Sa kasalukuyang takbo ng pulitika sa Pilipinas, hindi na maikakaila ang lumalalim na lamat sa loob ng administrasyong Marcos Jr. Ang dating imahe ng pagkakaisa o “Unity” na ibinandera noong eleksyon ay tila mabilis na naglalaho, pinalalitan ng mga seryosong akusasyon ng korapsyon, personal na isyu, at isang mapanganib na direksyon sa patakarang panlabas.

Sa gitna ng ingay ng social media at mga nagbabagong survey, mahalagang himay-himayin ang mga kaganapang nagtutulak sa ating bansa sa isang kritikal na sangandaan.

Ang Pagguho ng Tiwala: Mula Survey Patungong Realidad
Hindi maitatago ng anumang propaganda ang damdamin ng taumbayan na masasalamin sa huling resulta ng mga survey mula sa Pulse Asia at SWS.

Ang trust ratings ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. ay nakaranas ng matinding pagbaba, isang senyales na ang “honeymoon period” ng kanyang administrasyon ay tapos na. Ang pagbagsak na ito ay hindi aksidente; ito ay bunga ng sunud-sunod na kontrobersyang kinasasangkutan ng mga taong malapit sa kanya sa Palasyo.

Isa sa mga pangalang lumulutang bilang “liability” ng administrasyon ay si Claire Castro, na binabatikos dahil sa mga maling hakbang sa komunikasyon na nagdudulot ng higit na kalituhan kaysa sa linaw. Ngunit higit pa sa mga tauhan, ang mismong pagkatao ng Pangulo ang kinuwestiyon sa isang talakayang naging viral sa social media.

Binanggit ni Pastor Greco Belica ang isang mapait na pagkukumpara: kung ang kanyang ama, ang yumaong Ferdinand Marcos Sr., ay kilala sa pagiging malupit sa mga sangkot sa droga, ano kaya ang gagawin nito sa mga akusasyong ang sarili niyang anak ay gumagamit ng “coke”?

Ang ganitong uri ng retorika ay hindi lamang nakakasira ng reputasyon kundi nagtatanim ng duda sa moral na kakayahan ng Pangulo na mamuno.

MNP Poll: Where did you watch the inauguration of President Bongbong Marcos?

Ang Kanser ng Korapsyon: Higit Pa sa Nakaraang Administrasyon
Sa isang panayam kay Atty. Harry Roque, inilatag niya ang mga datos na sadyang nakababahala para sa sinumang nagmamahal sa bayan.

Ayon sa Pulse Asia, 94% ng mga Pilipino ang naniniwalang matindi ang problema ng korapsyon sa ilalim ni Marcos Jr. Ang mas masakit pa rito, 71% sa kanila ang nagsasabing ang korapsyong ito ay “napakalantara.”

Kung ihahambing sa mga nagdaang pangulo, ang numerong ito ay mas mataas pa kaysa sa panahon ni Noynoy Aquino, na naglaro lamang sa 43% hanggang 56% sa katulad na usapin. Maging sa panahon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte, mas mataas ang antas ng tiwala ng tao na nilalabanan ang katiwalian.

Direktang tinawag ni Roque si Marcos Jr. bilang “cancer” sa lipunan, na iginigit na ang “genetics” ng korapsyon ay tila namana mula sa nakaraang rehimen ng kanyang ama. Sa pananaw ng mga kritiko, hangga’t hindi natatanggal ang kasalukuyang sistema sa Malacañang, mananatiling bihag ang kaban ng bayan ng mga interes na pansarili lamang.

Ang Hamon sa Komunikasyon ng Malacañang
Sa kabila ng mga banat na ito, pilit na dumedepensa ang Palasyo sa pamamagitan ni Atty. Cheloy Garafil. Sa kanyang mga pahayag, inilarawan niya ang kanyang sarili bilang “face” at “lightning rod” ng administrasyon.

Ang kanyang mandato ay simple ngunit napakahirap sa panahon ng teknolohiya: ang magbigay ng katotohanan at labanan ang fake news.

Binanggit ni Garafil ang isang insidente kung saan ang kolumnistang si Bobby Tiglao ay naglabas ng isang “police blotter” na kalaunan ay napatunayang binago o “altered” sa tulong ng mga pagsusuri ng malalaking media outlets tulad ng ABS-CBN at Net 25. Ayon sa kanya, ang mga ganitong uri ng pag-atake ay planado upang pahinain ang gobyerno.

Gayunpaman, marami ang nagtatanong kung sapat na ba ang pagkontra sa fake news kung ang mga pangunahing isyu tulad ng mataas na presyo ng bilihin at kawalan ng trabaho ay hindi nararamdaman ng masa.

Geopolitika: Pilipinas bilang Laruan ng mga Higante
Habang nag-aaway-away ang mga lokal na politiko, may mas malaking panganib na nagbabantay sa ating mga baybayin.

Ayon kay Prof. Anna Malindug, ang Pilipinas ay unti-unti nang nagiging “launching pad” ng militar ng Estados Unidos para sa kanilang mga sariling interes sa rehiyon. Ang pagpapatayo ng mga karagdagang EDCA sites, ang paggamit ng Subic at port sa Batanes, at ang paglalagay ng Typhoon missile system ay malinaw na paghahanda para sa isang posibleng hidwaan sa Taiwan.

Ang Taiwan ay itinuturing na “red line” ng China. Sa bawat pagkilos ng US sa lupaing Pilipino, lalong tumitindi ang retaliatory attacks na maaaring maranasan ng ating bansa sakaling sumiklab ang giyera.

Ibinabala ni Prof. Malindug na ang moral ascendancy ng US ay bumabagsak na dahil sa kanilang mga interbensyon sa ibang bansa, tulad ng nangyayari sa Venezuela, dahil lamang sa pagnanais sa likas na yaman gaya ng langis at ginto.

Ang masakit na katotohanan ay tila ginagawa tayong “puppet” ng mga dayuhang pwersa. Sa ilalim ni Marcos Jr., ang ating patakarang panlabas ay tila nakatali sa kumpas ng Washington.

Bagama’t ang mundo ay gumagalaw na patungo sa isang “multipolar world” kung saan hindi na lamang US ang makapangyarihan, ang Pilipinas ay nananatiling nakakapit sa isang panig na maaaring magdala sa atin sa gitna ng apoy ng World War III.

Konklusyon: Panahon na para sa Recalibration
Ang bansa ay nasa isang napaka-delikadong sitwasyon. Sa loob, tayo ay kinakain ng kanser ng korapsyon at pagbaba ng moralidad sa pamumuno. Sa labas, tayo ay ginagamit na pain sa isang pandaigdigang chess game ng mga superpower.

Ang panawagan ng maraming eksperto ay malinaw: kailangan ng “recalibration” ng ating patakarang panlabas. Hindi natin kailangang maging kalaban ng China o maging sunud-sunuran sa US. Ang kailangan natin ay isang pamumunong ang inuuna ay ang interes ng bawat Pilipino.

Ang tanong na naiiwan sa isipan ng bawat isa: Hanggang kailan natin papayagan ang korapsyon na sumira sa ating kinabukasan, at hanggang kailan natin hahayaang maging target ang ating sariling bayan sa isang digmaang wala tayong kinalaman?

Ang pagbabago ay hindi magmumula sa mga pangakong napapako, kundi sa mulat na pagkilos ng sambayanang tumatangging maging biktima ng sistema.