Sa gitna ng tumitinding init ng usaping politika at mga proyekto sa imprastraktura sa bansa, isang malaking balita ang yumanig sa publiko: ang mga ulat tungkol sa diumano’y pagkakakulong ni Sarah Discaya. Para sa mga hindi pamilyar, si Sarah Discaya ay isa sa mga haligi ng St. Gerrard Construction, isang dambuhalang kumpanya na madalas nating makita ang pangalan sa mga malalaking kalsada, tulay, at lalo na sa mga flood control projects sa iba’t ibang panig ng Metro Manila at karatig-lalawigan.
Ang balitang ito ay hindi lamang tungkol sa isang indibidwal, kundi isang kwento ng kapangyarihan, bilyon-bilyong pondo ng bayan, at ang matagal nang problema ng Pilipinas sa baha na tila hindi matapos-tapos sa kabila ng dambuhalang budget.
Bago natin busisihin ang detalye ng kanyang pagkakaaresto, mahalagang maintindihan ang konteksto kung bakit naging ganito kainit ang pangalan ng mga Discaya. Ang St. Gerrard Construction ay matagal nang nasa radar ng publiko at ng mga awtoridad dahil sa dami ng mga napanalunan nitong kontrata mula sa gobyerno.
Marami ang nagtatanong: Paano nga ba nagagawang makuha ng isang kumpanya ang napakaraming proyekto nang sabay-sabay? Dito pumasok ang mga alegasyon ng iregularidad sa bidding at ang usapin ng kalidad ng mga ginagawang proyekto. Habang ang taumbayan ay nagdurusa sa tuwing may bagyo dahil sa lampas-taong baha, ang mga kumpanyang gaya ng sa mga Discaya ay patuloy na tumatanggap ng pondo para sa mga solusyong tila hindi naman nararamdaman ng mga ordinaryong Pilipino.
Ang balita ng pagkakakulong ni Sarah Discaya ay nagsimula sa mga ulat ng mga kasong isinampa laban sa kanya na may kaugnayan sa falsification of documents.
Ayon sa mga lumabas na impormasyon, nagkaroon diumano ng pandaraya sa mga dokumentong isinumite ng kanilang kumpanya para lamang makakuha ng mga lisensya at kontrata mula sa Philippine Contractors Accreditation Board (PCAB). Ito ay isang seryosong akusasyon dahil ang lisensya ang basehan kung ang isang kumpanya ay may kakayahan nga ba talagang humawak ng bilyon-bilyong halaga ng proyekto. Kung peke o dinaya ang dokumento, ibig sabihin ay inilalagay sa panganib ang kaligtasan ng publiko at ang pera ng kaban ng bayan.
Ngunit hindi lang ito usapin ng papel. Ang mas malalim na sakit ng loob ng mga tao ay nagmumula sa katotohanang marami sa mga flood control projects na hinawakan ng kanilang kumpanya ay tila walang silbi. Sa bawat ulan, laging lubog ang mga kalsada. Sa bawat baha, laging may mga pamilyang nawawalan ng ari-arian.
Ang tanong ng marami: Saan napunta ang bilyon? Bakit ang mga taong nasa likod ng mga proyektong ito ay nagpapakasasa sa karangyaan habang ang mga taga-Pasig at iba pang lugar ay hirap na hirap sa baha? Ang pagkakakulong ni Sarah Discaya ay tila naging simbolo ng paniningil ng taumbayan para sa mga proyektong “substandard” o hindi natapos sa tamang oras.
Sa gitna ng legal na laban na ito, pumasok din ang usaping politika. Si Sarah Discaya at ang kanyang pamilya ay naging maingay din sa larangan ng serbisyo publiko, lalo na sa lungsod ng Pasig.
Ang kanilang kumpanya ay madalas ding magbigay ng tulong sa mga nangangailangan, na ayon sa ilang kritiko ay isang paraan lamang ng pagpapabango ng pangalan upang matakpan ang mga isyu sa kanilang negosyo. Ang labanang ito ay hindi lamang sa loob ng korte, kundi pati na rin sa mata ng publiko. May mga naniniwala na biktima lamang sila ng “political persecution” o panggigipit ng mga kalaban sa politika, ngunit mas marami ang naninindigan na oras na para harapin nila ang mga batas na diumano’y kanilang nilabag.
Ang kwento ng mga Discaya at ng St. Gerrard Construction ay nagsisilbing babala sa lahat ng mga contractor na humahawak ng pera ng bayan. Ang tiwalang ibinibigay ng gobyerno at ng taumbayan ay hindi dapat inaabuso.
Ang bawat sentimo na inilalaan para sa flood control ay dapat na mapunta sa tunay na solusyon at hindi sa bulsa ng iilan. Ang pagkakakulong, kung mapapatunayan ang sala, ay isang paalala na walang sinuman ang higit sa batas, gaano man kayaman o kaimpluwensya ang iyong pamilya.
Habang umuusad ang kaso, marami pa tayong dapat abangan. Lalabas ba ang katotohanan tungkol sa mga “ghost projects” o mga proyektong minadali lamang?
Magkakaroon ba ng malawakang imbestigasyon sa iba pang mga contractor na kasabwat sa ganitong kalakaran? Ang kaso ni Sarah Discaya ay dulo lamang ng isang dambuhalang iceberg ng korupsyon sa industriya ng konstruksyon sa Pilipinas. Ito ay hamon sa ating mga ahensya tulad ng DPWH at PCAB na maging mas mahigpit sa pagpili ng mga kumpanyang pagkakatiwalaan ng ating imprastraktura.
Sa dulo ng araw, ang hiling lamang ng bawat Pilipino ay ang makita ang bunga ng kanilang mga buwis. Gusto nating makalakad sa tuyong kalsada kahit umuulan.
Gusto nating matulog nang mahimbing sa gabi nang hindi iniisip kung papasok ba ang tubig sa loob ng bahay. Ang pagkakakulong ng isang tao ay maaaring magbigay ng panandaliang kasiyahan sa mga galit, ngunit ang tunay na tagumpay ay kung ang sistemang nagpapahintulot sa korupsyon ay tuluyan nang mabubuwag.
Sa ngayon, nananatiling mainit ang mga talakayan sa kanto at sa social media. Ang pangalang Sarah Discaya ay naging mitsa ng isang mas malaking usapin tungkol sa integridad ng mga nagpapatakbo ng ating gobyerno at ng mga negosyanteng kadikit nito.
Ito ay kwentong dapat nating tutukan dahil ang nakataya rito ay hindi lamang ang kalayaan ng isang tao, kundi ang kaligtasan at kinabukasan nating lahat na apektado ng baha at ng bulok na sistema. Abangan natin ang susunod na kabanata sa legal na seryeng ito, dahil tiyak na marami pang pangalan ang madadamay at marami pang sikreto ang mabubunyag sa mga darating na araw.
