Panimula: Ang Kultura ng Respeto na Binasag ng Isang Pulitiko
Sa kulturang Pilipino, sagrado ang kamatayan. Kahit gaano pa kasama ang loob natin sa isang tao, kapag siya ay pumanaw na, tayo ay tumatahimik. Nag-aalay tayo ng dasal, nakikiramay sa pamilya, o kung wala tayong magandang sasabihin, pinipili na lang nating itikom ang ating mga bibig. Ito ay tanda ng ating pagiging tao. Ito ay tanda ng ating respeto sa proseso ng pagluluksa.
Ngunit tila may isang mambabatas na nakalimot sa basic na asal na ito. Sa gitna ng pagdadalamhati ng pamilya, mga kaibigan, at mga taga-suporta ng yumaong Congressman Romeo Acop, isang “bomba” ang pinasabog ni Congressman Kiko Barzaga. Isang video na imbes na pakikiramay ang laman, ay puno ng poot, pang-aalipusta, at walang habas na paninira sa taong hindi na kayang ipagtanggol ang kanyang sarili.
Ang insidenteng ito ay hindi lamang simpleng bangayan sa pulitika. Ito ay isang sampal sa mukha ng ating moralidad bilang isang bansa. At ngayon, ang tanong ng bayan: Hahayaan na lang ba nating babuyin ang alaala ng isang yumao? O panahon na para gamitin ang ngipin ng batas para turuan ng leksyon ang mga taong akala nila ay untouchable sila?
Ang “Hayop” na Pahayag: Ano ba ang Sinabi ni Barzaga?
Para maintindihan natin ang galit ng sambayanan, kailangan nating himayin ang mga binitiwang salita ni Kiko Barzaga. Sa isang video na mabilis na kumalat sa social media, makikita si Barzaga na tila nagdiriwang pa sa pagpanaw ni Cong. Acop.
Narito ang ilan sa mga maaanghang at nakakagimbal na pahayag niya:
“Divine Justice” daw ang Pagkamatay: Sabi ni Barzaga, “When justice and legal systems fail us, we can put our faith in God to deliver us from evil.”
Isipin niyo ‘yan. Tinawag niyang “evil” o kasamaan si Acop, at pinalalabas niyang ang pagkamatay nito ay parusa ng Diyos. Para bang sinasabi niya na “buti nga sa’yo, kinuha ka na ni Lord.” Napakabigat na paratang ito. Sino siya para maging tagapagsalita ng Diyos? Sino siya para humusga kung bakit namatay ang isang tao?
Tinawag na Corrupt at Greedy: “Congressman Acop has left a legacy of greed and corruption.”
Wala siyang ipinakitang ebidensya sa video. Basta na lang niya binato ang salitang “greed” at “corruption” sa oras na nakaburol pa ang tao. Ito ay klasikal na paninira na walang basehan, na ang tanging layunin ay dungisan ang pangalan ng namayapa.
“Stain of Filth”: “A stain of filth on our beloved country’s flag.”
Tinawag niyang “mantsa ng dumi” sa watawat ng Pilipinas si Acop. Sobrang personal at sobrang mapanghamak.
Pinanganak na Wala, Mamamatay na Wala: “You are born with nothing and you shall die with nothing.”
Isang pangaral na tila galing sa isang santo, pero nanggaling sa bibig ng taong nambabastos ng patay.
Ang mga pahayag na ito ay nagdulot ng matinding galit sa mga netizens at political commentators. Tinawag itong “abnormal,” “kaduwagan,” at “asal-hayop.” Bakit? Dahil noong nabubuhay pa si Acop, noong kaya pa nitong sumagot at lumaban, hindi naman ganito ka-ingay si Barzaga. Ngayong malamig na bangkay na ang kongresista, tsaka siya nagmatapang.
Sino si Romeo Acop sa Mata ng Publiko?
Bago natin pag-usapan ang batas, balikan natin kung sino ang binaboy ni Barzaga. Si Congressman Romeo Acop ay hindi perpektong tao, gaya ng sinuman sa atin. Pero hindi matatawaran ang kanyang naging papel sa kasaysayan ng ating bansa nitong mga nakaraang taon.
Siya ay isa sa mga key figures ng “Quad Comm” hearings. Siya ang isa sa mga matatapang na nagbusisi sa mga isyu ng Extra Judicial Killings (EJK), POGO, at korapsyon. Dahil sa kanyang mga ginawa, nabigyang-daan ang paghahanap ng hustisya para sa mga biktima. Marami ang tumatanaw ng utang na loob sa kanya dahil sa kanyang tapang na banggain ang mga makapangyarihan.
Kaya naman, nang sabihin ni Barzaga na “Hated by the people he swore to serve” si Acop, marami ang umalma. “Sinong people?” tanong ng mga netizens. “Baka ikaw lang at ang mga amo mo ang may galit sa kanya!”
Ang paninira sa kanyang legasiya ay hindi lang atake kay Acop, kundi atake rin sa mga taong naniwala at sumuporta sa kanyang mga ipinaglaban.
Ang Legal na Aspekto: May Kalalagyan ba si Barzaga?
Ngayon, dumako tayo sa pinaka-importanteng bahagi. Pwede bang kasuhan si Kiko Barzaga? Ang sagot ng mga legal experts, partikular na ang tinalakay sa source video, ay isang malaking OO.
Maraming akala na kapag patay na ang tao, hindi na ito pwedeng gawan ng kaso ng Libel. Mali po ‘yan.
1. Article 353 ng Revised Penal Code Malinaw na sinasabi sa ating batas na ang Libel ay isang pampubliko at malisyosong paratang sa isang krimen, bisyo, o depekto na nagdudulot ng kasiraang-puri. At eto ang “killer clause” ng batas: Kasama sa pwedeng maging biktima ng libel ay ang “blackening the memory of one who is dead.”
Ibig sabihin, protektado ng batas ang alaala ng mga yumao. Binibigyan ng karapatan ang pamilya o mga tagapagmana na magsampa ng kaso para linisin ang pangalan ng kanilang mahal sa buhay. Ang ginawa ni Barzaga ay pasok na pasok sa depinisyon ng “blackening the memory.” Tinawag niyang corrupt, greedy, evil, at dumi ang patay.
2. Cybercrime Prevention Act of 2012 Dahil ang video ay in-upload sa internet (Facebook, YouTube, etc.), hindi lang ordinaryong Libel ang pwedeng ikaso, kundi Cyber Libel. Ang parusa dito ay mas mabigat. Ito ay one degree higher kaysa sa ordinaryong libel. Ibig sabihin, mas mahabang kulong (Prision Mayor) at mas malaking multa ang naghihintay kay Barzaga kung mapatunayan siyang nagkasala.
3. Reckless Disregard for the Truth (Actual Malice) Ang depensa madalas ng mga pulitiko ay “Freedom of Speech” o “Opinion” lang daw. Pero sa mata ng batas, kapag ang paninira ay ginawa nang may “Actual Malice,” hindi ka protektado. Ano ang Actual Malice? Ito yung alam mo nang mali ang sinasabi mo, o kaya naman ay wala kang pakialam kung totoo man ito o hindi (reckless disregard), basta masira mo lang ang tao. Yung sinabi niyang “God delivered us from evil” at “legacy of greed” nang walang konkretong ebidensya na inilatag ay pasok sa reckless imputation.
Ang Mito ng Parliamentary Immunity: Ligtas ba si Kiko?
Ito ang madalas na panangga ng mga mambabatas: Parliamentary Immunity. Iniisip nila na dahil Congressman sila, pwede na silang magsalita ng kahit ano nang hindi nakakasuhan.
Pwes, pakinggan niyo ito: HINDI LIGTAS SI BARZAGA.
Ayon sa Article VI, Section 11 ng 1987 Constitution, ang “Privilege of Speech and Debate” ay applicable lamang sa:
Pahayag na ginawa SA LOOB ng Kongreso.
Pahayag na ginawa habang may OFFICIAL SESSION o Committee Hearing.
Ang video ni Barzaga ay:
Ginawa at in-upload sa Internet, hindi sa session hall.
Hindi bahagi ng official legislative work.
Ginawa habang siya ay SUSPENDED.
Oo, tama ang nabasa niyo. Suspended si Barzaga noong ginawa niya ang video. Kaya wala siyang kahit anong “cloak of protection” mula sa Kongreso. Siya ay tinatrato bilang isang ordinaryong mamamayan na gumawa ng krimen online. Walang immunity sa Cyber Libel na ginawa sa Facebook o YouTube!
Bakit Ito “Kaduwagan” Ayon sa Netizens?
Bukod sa legal na aspeto, ang moral na aspeto ang talagang dumurog sa imahe ni Barzaga. Tinawag itong “ultimate act of cowardice” o kaduwagan.
Bakit?
Dahil noong nabubuhay pa si Cong. Acop, noong kaya pa nitong humarap sa debate, noong kaya pa nitong sagutin ang mga paratang, nasaan ang tapang ni Barzaga? Bakit hindi siya nagsampa ng kaso sa Ombudsman kung talagang corrupt si Acop? Bakit hindi siya nag-privilege speech noong magkaharap sila sa plenaryo?
Bakit hinintay niyang malagutan ng hininga ang tao bago siya mag-ingay?
Ang tawag dito ng mga matatanda ay “pagtalo sa walang laban.” Ang patay ay hindi na makakapag-press conference para ipagtanggol ang sarili. Hindi na siya makakapag-file ng counter-affidavit. Ang tanging magagawa ng patay ay manahimik. At ang pagsasamantala sa katahimikang iyon ay gawain ng mga taong walang dangal.
Ang Hamon sa Pamilya Acop: Laban Para sa Hustisya
Ngayon, ang bola ay nasa kamay ng pamilya ni Congressman Romeo Acop. Ang sambayanan, ang mga legal experts, at ang batas ay nasa panig nila.
Ang panawagan ng marami: KASUHAN NIYO.
Huwag niyong palampasin ito. Hindi lang ito para sa pangalan ni Romeo Acop. Ito ay para magsilbing leksyon sa lahat ng pulitiko at vloggers na akala nila ay pwede nilang bastusin ang kahit sino, buhay man o patay, basta may internet connection sila.
Kailangan nilang ipamukha kay Barzaga na ang bawat salita ay may pananagutan. Na ang pagiging Congressman ay hindi lisensya para maging bastos. Na may hangganan ang pulitika at may linya na hindi dapat tinatawid—at ang linyang iyon ay ang respeto sa yumao.
Sabi nga ng source natin, “Kasuhan niyo po ito. Kahayupan po ito. Hindi natin kailangan palampasin ang mga bagay na ganito.”
Konklusyon: Ang Tunay na Legasiya
Sa huli, ang tao ay maaalala hindi sa kung gaano siya kaingay, kundi sa kung ano ang kanyang nagawa at kung paano siya nakitungo sa kapwa.
Si Romeo Acop ay maaalala bilang mambabatas na lumaban para sa katotohanan sa Quad Comm. Si Kiko Barzaga? Sa ginawa niyang ito, nanganganib siyang maalala bilang mambabatas na walang respeto sa patay at duwag lumaban ng parehas.
Sabi nga ni Barzaga sa video niya, “You shall die with nothing.” Mali siya. Si Acop ay namatay na may bitbit na respeto ng marami. Si Barzaga, buhay pa, pero unti-unti nang nawawalan ng respeto mula sa taumbayan.
Kayo mga Kabayan, anong masasabi niyo? Payag ba kayong ganito ang asal ng mga Congressman natin? Dapat bang sampolan si Barzaga?
