Mainit na sinalubong ng bansa ang taong 2026 hindi dahil sa mga selebrasyon, kundi dahil sa magkakasunod na bombang pampulitika na yumanig sa pundasyon ng Kamara at Malacañang. Sa gitna ng nagbabagang usapin tungkol sa 2026 National Budget, dalawang malaking isyu ang lumutang na naging mitsa ng matinding debate sa social media at sa mga kalsada: ang banta ng impeachment laban kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na ibinunyag ni Cong.
Edgar Erice, at ang matapang na “paglalaglag” ni Cong. Leandro Leviste sa kapwa niya mambabatas na si Edwin Gardiola kaugnay ng bilyun-bilyong kontrata sa Department of Public Works and Highways (DPWH).
Nagsimula ang gulo nang basagin ni Caloocan 2nd District Representative Edgar Erice ang katahimikan. Ayon kay Erice, may mga grupo na at ilang mambabatas ang tila “excited” na at naghahanda na para sa isang impeachment complaint laban sa Pangulo sa pagbabalik ng sesyon ng Kongreso sa Pebrero. Ang pangunahing basehan?
Ang umano’y “betrayal of public trust” at mga isyu sa flood control budget na tila hindi raw nasasagot nang maayos ng administrasyon. Bagama’t nilinaw ni Erice na hindi siya ang mag-eendorso nito, sapat na ang kanyang mga pahayag upang magdulot ng kaba sa mga taga-suporta ng administrasyon at saya naman sa mga kritiko. Ang tanong ng marami: ito na ba ang simula ng pagguho ng “Unity” na ipinangako noong 2022?
Sa kabilang panig naman ng Kamara, isang mas matinding “personal” na bakbakan ang nagaganap sa pagitan ng dalawang Batangueño. Hindi nagpa-awat si Batangas 1st District Rep. Leandro Leviste sa paglalantad ng mga dokumentong nag-uugnay kay CWS Party-list Rep. Edwin Gardiola sa tinatawag na “pre-ordering” ng mga proyekto.
Ayon kay Leviste, si Gardiola ang itinuturing na “biggest buyer” o proponent ng mga proyekto sa DPWH na umaabot sa mahigit P22 bilyon. Ang mas nakakagulantang sa ulat ni Leviste ay ang alegasyon na kahit nasa National Expenditure Program (NEP) pa lamang ang budget—o yung panukala pa lang ng ehekutibo—ay may mga naka-assign na raw na mga kontraktor na konektado kay Gardiola.
Ang tensyong ito ay humantong pa sa isang “viral selfie” incident sa loob mismo ng plenaryo. Sinubukan ni Leviste na kumuha ng selfie kasama si Gardiola, ngunit makikita sa mga video na tila umiwas at naglakad palayo ang party-list congressman. Para kay Gardiola, ito ay isang “publicity stunt” lamang at “orchestrated disrespect.”
Ngunit para kay Leviste, ito ay bahagi ng kanyang krusada laban sa korapsyon. Binigyang-diin ni Leviste na hindi katanggap-tanggap na habang ang bansa ay nahaharap sa kakulangan ng pondo, may mga iilang indibidwal na tila “namamakyaw” ng bilyun-bilyong kontrata na hindi man lang dumadaan sa tamang pagsusuri ng Ethics Committee.
Dahil sa mga rebelasyong ito, mabilis na kumilos ang Anti-Money Laundering Council (AMLC). Kamakailan lamang ay iniutos ang pag-freeze sa mahigit isang libong bank accounts na may kaugnayan kay Gardiola at sa kanyang mga construction firms.
Umabot sa bilyun-bilyong piso ang mga transaksyong dumaan sa mga account na ito mula pa noong panahon ng administrasyong Aquino hanggang sa kasalukuyan. Ang aksyong ito ng AMLC ay nagpapatunay na hindi lamang ito simpleng “away-pulitika” sa pagitan ng dalawang mambabatas, kundi isang seryosong usapin ng pandarambong at paglustay sa kaban ng bayan.
Sa gitna ng lahat ng ito, nananatiling matatag ang Malacañang. Tinawag ni Palace Press Officer Claire Castro na “unsubstantiated” o walang basehan ang mga pahayag ni Erice tungkol sa impeachment. Ayon sa Palasyo, ito ay bahagi lamang ng “political maneuvering” ng mga kalaban sa pulitika habang papalapit ang 2028 elections.
Gayunpaman, hindi maitatago ang katotohanan na ang bawat “pasabog” nina Erice at Leviste ay nag-iiwan ng malalim na marka sa kaisipan ng publiko. Ang mga Pilipino ay pagod na sa paulit-ulit na balita ng korapsyon habang patuloy ang pagtaas ng presyo ng mga bilihin at kakulangan sa maayos na serbisyo.
Ang laban na ito sa loob ng Kamara ay higit pa sa mga pangalan nina Marcos, Erice, Leviste, at Gardiola. Ito ay isang pagsubok sa integridad ng ating mga institusyon.
Magagawa nga ba ng Independent Commission for Infrastructure (ICI) na panagutin ang mga “cong-tractors” na tinutukoy ni Leviste? O mauuwi lamang ba ito sa isa na namang imbestigasyon na walang malinaw na kinahinatnan? Ang bawat detalye ng “pre-ordering” scheme ay nagpapakita kung gaano kalalim ang ugat ng problema sa ating sistema ng pagba-budget.
Habang hinihintay ng lahat ang pagbabalik ng sesyon sa Pebrero, asahan ang mas mainit pang palitan ng salita. Ang impeachment complaint, totoo man o banta lamang, ay nagsisilbing babala sa administrasyon na may mga matang nagmamasid.
Ang “paglalaglag” naman ni Leviste kay Gardiola ay nagsisilbing paalala sa mga mambabatas na hindi na uubra ang mga lumang istilo ng “under-the-table” deals sa panahon ngayon kung saan ang bawat dokumento ay maaaring maging viral sa isang iglap. Ang kailangan ng taumbayan ay hindi drama, kundi hustisya at malinis na gobyerno.
Sa huli, ang bawat piso sa bilyun-bilyong proyektong tinutukoy ay galing sa pawis ng bawat Pilipino. Ang bawat “kickback” at bawat “insertion” ay pagnanakaw sa kinabukasan ng ating mga anak. Nawa’y ang mga ingay na ito sa Kamara ay hindi lamang magsilbing libangan, kundi maging mitsa ng tunay na pagbabago.
Tayo bilang mga mamamayan ay dapat manatiling mapagmatyag at huwag hayaang malunod ang katotohanan sa gitna ng ingay ng pulitika. Dahil sa dulo ng araw, ang tunay na kapangyarihan ay wala sa mga mambabatas, kundi nasa kamay ng taumbayan na nagluklok sa kanila sa pwesto.
