Sa gitna ng mainit na usaping pulitikal sa bansa, isang bagong mukha ang unti-unting nagiging sentro ng kontrobersya at paghanga—si Batangas First District Representative Leandro Leviste. Sa edad na 32, hindi lamang siya nagdadala ng bagong dugo sa Mababang Kapulungan, kundi nagdadala rin siya ng isang agresibong estilo ng transparency na tila naging “tinik sa lalamunan” para sa ilang matatandang opisyal ng gobyerno. Mula sa bilyon-bilyong halaga ng solar franchise hanggang sa mga lihim na dokumento ng DPWH, heto ang malalimang pagsusuri sa labanang yomayanig sa pundasyon ng nakasanayang pulitika.
Ang Solar Franchise: Negosyo o Paglabag?
Nagsimula ang ingay nang ibenta ni Leviste ang kanyang prangkisa sa solar company, na iginawad noong 2019, sa halagang Php18.26 bilyon. Ang transaksyong ito ay agad na kinuwestiyon ni Ombudsman Jesus Crispin Remulla. Ayon sa Ombudsman, ang pagbebenta o pag-transfer ng prangkisa nang walang apruba ng Kongreso ay isang malinaw na paglabag sa Republic Act 11357.
Binigyang-diin ng mga kritiko na ang mga pambansang prangkisa, lalo na sa sektor ng renewable energy, ay kritikal sa buhay ng bansa at hindi dapat ituring na tila ordinaryong “investment” na maaaring i-flip para sa mabilis na kita. Gayunpaman, binabatikos din ng mga taga-suporta ni Leviste si Remulla, sa pagsasabing tila mabilis ang Ombudsman sa pag-imbestiga sa mambabatas habang “mabagal” o “tahimik” sa ibang sensitibong isyu na kinasasangkutan ng mga kaalyado ng administrasyon.
Ang “Cabral Files” at ang Kanser sa DPWH
Sa kabila ng mga banat sa kanya, hindi umatras si Leviste. Sa halip, nagpakawala siya ng mas malaking pasabog—ang “Cabral Files.” Ang mga dokumentong ito, na nakuha mula sa opisina ng yumaong DPWH Undersecretary Katy Cabral, ay naglalantad umano ng malawakang korapsyon sa Department of Public Works and Highways.
Ayon kay Leviste, ang mga proyekto sa kanyang distrito ay dumaan sa “lutong bidding” at napatunayang substandard. “Lahat ng mga proyekto ay substandard,” matapang niyang pahayag. Ang mga file na ito ay kasalukuyan nang ino-authenticate ng Ombudsman at ng DPWH. Ang katapangan ni Leviste na ilantad ang mga dokumentong ito ay itinuturing na “unconventional” sa mundo ng pulitika, dahil madalas ay pabor sa administrasyon ang mga mambabatas upang hindi maipit ang kanilang mga proyekto.
Ang Mambabatas na “Walang Leverage”
Ano nga ba ang nagbibigay kay Leviste ng ganitong uri ng tapang? Ayon sa kanya, simple lang ang dahilan: wala silang mahanap na “leverage” laban sa kanya. Bago pumasok sa pulitika sa edad na 30, ibinenta na niya ang kanyang mga kumpanya at nag-divest sa kanyang mga negosyo. Dahil dito, hindi siya umaasa sa “kickback” o pondo ng gobyerno para sa kanyang mga personal na adhikain.
Sa katunayan, hindi tinatanggap ni Leviste ang kanyang MOOE (Maintenance and Other Operating Expenses) o mga bonus. Sariling pondo niya ang ginagamit para sa mga notebook ng mga pamilya at allowance ng mga estudyante sa kanyang distrito. Ang ganitong “philanthropic” approach, na hango sa istilo ng mga negosyante sa Kanluran, ay nagbibigay sa kanya ng kalayaan na magsalita nang walang takot na bawiin ang kanyang mga benepisyo.
Banggaan sa Loob at Labas ng Pamilya
Ang agresibong diskarte ni Leviste ay hindi rin naging madali para sa kanyang pamilya. Inamin niya na may mga hindi pagkakasundo sila ng kanyang ina, si Senador Loren Legarda. Dahil sa kanyang mga ginagawa, ang kanyang ina ang madalas na nakatatanggap ng pressure mula sa ibang mga pulitiko. Gayunpaman, nilinaw ni Leviste na siya ay “independent” at ang kanyang mga aksyon ay hindi dapat gamitin laban sa kanyang ina.
Konklusyon: Isang Bagong Mukha o Isang Panandaliang Ingay?
Ang presensya ni Leandro Leviste sa Kongreso ay nagpapakita ng lumalalim na hidwaan sa pagitan ng tradisyonal na “trapo” at ng mga bagong mambabatas na nagnanais ng tunay na pagbabago. Sa paglalantad ng “Cabral Files” at sa kanyang paninindigan sa sariling pondo, hinahamon niya ang status quo ng pamamahala sa Pilipinas.
Maaaring ituring siyang “tinik sa lalamunan” ng kasalukuyang sistema, ngunit para sa mga mamamayan ng Batangas at sa mga nagnanais ng transparency, siya ay isang sinag ng pag-asa. Sa huli, ang katotohanan sa likod ng prangkisa at ang mga dokumento ng DPWH ang magpapasya kung ang kanyang sinimulan ay isang tunay na reporma o isa lamang bahagi ng mas malaking laro ng kapangyarihan.
