PANIMULA: Ang Mainit na Kaldero ng Pulitika
Mga Kabayan, kung akala ninyo ay humupa na ang init ng pulitika matapos ang mga nakaraang eleksyon at iskandalo, nagkakamali kayo. Sa katunayan, tila mas lalo pang nag-iinit ang tensyon sa ating bansa. Mula sa Senado hanggang sa Department of Justice, at maging sa social media, sunod-sunod ang mga pasabog na yumanig sa tiwala at pananaw ng taumbayan.
Sa gitna ng ingay, tatlong malalaking pangalan ang naging sentro ng usap-usapan: Si Senator Ronald “Bato” Dela Rosa na tila nawawala sa eksena, si Justice Secretary Jesus Crispin “Boying” Remulla na naging biktima ng malisyosong fake news, at si Senator Erwin Tulfo na gigil na gigil sa mga pulitikong “epal.”
Himay-himayin natin ang bawat anggulo ng mga kwentong ito. Hindi ito simpleng chismis lamang; ito ay sumasalamin sa estado ng ating hustisya, sa integridad ng ating mga lider, at sa kultura ng panlilinlang na pilit nilalabanan ng gobyerno.
BAHAGI 1: Ang Misteryo ng Nawawalang Senador
“Flight Means Guilt” – Ang Sariling Salita na Bumabalik kay Bato
Magsimula tayo sa isa sa pinaka-kontrobersyal na isyu ngayon: Ang pagkawala ni Senator Bato Dela Rosa. Ayon sa mga ulat at obserbasyon, magdadalawang buwan na itong hindi nasisilayan sa Senado simula noong Enero 11. Para sa isang halal na opisyal na inaasahang maging boses ng taumbayan, ang ganitong katagal na pagliban ay hindi makatwiran, lalo na kung ang dahilan ay pag-iwas sa batas.
Ang ugat ng kanyang pagtatago? Ang matunog na balita tungkol sa warrant of arrest mula sa International Criminal Court (ICC) kaugnay ng “War on Drugs” ng nakaraang administrasyon. Sinasabing ayaw niyang matulad sa kanyang “bossing” na si dating Pangulong Rodrigo Duterte na, ayon sa mga kwento, ay inaresto at dinala sa The Hague (bagama’t ito ay nananatiling usapin sa international legal circles).
Ngunit ang pinakamasakit na bahagi ng kwentong ito ay ang irony o ang pagkakabaliktad ng sitwasyon. Balikan natin ang mga panahong nasa kapangyarihan pa ang administrasyong Duterte. Si Bato Dela Rosa, na noon ay PNP Chief at kalaunan ay Senador, ay kilala sa kanyang matatapang na pahayag. “Bring it on!” ang madalas niyang hamon sa mga kritiko.
At ang pinaka-tumatak na prinsipyo na kanyang binitawan? “FLIGHT MEANS GUILT.”
Ayon sa kanyang sariling depinisyon, kapag ang isang tao ay tumakbo, nagtago, o umalis para iwasan ang imbestigasyon, ito ay senyales ng pag-amin sa kasalanan. Aniya, kung inosente ka, dapat mong harapin ang akusasyon. “You have to fight for your innocence,” sabi niya noon.
Ngayon, ang tanong ng sambayanan kay Senator Bato: Nasaan na ang tapang?
Bakit ka nagtatago ngayon? Kung susundin natin ang lohika na ikaw mismo ang naglatag, hindi ba’t ang pagtatago mo ay direktang pag-amin na guilty ka? Kung wala kang kasalanan sa mga nangyaring EJK (Extra-Judicial Killings), bakit hindi ka humarap at linisin ang iyong pangalan?
Ang Ethics Complaint at ang Sahod ng Bayan
Bukod sa isyu ng ICC, nahaharap din si Bato sa posibleng kaso sa loob ng Senado. Nagbabadya ang isang ethics complaint mula sa kampo nina dating Senator Trillanes. Ang punto ay simple: Hindi makatarungan na patuloy na sumusweldo ang isang mambabatas na hindi naman pumapasok at hindi ginagampanan ang kanyang tungkulin.
Sa ordinaryong manggagawa, ang limang araw na “AWOL” (Absence Without Leave) ay sapat na para matanggal ka sa trabaho at mawalan ng benepisyo. Pero para sa isang Senador, tila iba ang patakaran. Sabi nga ni Senator Imee Marcos sa isang panayam, “present” naman daw si Bato—”present in spirit.”
Isang malaking insulto ito sa mga Pilipinong nagbabanat ng buto araw-araw. Ang “spirit” ba ang gumagawa ng batas? Ang “spirit” ba ang nagbabantay sa interes ng bayan? Hindi. Ang kailangan natin ay pisikal na presensya at pananagutan.
Ang pagtatago ni Bato ay hindi lamang isyu ng kanyang personal na kaligtasan. Ito ay isyu ng public accountability. Habang siya ay nagtatago sa kung saang “kweba” o safehouse, ang taumbayan ang nagbabayad sa kanyang sweldo. Ito ang realidad na nagpapainit ng ulo ng marami.
BAHAGI 2: Ang Resbak ni Boying Remulla
Buhay na Buhay: Ang Sagot sa Fake News
Kung si Bato ay nagtatago, si Justice Secretary Boying Remulla naman ay lumabas para harapin ang mga “demonyo” ng social media.
Nitong mga nakaraang araw, kumalat ang mga malisyosong balita—na gawa-gawa umano ng mga “DDS Trolls”—na kesyo malubha na ang karamdaman ng Kalihim. May mga nagsabing naospital siya, nasa ICU, at ang pinaka-matindi, may mga nag-post pa ng “RIP” o pinalalabas na pumanaw na siya.
Ngunit sa isang live interview, pinatunayan ni Remulla na siya ay buhay na buhay, malakas, at handang lumaban.
“I’m okay. I work out everyday. I sleep early. I wake up early,” pahayag ng Kalihim.
Aniya, ang mga taong gumagawa ng ganitong kwento ay mga taong walang magawa sa buhay. “Idle minds are devil’s workshop,” ika nga niya. Ito ay bahagi ng isang organisadong propaganda machine na ang layunin ay manira, magdulot ng kalituhan, at sirain ang kredibilidad ng gobyerno.
NBI, Pasok! Cyber Libel ang Katapat
Pero hindi lang basta nagalit si Remulla. Bilang Secretary of Justice, alam niya na kailangan ng aksyon. Hindi pwedeng palampasin ang ganitong klaseng pambabastos at panlilinlang.
Kaya naman, naglabas na siya ng direktiba sa National Bureau of Investigation (NBI). Ang utos: Tugisin ang pinagmulan ng fake news.
“Pinapaimbestigahan ko ‘yan. I’m asking the NBI to look into this,” mariing sabi ni Remulla.
Ito ay babala sa lahat ng mga trolls, fake news peddlers, at mga “Marites” na mahilig mag-share ng hindi beripikadong balita. Ang pagpapakalat ng maling impormasyon, lalo na kung nakakasira ng puri o nagdudulot ng panic, ay pasok sa Cyber Libel.
Alam niyo ba kung ano ang kapalit nito?
Kulungan: May parusang pagkakakulong ang Cyber Libel.
Multa at Piyansa: Ang piyansa pa lamang ay umaabot na sa P40,000 o higit pa kada count. Kung tatlong beses kang nag-post, multiply mo ‘yan sa tatlo—P120,000 agad.
Ang tanong sa mga trolls: Kaya ba ng sahod niyo ang ganitong gastos? Kung ang kita niyo lang ay barya-barya mula sa mga politkong nagbabayad sa inyo, saan kayo kukuha ng pampiyansa kapag natunton kayo ng NBI?
Sabi ni Remulla, kailangan nang may “masampulan.” Hindi pwedeng hayaan na lang ang ganitong “pattern” ng paninira. Kapag hindi ito pinutol, uulit-ulitin lang nila ito hanggang sa maging normal na ang kasinungalingan sa ating lipunan.
Kaya sa mga nagkakalat na “gurgur” na si Remulla, maghanda na kayo. Dahil ang taong pinalalabas niyong mahina ay siya mismong magpapakulong sa inyo.
BAHAGI 3: Ang Galit ni Erwin Tulfo sa mga Epal
“Tinamaan Kayo ng Lintik!” – Ang Giyera Laban sa Epalitiko
Sa Senado naman, ibang klaseng init ang dala ni Senator Erwin Tulfo. Ang target niya: Ang mga “Epalitiko”—mga pulitikong mahilig maglagay ng pangalan at mukha sa mga proyekto ng gobyerno.
Lahat tayo ay nakakita na nito. Isang waiting shed na may malaking mukha ng Mayor. Isang ambulansya na may pangalan ng Congressman. Isang relief goods na may sticker ng Konsehal.
Para kay Tulfo, ito ay nakakasuka. “Tinamaan kayo ng lintik!” ang bulalas ng Senador.
Ang lohika ni Tulfo ay simple at tagos sa buto: Hindi niyo pera ‘yan!
Bakit kailangang ilagay ang pangalan ng pulitiko sa isang proyektong pinondohan gamit ang buwis ng taumbayan? Ang semento, ang yero, ang gamot, ang bigas—lahat ‘yan ay galing sa pawis ng ordinaryong Pilipino. Ang mga pulitiko ay tagapamahala lang, hindi sila ang may-ari ng pondo.
“Why will you name the classroom under your name or your father’s name? Eh hindi mo naman pera ‘yun,” giit ni Tulfo. Kung pera mo galing sa sarili mong bulsa, sige, ilagay mo ang pangalan mo. Pero kung pera ng bayan, wala kang karapatan na angkinin ang kredito.
Ang Anti-Epal Advocacy
Binuhay ni Tulfo ang adbokasiya na sinimulan noon pang panahon ni dating Senator Miriam Defensor-Santiago. Matagal nang may panukala laban sa mga “epal,” pero sadyang makakapal ang mukha ng ilan at hindi ito sinusunod.
Nakaugalian na ng mga trapo (traditional politicians) na gamitin ang pondo ng bayan para sa kanilang early campaigning. Ginagawa nilang billboard ang mga government projects para tumatak sa isip ng mga botante. Ito ay isang uri ng korapsyon—mental conditioning gamit ang resources ng publiko.
Ang suhestiyon ni Tulfo para matigil ito? Mabigat na parusa.
Hindi sapat ang pagsaway lang. Dapat may suspensyon. Dapat may tanggalan sa pwesto. “Siguro that’s the way to stop this once and for all,” aniya. Habang iniimbestigahan, suspindihin agad. Kapag napatunayan, sibakin.
Kung maipatutupad ito nang maayos, malaking ginhawa ito sa ating bansa. Mababawasan ang mga pulitikong tumatakbo lang para sumikat. Maibabalik ang dignidad sa serbisyo publiko kung saan ang focus ay ang proyekto mismo, hindi ang mukha ng nagpatupad nito.
PANGWAKAS: Ang Hamon sa Bawat Pilipino
Mga Kabayan, ang tatlong isyung ito—ang pagtatago ni Bato, ang fake news laban kay Remulla, at ang mga epal na binabanatan ni Tulfo—ay magkakaugnay. Lahat ito ay tungkol sa KATOTOHANAN at PANANAGUTAN.
Si Bato ay tumatakas sa pananagutan sa batas. Ang mga trolls ay tumatakas sa pananagutan sa katotohanan. Ang mga epalitiko ay inaangkin ang hindi naman kanila.
Bilang mga mamamayan, tayo ang may kapangyarihan. Tayo ang boss.
Huwag tayong magpapaniwala sa mga nagtatago. Kung talagang matapang at inosente, humarap sa bayan.
Huwag tayong magkakalat ng fake news. Maging mapanuri bago mag-share. Suportahan natin ang pagpaparusa sa mga sinungaling.
Huwag tayong boboto sa mga epal. Kapag nakita niyo ang mukha ng pulitiko sa relief goods o waiting shed, tandaan niyo: Pera niyo ang ginamit diyan para ikampanya ang sarili nila.
Sa huli, ang sakit ng ulo sa pulitika ay mawawala lang kung tayo mismo ay magiging matalino at mapagmatyag. Huwag tayong kakampi sa mali. Doon tayo sa tama. Doon tayo sa totoo.
Ingat po tayong lahat, at pagpalain ang Pilipinas!
