Ang isyu ng korapsyon sa Pilipinas ay tila isang malalim na sugat na paulit-ulit na binubuksan sa tuwing may isang matapang na opisyal na naglalakas-loob na magsalita.
Sa isang bansa kung saan ang pulitika ay madalas na nababalot ng mga sikreto at palakasan, bihirang makatagpo ng isang pinuno na handang itaya ang kanyang pangalan at seguridad upang ilantad ang mga maling gawain sa loob mismo ng pamahalaan.
Kamakailan, muling naging sentro ng usap-usapan si Baguio City Mayor Benjamin Magalong sa kanyang mga matitinding pahayag tungkol sa talamak na “kickback” system at ang diumano’y maanomalyang proseso sa paglalaan ng budget para sa mga pampublikong proyekto.
Ang kanyang mga rebelasyon ay hindi lamang nagbigay ng boses sa sentimyento ng publiko, kundi nagbukas din ng isang malaking hamon sa mga kasamahan niya sa serbisyo publiko.
Si Mayor Magalong, na kilala sa kanyang background bilang isang retiradong heneral ng pulisya at ang kanyang papel sa mga mahahalagang imbestigasyon sa bansa, ay hindi na bago sa pagharap sa mga kontrobersya. Sa kanyang panayam, malinaw niyang ipinaliwanag kung paano nagiging gatasan ng ilang mga tiwaling opisyal ang mga proyektong dapat sana ay pakikinabangan ng taumbayan.
Ayon sa kanya, ang korapsyon ay hindi lamang nagaganap sa huling bahagi ng proyekto kundi nagsisimula na ito sa mismong pagpaplano at pag-apruba ng pondo. Ang sistemang ito ay tila naging isang “open secret” na sa mundo ng konstruksyon at gobyerno, ngunit walang naglalakas-loob na bungkaling maigi dahil sa takot o dahil sila mismo ay nakikinabang sa mabulok na sistema.
Isa sa mga pinaka-nakakabahala na punto na binanggit ng Mayor ay ang kalidad ng mga imprastraktura na itinatayo sa iba’t ibang panig ng bansa. Dahil sa laki ng porsyentong napupunta sa bulsa ng mga “middlemen” at mga kasabwat na opisyal, ang natitirang pondo para sa aktwal na materyales at paggawa ay nagiging kulang na kulang.
Ang resulta? Mga kalsadang madaling masira, mga tulay na hindi matatag, at mga gusaling substandard.
Ito ay isang direktang pagnanakaw sa kinabukasan ng mga Pilipino. Isipin niyo na lang, ang perang dapat sana ay pambili ng de-kalidad na semento at bakal ay napupunta lamang sa mga luho ng iilan, habang ang taumbayan ang nagdurusa sa tuwing may sakuna o baha.
Hindi rin nakaligtas sa kanyang puna ang proseso ng pagpasa ng pambansang budget. Binigyang-diin ni Magalong ang mga “riders” o yung mga nakasingit na pondo na hindi naman dumaan sa tamang pagsusuri.
Sa ganitong paraan, nagagawa ng ilang mga mambabatas na magdirekta ng pondo sa kanilang mga paboritong kontraktor o kaalyado nang hindi napapansin ng publiko.
Ang sistemang ito ang dahilan kung bakit kahit bilyon-bilyon ang inilalaan para sa flood control o mga kalsada, parang walang nagbabago sa kalagayan ng ating bansa.
Ang pera ay umiikot lamang sa isang maliit na bilog ng mga makapangyarihang tao, habang ang mga nasa maliliit na barangay ay nananatiling hikahos.
Bilang alkalde ng Baguio, ipinapakita ni Magalong na posible ang isang gobyernong may “Good Governance.” Sa kanyang lungsod, ipinatutupad niya ang transparency at accountability kung saan ang bawat piso ay dapat may malinaw na pinatutunguhan. Ngunit aminin man natin o hindi, mahirap maging malinis kung ang buong paligid mo ay maputik.
Marami ang nagtatanong: hanggang kailan mananatiling boses sa disyerto si Mayor Magalong? Ang kanyang panawagan ay hindi lamang para sa imbestigasyon kundi para sa isang pangkalahatang pagbabago sa mentalidad ng mga Pilipino pagdating sa pagpili ng mga pinuno.
Sabi nga niya, kung ang mga tao ay mananahimik lang, lalong lalakas ang loob ng mga magnanakaw na ituloy ang kanilang masamang gawain.
Ang emosyonal na epekto ng isyung ito ay damang-dama ng bawat ordinaryong Pilipino na araw-araw na nakikipagsapalaran sa trapik, sa baha, at sa kakulangan ng serbisyo.
Masakit isipin na habang tayo ay nagbabayad ng tamang buwis mula sa ating maliit na sahod, may mga tao sa itaas na tinitingnan ang ating paghihirap bilang oportunidad para yumaman.
Ang tapang ni Magalong na banggain ang mga “higante” sa pulitika ay isang inspirasyon, ngunit isa rin itong babala. Babala na kung hindi natin susuportahan ang mga ganitong uri ng opisyal, tuluyan nang lalamunin ng sistema ang ating bansa.
Sa huli, ang laban ni Mayor Benjamin Magalong ay hindi lamang laban ng Baguio kundi laban ng bawat mamamayan. Ang kanyang mga rebelasyon tungkol sa budget at mga proyekto ay dapat magsilbing gising sa ating lahat.
Hindi sapat na tayo ay magreklamo lamang sa social media; kailangan nating hingin ang accountability na nararapat para sa atin. Ang bawat tulay na hindi natatapos at bawat kalsadang butas-butas ay paalala ng perang ninakaw sa atin.
Oras na para lagyan ng tuldok ang sistemang “kickback” at simulan ang pagbuo ng isang Pilipinas na tunay na pinaglilingkuran ang mga Pilipino. Nawa’y dumami pa ang mga katulad ni Mayor Magalong na handang tumayo para sa katotohanan, gaano man ito kadelikado.
