Mainit ang naging pagtatapos ng taong 2025 para sa administrasyon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. sa gitna ng mga pasabog na rebelasyon ni Batangas 1st District Representative Leandro Leviste. Habang ang buong bansa ay nagdiriwang ng kapaskuhan, isang matinding kontrobersya ang yumanig sa MalacaƱang matapos lantarang banatan ni Leviste sina Interior and Local Government Secretary Jonvic Remulla at DPWH Secretary Vince Dizon. Ang ugat ng tensyon? Ang tinaguriang “Cabral Files”āmga dokumentong nakuha umano mula sa opisina ng yumaong dating DPWH Undersecretary Catalina Cabral na naglalaman ng mga listahan ng bilyon-bilyong pisong budget insertions o “allocables.”
Nagsimula ang gulo nang ilabas ni Leviste ang mga kopya ng files na nagpapakita umano ng “blueprint” ng katiwalian sa flood control projects ng pamahalaan. Ayon sa kongresista, hindi biro ang halagang nakapaloob dito dahil umaabot ito sa trilyong piso kung pagsasama-samahin mula 2023 hanggang 2026. Ang mas masakit para sa administrasyon, idinawit ni Leviste ang mga malalaking pangalan sa Gabinete at maging ang mga malalapit na kaalyado ng Pangalan, na tila nagpapakita na ang katiwalian ay laganap sa mismong bakuran ng palasyo.
Hindi pinalampas ni Leviste si Secretary Vince Dizon, na kasalukuyang namumuno sa DPWH. Tahasang kinuwestiyon ng kongresista ang integridad ng kalihim, lalo na’t may mga alegasyon na noong panahon pa nito sa Bases Conversion and Development Authority (BCDA) ay mayroon na umanong mga kaduda-dudang transaksyon. Bagama’t itinanggi ni Dizon ang mga akusasyong ito at tinawag na “malicious” at walang basehan, nanindigan si Leviste na ang mga dokumentong hawak niya ay hindi gawa-gawa lamang kundi galing mismo sa computer ng yumaong si Usec. Cabral.
Nadagdag pa sa bigat ng isyu ang misteryosong pagkamatay ni Usec. Cabral nitong Disyembre. Matatandaang natagpuan ang katawan ng dating opisyal sa isang bangin sa Kennon Road, Benguet. Ayon kay Ombudsman Jesus Crispin “Boying” Remulla, na noon ay Justice Secretary pa lamang, ang pagkamatay ni Cabral ay sanhi ng “blunt force trauma,” ngunit marami ang naghihinala na may foul play na naganap dahil sa sensitibong impormasyong hawak nito tungkol sa flood control scandal. Ang pagkamatay ni Cabral ang naging mitsa upang mas lalong mag-init ang mga mambabatas sa paghahanap ng katotohanan.
Binanatan din ni Leviste si DILG Secretary Jonvic Remulla. Ayon sa kongresista, tila may pagtatangka na pagtakpan ang tunay na nangyayari sa likod ng mga budget insertions. Sa mga nakaraang pahayag, sinabi ng Palasyo na ang mga inilabas ni Leviste ay maituturing lamang na “hearsay” o tsismis hangga’t hindi ito bineberipika ng DPWH. Ngunit para kay Leviste, paano ito mabiberipika kung ang mga mismong namumuno sa ahensya ang idinadawit sa anomalya? Ito ang naging sentro ng kanyang galitāang tila kawalan ng pagkilos at ang lantarang pagprotekta sa mga “big fish” habang ang taumbayan ay nagdurusa sa baha.
Sa kabila ng mga banat na ito, nananatiling matatag ang MalacaƱang sa pagtatanggol sa mga opisyal nito. Sinabi ni Secretary Jonvic Remulla na ang Pangulo ay nakatuon sa pagpapatupad ng “rule of law” at hindi papayag na maging biktima ng politika ang kanyang mga tauhan. Ngunit hindi ito sapat para patahimikin ang lumalaking diskontento ng publiko. Ang trust at approval ratings ni PBBM ay nakitaan na ng pagbaba sa mga huling survey, na ayon sa mga analyst ay bunsod ng walang katapusang isyu ng korapsyon na tila hindi nabibigyan ng malinaw na solusyon.
Ang tanong ng marami: Hanggang kailan mananatiling tahimik ang MalacaƱang sa mga harap-harapang pambabatikos na ito? Sa pagpasok ng taong 2026, inaasahang mas lalong magiging maingay ang politika sa bansa. Ang Cabral Files ay nagsisilbi ngayong “Pandora’s box” na kapag tuluyang nabuksan ay maaaring maging sanhi ng pagbagsak ng ilang makapangyarihang pigura sa gobyerno. Sa huli, ang sigaw ng publiko ay hustisyaāhindi lamang para sa yumaong si Usec. Cabral, kundi para sa bilyon-bilyong pondo ng bayan na tila nilamon na ng baha ng katiwalian.
