(SIMULA NG KWENTO – BAHAGI 1 AT 2)
Ang ulan sa labas ay tila nakikisabay sa bigat ng nararamdaman ko noong gabing iyon. Ang tunog ng bawat patak sa aming kinakalawang na yero ay parang martilyo na pumupukpok sa aking sentido. Ako si Elena, isang simpleng labandera na nangangarap lang ng maayos na buhay para sa aking pamilya. Ang asawa kong si Mario ay isang kargador sa palengke. Hindi kami mayaman. Sa katunayan, isang kahig, isang tuka kami. Pero masaya kami noon. Masaya kami hanggang sa dumating ang pagsubok na sumubok sa katatagan ng aming pamilya—ang pagkakasakit ng aming kaisa-isang anak na si Junjun. Limang taong gulang pa lang si Junjun pero dinapuan na siya ng primary complex o mahinang baga na kung hindi maaagapan ay pwedeng mauwi sa TB. Kasabay nito, napansin ko rin na si Mario ay madalas na ring ubo ng ubo, pero lagi niyang sinasabi na dahil lang daw iyon sa alikabok sa palengke at sigarilyo. “Huwag mo akong intindihin, Elena. Malakas ako. Kalabaw lang ang tumatanda,” lagi niyang biro sa akin sabay halik sa noo ko. Pero bilang asawa, nararamdaman kong may mali.
Dahil sa liit ng kita namin, naging problema ang pambili ng gamot. Ang reseta ng doktor para kay Junjun ay mahal. Antibiotics, vitamins, at pampalakas ng baga. Halos kalahati ng kita ni Mario sa maghapon ay napupunta sa gamot. Madalas, nag-aaway kami dahil sa budget. “Mario, wala na tayong pambili ng bigas. Yung gamot ni Junjun, uunahin ba natin o ang pagkain?” tanong ko minsan habang nagbibilang ng barya. Tinitigan lang ako ni Mario, ang mga mata niya ay pagod na pagod, malalim ang eyebags, pero pilit na ngumingiti. “Ako na ang bahala, Elena. Huwag mong problemahin ang gamot ng bata. Basta pakainin mo siya nang maayos, ako ang didiskarte sa gamot.” At ganoon nga ang nangyari. Tuwing gabi, umuuwi si Mario na may dalang maliit na supot ng gamot. Minsan nakabalot sa foil, minsan nasa maliit na plastic na walang tatak. Kapag tinatanong ko kung bakit walang banig o kahon, ang sagot niya, “Tingi ko binibili sa kakilala ko sa botika, mas mura kasi kapag walang karton.” Naniwala ako. Kasi gusto kong maniwala. Kasi wala kaming choice.
Pero nitong mga nakaraang linggo, may nagbago. Tuwing oras na ng inuman ng gamot, nagwawala si Junjun. Dati naman, mabilis siyang uminom basta may kapalit na candy. Pero ngayon, kailangan pa siyang hawakan ni Mario nang mahigpit para lang mapainom. “Ayoko! Ayoko niyan! Pait! Lasang lupa!” sigaw ni Junjun habang umiiyak at tinatabig ang kutsara. “Sige na anak, para gumaling ka,” malambing pero madiin na sabi ni Mario habang pinipilit isubo ang dinurog na gamot na hinalo sa tubig. Kapag nakatalikod ako, nakikita kong parang bumubulong si Junjun kay Mario, “Tatay, ayoko nito… sa iyo ito eh.” Pero tinatakpan lang ni Mario ang bibig ng bata at pinapainom ng tubig. Nakaramdam ako ng kaba. Bakit sinasabi ng bata na “sa iyo ito”? May sakit ba si Mario na hindi sinasabi sa akin? O baka naman… baka naman niloloko ako ni Mario? Baka hindi gamot ang pinapainom niya?
Ang mga kapitbahay namin ay mahilig sa chismis. Minsan, narinig ko si Aling Marites na nagkukwentuhan sa tindahan. “Alam mo ba, may mga tatay dyan na adik. Pinapainom ng pampatulog ang mga anak para hindi makaistorbo sa gabi,” sabi niya. Nanlamig ako. Hindi naman siguro adik si Mario. Pero bakit parang laging tulala si Junjun pagkatapos uminom? Bakit parang lalong namumutla ang bata sa halip na lumakas? At si Mario, bakit lalong pumapayat at laging mainitin ang ulo kapag tinatanong ko tungkol sa gamot? “Basta inumin niya ‘yan! Huwag ka nang maraming tanong!” sigaw niya sa akin noong isang gabi na sinubukan kong tignan ang supot ng gamot. Itinago niya ito agad sa bulsa niya. “Bakit mo tinatago? May tinatago ka ba?” sigaw ko pabalik. “Wala! Mura lang ‘to kaya ayokong makita mong walang brand, baka mag-inarte ka na naman!” sagot niya sabay labas ng bahay. Naiwan akong umiiyak, yakap ang anak kong natutulog na naman nang mahimbing—masyadong mahimbing para sa isang batang karaniwang malikot.
Dumating ang puntong hindi ko na kaya ang pagdududa. Isang hapon, habang naliligo si Mario, hinalughog ko ang bulsa ng pantalon niyang nakasabit. Nakita ko ang maliit na plastic ng gamot. Ang laman ay mga kapsula na kulay asul at puti. Walang tatak. Walang pangalan. Kumuha ako ng isa at itinago sa bra ko. Kinabahan ako. Ito ba ang iniinom ng anak ko gabi-gabi? Kinagabihan, naulit na naman ang eksena. Umiiyak si Junjun. “Ina! Ayokong inumin ang gamot ni Tatay! Masakit sa tiyan!” Iyak siya ng iyak habang pilit na sinusubo ni Mario ang kutsara. Hindi ako nakatiis. “Tama na yan!” sigaw ko at hinablot ko si Junjun. “Kung ayaw ng bata, huwag mong pilitin!” Nagulat si Mario. “Elena, kailangan niyang uminom para gumaling ang baga niya! Pababayaan mo bang lumala ang sakit niya?” Galit na tumingin sa akin si Mario, pero sa likod ng galit, parang may takot sa mga mata niya. Takot na mabuko? Hindi ko alam.
Kinaumagahan, pagkakaalis ni Mario papuntang trabaho, binihisan ko si Junjun. “Saan tayo pupunta, Ina?” tanong niya, medyo matamlay pa rin. “Sa doktor, anak. Ipapatingin natin kung bakit masakit ang tiyan mo.” Hindi kami pumunta sa health center sa barangay kung saan kami kilala. Dumayo ako sa bayan, sa isang pribadong klinika. Bahala na kung maubos ang ipon ko. Kailangan kong malaman ang totoo. Habang nasa jeep kami, tinanong ko si Junjun. “Anak, bakit mo sinabing gamot ni Tatay ‘yun? Nakikita mo bang umiinom si Tatay nun?” Tumingin sa akin si Junjun, ang kanyang mga mata ay inosente pero parang may tinatagong sekreto. “Opo, Ina. Nakikita ko si Tatay. Umiinom siya nun kapag gabi, kapag tulog ka na. Tapos umuubo siya ng dugo. Sabi niya sa akin, ‘wag ko daw sasabihin sa iyo kasi magagalit ka. Sabi niya, magic beans daw ‘yun. Pag hinati kami, pareho kaming gagaling.”
Nanigas ako sa kinauupuan ko. Umuubo ng dugo? Magic beans? Hinati? Anong ibig sabihin nito? Kung may sakit si Mario, bakit hindi niya sinasabi? At bakit niya ipapainom sa bata ang gamot niya? O baka naman… baka naman kaya “magic beans” ang tawag niya ay dahil droga ito? Diyos ko, huwag naman sana. Baka kaya namumutla at laging tulog si Junjun ay dahil shabu o pampatulog ang pinapainom sa kanya? Halo-halong kaba ang naramdaman ko. Pagdating sa klinika, nanginginig kong inabot sa doktor—si Dra. Santos—ang kapsulang nakuha ko. “Doktora, pakiusap po. Pakisuri kung anong gamot ito. Ito po ang pinapainom ng asawa ko sa anak namin. Sabi niya antibiotics daw po. Pero nag-aalala po ako.”
Kinuha ni Dra. Santos ang kapsula. Binuksan niya ito, inamoy ang pulbos, at tinignan sa ilalim ng ilaw. Kumuha rin siya ng libro ng mga gamot at nagkumpara. Ilang minuto ang lumipas, naging seryoso ang mukha ng doktora. Tumingin siya kay Junjun, tapos sa akin. “Misis, sigurado po ba kayo na ito ang iniinom ng anak niyo?” tanong niya. “Opo, Doktora. Gabi-gabi po. Bakit po? Lason po ba? Droga?” Nagsimula nang tumulo ang luha ko sa takot. Huminga nang malalim si Dra. Santos. “Misis, huminahon po kayo. Hindi po ito lason. At hindi rin po ito droga.”
“Eh ano po ‘yan?” tanong ko.
“Ito po ay isang napakalakas na Immunosuppressant at Steroid combination. Karaniwan itong ibinibigay sa mga pasyenteng may malalang sakit sa immune system o kaya ay sa mga nagpa-organ transplant para hindi i-reject ng katawan ang bagong organ. Minsan, ginagamit din ito sa malalang kaso ng Lupus o Rheumatoid Arthritis.”
Natulala ako. “Wala pong ganyang sakit ang anak ko. Baga lang po ang sakit niya. At wala rin pong ganyang sakit ang asawa ko… ang alam ko.”
Nagpatuloy ang doktor. “Misis, delikado ang gamot na ito kapag ininom ng batang walang ganitong sakit. Pabababain nito ang immune system ng anak niyo. Kaya pala namumutla siya at laging matamlay. Kapag nagtuloy-tuloy ito, maaaring magkaroon siya ng impeksyon na hindi kayang labanan ng katawan niya. Maaari siyang mamatay sa simpleng sipon lang.”
Napahawak ako sa bibig ko. “Mamatay? Pinapatay ng asawa ko ang anak namin?” Galit na galit ako. Bakit? Bakit gagawin ito ni Mario? Wala kaming insurance. Wala kaming yaman. Bakit niya lalasunin ang sarili niyong anak? “Pero Dok, sabi ng anak ko, gamot daw ito ng Tatay niya. Nakikita daw niyang umiinom ang Tatay niya nito.”
Napaisip si Dra. Santos. “Kung umiinom ang asawa niyo nito… ibig sabihin may malubha siyang sakit. Misis, napansin niyo ba kung may peklat ang asawa niyo sa tagiliran? O kung namamanas siya?”
Umiling ako. “Hindi ko po alam. Masyado siyang mailap nitong mga nakaraang buwan. Hindi na kami sabay maligo, hindi na rin kami nagtatabi nang walang damit. Pero Dok… may sinabi ang anak ko. Umuubo daw ng dugo ang Tatay niya.”
“Umuubo ng dugo?” Nagtaka ang doktor. “Hindi tugma ang gamot na ito sa TB. Kung TB ang sakit niya, dapat Rifampicin o Isoniazid ang iniinom niya. Ang gamot na ito ay para sa Autoimmune o Transplant. Unless…” Biglang nanlaki ang mata ng doktor. Parang may na-realize siya. “Misis, may isa pang posibibilidad. Pero kailangan kong masiguro. Nacheck niyo na ba ang mga gamit ng asawa niyo? May nakita ba kayong ibang reseta?”
“Wala po. Pero Dok, ano po ang hinala niyo?”
“Misis,” sabi ng doktor sa mababang boses. “May mga sindikato na nagbebenta ng ‘fake miracle drugs’ sa mga mahihirap. Sinasabi nilang gamot ito sa lahat—sa TB, sa cancer, sa hika. Pero ang totoo, pinaghahalo-halo lang nila ang mga expired na gamot o mga steroidal powder para magmukhang gumagaling ang pasyente dahil nawawala ang sakit ng katawan pansamantala. Ang tawag dito ay palliate effect. Pero sa loob, sinisira nito ang atay at bato ng pasyente.”
Doon ako kinabahan nang sobra. Posible kayang naloko si Mario? Posible kayang dahil sa kagustuhan niyang makatipid, bumili siya sa kung sino-sino at ito ang ibinigay sa kanya? At dahil mahal niya ang anak niya, hinati niya ang “miracle drug” na ito para gumaling din si Junjun? Ang tanga-tanga niya!
“Umuwi na po kayo, Misis,” sabi ng doktor. “Itigil niyo na ang pagpapainom nito sa bata. At dalhin niyo agad ang asawa niyo dito. Kung matagal na niyang iniinom ito, baka sira na ang kidneys niya. Baka nasa panganib ang buhay niya ngayon.”
Halos liparin ko ang daan pauwi. Hapon na nang makarating kami sa bahay. Habang nasa tricycle kami, hindi maalis sa isip ko ang sinabi ng doktor. Nasa panganib ang buhay niya. Galit ako kay Mario dahil sa kapabayaan niya, pero mas nangingibabaw ang takot. Mahal ko ang asawa ko. Kung ginawa niya ito dahil sa kamangmangan at desperasyon, mapapatawad ko siya. Pero kailangan niyang mabuhay para maitama ito.
Pagbaba ko ng tricycle, nakita ko ang mga kapitbahay na nagkakagulo sa tapat ng bahay namin. May ambulansya. May mga pulis.
“Anong nangyari?!” sigaw ko habang tumatakbo, hila-hila si Junjun.
Sinalubong ako ni Aling Marites, namumutla. “Elena! Si Mario! Nakita ng tanod na nakahandusay sa loob ng bahay! Bula ang bibig! Isinasakay na sa ambulansya!”
Nanlambot ang tuhod ko. “Mario!” Sigaw ko habang hinahawi ang mga tao. Nakita ko silang inilalabas ang asawa ko sa stretcher. Payat na payat siya. Kulay abo na ang balat niya. Walang malay. At sa kamay niya, mahigpit niyang hawak ang isang gusot na papel.
Sumakay ako sa ambulansya kasama si Junjun. Habang binibigyan ng oxygen si Mario, kinuha ko ang papel sa kamay niya. Dugo-dugoan ito, parang inubo siya habang hawak ito. Binuksan ko ang papel.
Isa itong sulat. At isang resibo.
Hindi resibo ng botika. Kundi resibo ng isang Funeral Parlor. Fully paid na ang kabaong. Nakapangalan kay… Mario dela Cruz.
At ang sulat… ang sulat ay para sa akin.
Binasa ko ito habang umaandar ang ambulansya, at sa bawat salita, parang pinupunit ang puso ko nang paunti-unti.
“Mahal kong Elena,
Patawarin mo ako kung naunahan ko na kayo. Alam kong nagdududa ka sa gamot. Alam kong nagagalit ka. Pero huwag kang mag-alala, hindi ko nilalason ang anak natin. Ang totoo, Elena, wala na akong baga. Stage 4 Lung Cancer na ako. Matagal na. Hindi ko sinabi sa’yo kasi ayokong ubusin natin ang ipon mo sa akin. Wala nang pag-asa sa akin, Dok na mismo ang nagsabi.
Yung gamot na iniinom ko? Pain reliever lang ‘yun na hinaluan ko ng vitamins. Pero yung kay Junjun… Elena, makinig ka. Ang laman ng kapsula ni Junjun ay hindi galing sa akin. Binibili ko ang tunay na gamot niya sa botika, yung mahal, yung reseta ng doktor. Tapos tinatanggal ko sa banig at inilalagay ko sa kapsula ng mumurahing gamot ko para isipin mo na pareho lang kami ng iniinom. Para isipin mo na nakakatipid tayo. Para hindi ka mag-alala kung saan ako kumukuha ng pera.
Ibinenta ko na ang motor ko. Ibinenta ko na rin ang singsing ko. At nagbenta ako ng dugo sa Red Cross linggo-linggo kahit bawal, para lang mabili ang Antibiotics ni Junjun. Kung mapait ang lasa, pasensya na, baka nahaluan ng luha ko habang dinudurog ko. Mahal na mahal ko kayo. Binayaran ko na ang kabaong ko para wala na kayong iintindihin. Ang matitira nating pera, ibili mo ng pagkain ni Junjun. Huwag mo akong iyakan. Masaya ako na bago man lang ako mawala, nasiguro kong gagaling ang anak natin.”
Napatingin ako kay Junjun. Tumingin ako sa doktor sa ambulansya. “Dok! I-check niyo ang asawa ko! Hindi siya pwedeng mamatay!” sigaw ko. Pero nakayuko na ang paramedic. Walang pulso.
Doon ko lang naintindihan ang lahat. Ang Immunosuppressant na sinabi ni Dra. Santos? Mali ang hinala niya. Ang nakuha ko palang kapsula ay ang pain reliever ni Mario na aksidenteng naihalo ko sa gamit ni Junjun nung kumuha ako ng sample. O baka naman… baka naman dahil sa sobrang pagmamahal ni Mario, pati ang sarili niyang gamot para sa sakit ay hindi na niya iniinom para lang maibili ng gamot ang anak niya.
Nagyakap kami ni Junjun sa loob ng maingay na ambulansya. Ang “gamot ni Tatay” na ayaw inumin ng anak ko ay hindi lason. Ito ay buhay. Ito ay sakripisyo. Ang bawat kapsula na pinilit niyang ipainom ay katumbas ng bawat patak ng dugo at hininga na isinuko ni Mario para sa amin.
(BAHAGI 3: ANG HULING HININGA AT ANG PAGLILINAW NG DOKTOR)
Pagdating ng ambulansya sa emergency room ng pampublikong ospital, nagkagulo ang mga doktor at nurse. “Code Blue! Code Blue!” sigaw ng isang nurse habang itinutulak ang stretcher ni Mario. Nakasunod ako, hila-hila si Junjun na iyak nang iyak. Ang puti kong damit ay may bahid na ng dugo mula sa kamay ni Mario nang hawakan ko siya kanina. “Misis, hanggang dito na lang po kayo,” harang ng guard sa pinto ng ER. Napasandal ako sa pader, dahan-dahang napaupo sa sahig. “Lord, parang awa niyo na… huwag niyo po siyang kunin,” dasal ko nang paulit-ulit. “Kahit ako na lang. Huwag ang asawa ko. Marami pa kaming pangarap.”
Ilang minuto ang lumipas, o baka oras, hindi ko na alam. Parang tumigil ang oras. Lumabas ang doktor, pawisan at malungkot ang mukha. Kilala ko ang tingin na iyon. Iyon ang tingin ng pagkatalo. “Misis… ginawa po namin ang lahat,” panimula niya. “Pero dead on arrival na po ang pasyente. Bumigay na po ang katawan niya dahil sa massive pulmonary hemorrhage o pagdurugo ng baga. At base sa initial check namin, tadtad na po ng cancer cells ang baga niya. Himala na nga pong nakakatayo pa siya nitong mga nakaraang araw.”
Bumagsak ang mundo ko. Ang sigaw ko ay umalingawngaw sa buong ospital. “Mario! Mario, gumising ka! Diba sabi mo malakas ka? Diba sabi mo kalabaw ka?” Pumasok ako sa loob kahit bawal, niyakap ko ang katawan ng asawa ko. Malamig na siya. Payat na payat. Ang mga kamay niyang magaspang na laging humahaplos sa buhok ko ay wala nang buhay. Sa tabi ng bangkay niya, nakita ko ang kanyang braso. Tadtad ito ng tusok ng karayom. Ang sabi niya sa sulat, nagbebenta siya ng dugo. Totoo nga. Ang bawat tusok na iyon ay marka ng pagmamahal niya sa amin. Inubos niya ang sarili niyang dugo para lang may maipang-sustento sa gamot ng anak namin.
Dumating si Dra. Santos, ang doktor na pinuntahan ko kanina. Nabalitaan niya ang nangyari. Lumapit siya sa akin, puno ng awa at pagkabigla. “Misis… nakikiramay ako,” sabi niya. Ipinakita ko sa kanya ang sulat ni Mario. Binasa niya ito at napaluha ang doktor.
“Doktora,” sabi ko habang humahagulgol. “Yung gamot… yung sinuri niyo kanina… akala ko nilalason niya ang anak ko.”
Umiling si Dra. Santos, pinupunasan ang luha niya. “Mali ako, Misis. At tama ang hinala ko sa huli. Ang kapsulang dinala niyo sa akin kanina… iyon ang Steroids at Pain Reliever na iniinom ni Mario para sa sarili niya. Iyon ang ‘magic beans’ na nagpapamanhid sa sakit ng cancer niya para makapagtrabaho pa siya. Pero yung gamot na ipinapainom niya kay Junjun… kung totoo ang nasa sulat, iyon ay totoong Antibiotics na inilipat niya lang ng lalagyan. Ginawa niyang decoy ang sarili niyang gamot para hindi ka maghinala na may malubha siyang sakit.”
Napatingin ako kay Junjun na tahimik na nakahawak sa kamay ng patay niyang ama. “Tatay… sorry…” bulong ng bata. “Sorry hindi ko ininom yung gamot… akala ko kasi… akala ko kasi kaya ka umuubo ng dugo dahil sa gamot na ‘yun. Natakot ako, Tatay. Ayokong maging katulad mo na may sakit… gusto ko gumaling ka…”
Doon ko naintindihan ang lahat. Kaya pala ayaw inumin ni Junjun ang gamot ay hindi dahil sa lasa. Kundi dahil nakikita niyang umiinom si Mario ng “kamukhang gamot” at nakikita niyang lumalala ang kondisyon ng ama niya. Sa isip ng bata, ang gamot na iyon ang nagpapasakit sa Tatay niya, kaya natatakot siyang inumin iyon. Ang akala ni Junjun, nililigtas niya ang sarili niya, pero ang hindi niya alam, ang bawat pagtanggi niya ay lalong dumudurog sa puso ng ama niya na gusto lang siyang iligtas.
Isang napakalaking misunderstanding na puno ng pagmamahal at sakripisyo.
(BAHAGI 4: ANG LIBING NG ISANG TUNAY NA HALIGI)
Iniuwi namin ang bangkay ni Mario sa aming maliit na bahay. Tama ang nasa resibo, bayad na ang kabaong. Pati ang funeral service, naayos na niya buwan pa ang nakararaan. Planadong-planado. Ayaw na ayaw niyang mamroblema ako. Nang buksan ang kabaong sa aming maliit na sala, dumagsa ang mga kapitbahay. Yung mga dating nagchichismisan tungkol sa amin, natahimik sila nang malaman ang totoo.
Si Aling Marites, na nagsabing adik daw si Mario, ay umiiyak na lumapit sa akin. “Elena, patawarin mo ako. Ang akala namin… kaya laging tulala si Mario at payat ay dahil nagdo-droga. Yun pala… kinakain na siya ng cancer at nagbebenta pa ng dugo.”
Kumalat ang kwento sa buong barangay, at hindi nagtagal, sa social media. Isang netizen na nakiramay ang nag-post ng kwento ni Mario na may pamagat na: “Ang Tatay na Nagbenta ng Dugo at Buhay Para sa Gamot ng Anak.” Nag-viral ito. Libo-libong tao ang naantig. Dumagsa ang tulong. May mga nagpadala ng bigas, groceries, at pera. May isang sikat na pulmonologist ang nag-offer na gamutin si Junjun nang libre hanggang sa gumaling ito.
Sa huling gabi ng lamay, tumayo ako sa harap ng mga nakiramay. Yakap-yakap ko si Junjun na ngayon ay umiinom na ng gamot nang walang reklamo.
“Kilala niyo si Mario bilang kargador,” panimula ko, garalgal ang boses. “Marumi, laging pawisan, minsan mainit ang ulo. Pero hindi niyo alam, sa likod ng pagiging kargador niya, isa siyang architect. Hindi ng bahay, kundi ng kinabukasan ng pamilya namin. Idinisensyo niya ang pagkawala niya para masigurong mabubuhay kami. Inilipat niya ang hininga niya sa anak namin.”
Tumingin ako sa kabaong. “Mario, mahal ko… hindi ka na mahihirapan. Wala nang sakit. Wala nang pagbubuhat ng mabigat. Pahinga ka na. Pangako, palalakihin ko si Junjun nang maayos. Hindi masasayang ang sakripisyo mo.”
Nang ilibing si Mario, umulan ng malakas. Sabi ng matatanda, pag umuulan daw sa libing, ibig sabihin ay blessing. At totoo nga. Dahil sa pagkamatay ni Mario, nabuhay ang pag-asa ni Junjun. Gumaling ang baga ng bata matapos ang ilang buwang gamutan, salamat sa mga donasyon at sa tamang gamot na iniwan ng ama niya.
(BAHAGI 5: ANG BAGONG SIMULA AT ANG MANA NG PAGMAMAHAL)
Lumipas ang dalawampung taon.
Ang maliit at kinakalawang na bahay namin noon ay wala na. Napalitan na ito ng isang maayos na bungalow na gawa sa semento. Hindi mansyon, pero matibay at komportable. Sa sala, may isang malaking altar kung saan nakalagay ang litrato ni Mario, at sa tabi nito ay ang naka-frame na huling sulat niya at ang reseta ng gamot.
Ako, si Elena, ay matanda na. Puti na ang buhok at medyo mahina na ang pandinig. Pero masaya ako. Nakaupo ako sa veranda, hinihintay ang pagdating ng aking pride and joy.
Huminto ang isang sasakyan sa tapat ng bahay. Bumaba ang isang binata, matangkad, makisig, at nakasuot ng puting coat. Si Dr. Mario “Jun” dela Cruz Jr.
Oo, naging doktor si Junjun. Espesyalista sa Pulmonology o sakit sa baga.
Nang malaman niya ang buong kwento ng pagkamatay ng tatay niya noong lumaki siya, ipinangako niya sa sarili niya na magiging doktor siya. Gusto niyang tiyakin na wala nang tatay ang kailangang magbenta ng dugo o uminom ng pain reliever lang para sa cancer dahil sa kahirapan. Nagsumikap siya, naging scholar, at nagtapos ng Cum Laude.
Lumapit siya sa akin at nagmano. “Ina, kamusta po? Uminom na po ba kayo ng vitamins niyo?” tanong niya sabay halik sa pisngi ko.
“Oo naman, anak. Ikaw, kamusta ang duty?”
“Pagod po, pero masaya,” sagot ni Jun. Naupo siya sa tabi ko. Kinuha niya ang isang lumang kahon mula sa bag niya. “Ina, may nakuha akong pasyente kanina. Isang tatay, construction worker. May TB ang anak niya, pero wala silang pambili ng gamot. Nakita ko, yung tatay, butas-butas na ang sapatos at hindi pa kumakain ng tanghalian.”
“Anong ginawa mo, anak?” tanong ko, bagamat alam ko na ang sagot.
Ngumiti si Jun. Yung ngiti na kamukhang-kamukha ni Mario. “Ginawa ko po yung ginawa ni Tatay. Ibinigay ko ang gamot nang libre. At binigyan ko pa ng extra para sa pagkain nila. Sabi ko sa kanya, ‘Tay, huwag niyong pababayaan ang sarili niyo ha? Kailangan kayo ng anak niyo.’ Umiyak yung tatay, Ina. Yakap-yakap niya yung gamot pauwi.”
Napaluha ako. Hinawakan ko ang mukha ng anak ko. “Proud na proud sa’yo ang Tatay mo, Jun. Sigurado ako, nakangiti siya ngayon sa langit.”
Tumayo si Jun at lumapit sa altar. Sinindihan niya ang kandila sa tapat ng litrato ni Mario.
“Tay,” bulong ni Jun. “Hindi na lasang lupa ang gamot. Lasang pag-asa na. Salamat sa buhay na ibinigay mo. Bawat pasyenteng napapagaling ko, ikaw ang kasama ko dun.”
Iyon ang tunay na mana ni Mario. Hindi lupa, hindi pera, kundi isang doktor na may puso para sa mahihirap. Ang “gamot” na minsang tinanggihan ng batang si Junjun ay naging binhi na lumago at ngayon ay nagpapagaling sa marami.
Sa huli, napatunayan namin na ang pagmamahal ng isang magulang ay ang pinakamabisang gamot sa lahat. Wala itong brand, wala itong expiration date, at kahit gaano kapait ang pinagdaanan, ang dulot nito ay panghabang-buhay na kagalingan.
WAKAS.
Isang kwentong sumasalamin sa wagas na pagmamahal ng ama at ang epekto nito sa kinabukasan ng anak. Napatunayan ni Mario na kahit sa kamatayan, kaya niyang buhayin ang pangarap ng kanyang pamilya.
Katanungan para sa mga mambabasa:
Kung kayo ang nasa kalagayan ni Mario, gagawin niyo rin ba ang ilihim ang inyong sakit para unahin ang anak niyo? At naniniwala ba kayo na ang sakripisyo ng magulang ay hindi nawawala kundi nagiging pundasyon ng tagumpay ng anak?
I-comment ang inyong sagot sa ibaba. I-share ang kwentong ito at i-tag ang inyong mga “Tatay” na nagsakripisyo para sa inyo. Huwag kalimutang sabihin na “Mahal kita, Pa” habang nandiyan pa sila. ❤️👨⚕️💊
