.S., ay kayang mag-isip ng ibang alternatibo, paano pa kaya ang ibang maliliit na bansa? Ang kaganapang ito ay nagpapakita na ang mundo ay nagiging “multipolar” na o hindi na lamang umiikot sa isang bansa.
Ang pag-usbong ng China bilang isang superpower ay hindi na mapipigilan, at ang mga dating kaalyado ng Amerika ay nagsisimula nang humanap ng paraan kung paano makikisama sa bagong liderato sa rehiyon.
Sa huli, ang kuwentong ito ay tungkol sa kaligtasan at pag-unlad. Hindi ito tungkol sa kung sino ang “mabuti” o “masama” sa pagitan ng Amerika at China. Ito ay tungkol sa kung paano poprotektahan ng isang bansa ang kanyang sariling kinabukasan sa gitna ng nagbabagong panahon.
Ang hakbang na ito ng South Korea ay maaaring simula ng isang domino effect na magpapabagsak sa lumang sistema ng kapangyarihan. Habang pinapanood natin ang mga kaganapang ito, mahalagang manatili tayong maalam dahil ang anumang galaw ng mga higanteng ito ay tiyak na mararamdaman hanggang sa ating mga dalampasigan. Handa na ba ang mundo sa paglipat ng trono ng kapangyarihan? Iyan ang tanong na unti-unting sinasagot ng kasalukuyang takbo ng kasaysayan.
