Sa loob ng maraming dekada, ang geopolitika ng Silangang Asya ay tiningnan sa pamamagitan ng isang simpleng lente: ang matibay na alyansa ng Estados Unidos, Japan, at South Korea laban sa lumalakas na impluwensya ng China. Itinuring itong “ironclad” o hindi matitinag na samahan na nakabase sa demokratikong mithiin at seguridad.
Gayunpaman, sa likod ng mga ngiti sa harap ng kamera at mga opisyal na pahayag ng pagkakaisa, isang malaking pagyanig ang kasalukuyang nagaganap. Ang South Korea, ang estratehikong “anchor” ng Amerika sa Asya, ay nagsisimulang gumawa ng sariling landas—isang landas na unti-unting lumalayo sa Washington at mas lumalapit sa Beijing.
Ang Hangganan ng Katapatan at ang Bagsik ng Interes
Ang pundasyon ng anumang diplomatikong relasyon ay hindi nakasalalay sa emosyon o sa mga pangako ng nakaraan, kundi sa pambansang interes. Sa mundo ng geopolitika, ang alyansa ay tinitingnan bilang isang kasunduan kung saan ang bawat panig ay may nakukuhang benepisyo. Ngunit para sa South Korea, ang balanse ng benepisyong ito ay tila nagsisimulang tumagilid.
Sa nakaraang tatlong taon, naging agresibo ang administrasyon ng US sa pagbuo ng tinatawag na “Asian NATO.” Ang layunin ay pagsamahin ang pwersang militar ng US, Japan, at South Korea upang pigilan ang ambisyon ng China sa Pacific. Ang Camp David summit ay ipinagdiwang bilang isang diplomatikong tagumpay ng Washington.
Ngunit habang abala ang White House sa pagproklama ng tagumpay, tahimik namang binubuksan ng Seoul ang kanilang mga pintuan para sa pakikipag-usap sa Beijing. Ang pagtanggap ni Xi Jinping sa mga lider ng South Korea para sa isang high-level summit ay isang malinaw na senyales: ang Seoul ay hindi na kuntento sa iisang opsyon lamang.
Ang “Chip War” at ang Pagdurugo ng Samsung
Hindi ideolohiya ang pangunahing mitsa ng paglayong ito, kundi ang sikmura at ang ekonomiya. Ang South Korea ay isang bansang itinayo sa teknolohiya at export, at ang China ang kanilang pinakamalaking trading partner. Ang higanteng kumpanya na Samsung, na siyang simbolo ng pag-unlad ng Korea, ay direktang nakadepende sa merkado at supply chain ng China.
Nang ilunsad ng Estados Unidos ang kanilang “Chip War” laban sa China, hiningi nila ang buong suporta ng South Korea. Inutusan ang Seoul na itigil ang pagbebenta ng advanced chips at limitahan ang operasyon ng kanilang mga planta sa loob ng China. Sa madaling salita, pinilit ng Washington ang South Korea na saktan ang sarili nitong pinakamahalagang industriya para sa pambansang seguridad ng Amerika.
Habang “sinasakal” ang Samsung at SK Hynix, bilyon-bilyong dolyar naman ang ibinuhos ng Amerika sa sarili nilang mga kumpanya tulad ng Intel sa ilalim ng CHIPS Act. Para sa maraming Koreanong lider at negosyante, ang mensahe ay naging kristal: “America First, Korea Last.”
Ang pagbagsak ng export ng South Korea sa China ay nagresulta sa malaking pagkalugi, pagkawala ng trabaho, at banta sa pangmatagalang kinabukasan ng kanilang teknolohiya. Sa puntong ito, ang pagsunod sa US ay hindi na lamang usapin ng seguridad; ito ay nagiging anyo ng “economic suicide.”
Ang multo ng Kasaysayan at ang “Ukraine ng Asia”
Isa pang malaking hadlang sa plano ng US ay ang pilit na pagpapagaling sa relasyon ng South Korea at Japan. Bagama’t nais ng Washington na maging magkatuwang ang dalawang bansa, ang kasaysayan ng pananakop ng Japan, sapilitang paggawa, at ang isyu ng “comfort women” ay nananatiling sariwa sa puso ng mga Koreano.
Ang pagkakasundong ipinilit sa Camp David ay tiningnan ng publikong Korean bilang isang “unnatural” na alyansa na pabor lamang sa Japan at US.
Dito pumasok ang matalinong diplomasya ng China. Sa halip na gumamit ng pananakot, ang mensahe ng Beijing sa Seoul ay simple: “Kami ang inyong kapitbahay. Kami ang inyong merkado. Hindi namin kayo gagamitin bilang panangga o instrumento.” Alam ng China na sa kultura at kasaysayan, mas malapit ang South Korea sa rehiyon kaysa sa malayong kanluran.
Ang pinakamalaking kinatatakutan ng South Korea ay ang maging “Ukraine ng Asia.” Nakita ng mundo kung paano nagiging proxy ang isang bansa sa labanan ng mga superpower, kung saan ang lupain at mamamayan ng proxy ang nasasakripisyo habang ang mga malalaking bansa ay nanonood mula sa malayo.
Kung magkakaroon ng gulo sa Taiwan, inaasahan ng US na gagamitin ang kanilang mga base sa Korea. Ngunit kung ang Seoul ay magdedeklara ng pagiging neutral, ang buong estratehiya ng Amerika sa Pacific ay guguho na parang baraha.
Isang Desisyon Para Mabuhay
Ang paglapit ng South Korea sa China ay hindi nangangahulugan na ganap na nilang tinalikuran ang demokrasya. Ito ay isang pragmatikong desisyon para mabuhay. Sa mundo kung saan ang ekonomiya ang nagpapatakbo ng pulitika, hindi kayang talikuran ng Seoul ang China kapalit ng mga pangakong hindi naman nagbibigay ng pagkain sa mesa ng kanilang mga mamamayan.
Naiwan ang Japan bilang tanging lubos na sumusunod sa direksyon ng Washington, habang ang South Korea ay nagsisimulang bumuo ng sarili nilang “middle ground.” Ang bitak na ito sa dating matibay na plano ng US ay nagpapakita ng limitasyon ng kapangyarihan: hindi mo maaaring pilitin ang isang bansa na wasakin ang sarili nitong ekonomiya para lamang sa iyong interes.
Sa huli, ang pagbabagong ito ay isang paalala sa mundo na ang mapa ng kapangyarihan ay palaging gumagalaw. Ang South Korea ay hindi na lamang isang “junior partner” na sumusunod sa bawat utos.
Sila ay isang bansang naghahanap ng seguridad, hindi lang sa bala at kanyon, kundi sa katatagan ng kanilang ekonomiya at industriya. Ang tanong ngayon ay: paano tutugon ang Estados Unidos sa unti-unting pagkawala ng isa sa kanilang pinakaimportanteng kaalyado?
