Panimula: Ang Bulwagan ng “Dishonor” sa Loob ng Senado?
Mga Kabayan, sa bawat sulok ng ating bansa, ang Senado ng Pilipinas ay tinitingala bilang “Upper House”—ang mataas na kapulungan kung saan ang mga pinaka-respetado, pinaka-matatalino, at pinaka-mararangal na mambabatas ay nagtitipon upang hubugin ang kinabukasan ng ating bayan. Ito ay sagradong lugar. Ito ay tahanan ng demokrasya. Inaasahan natin na ang bawat tao na tumutungtong sa gusaling ito—mula sa mga Senador hanggang sa kanilang pinakahuling staff—ay may taglay na “delikadesa,” mataas na antas ng “Good Manners and Right Conduct” (GMRC), at higit sa lahat, puso para sa maliliit na tao.
Ngunit, tila may isang malaking “kanser” na kumakain sa reputasyon ng institusyong ito. Isang kanser ng “entitlement,” “power tripping,” at kawalan ng respeto sa kapwa tao. Nitong mga nakaraang araw, hindi batas ang pinag-uusapan sa Senado. Hindi mga proyekto para sa mahihirap. Ang pinagpipistahan ngayon ay ang karumal-dumal na asal ng isang tauhan ng isang kilalang Senador.
Isipin niyo ito: Isang simpleng Elevator Girl, na nagtatrabaho nang marangal para buhayin ang kanyang pamilya, ang walang awang dinuro, minura, at ipinahiya sa harap ng ibang tao. Ang dahilan? Isang push cart. Isang kariton.
At ang itinuturong salarin? Walang iba kundi ang Chief of Staff o Senior Aide ni Senator Joel Villanueva—ang tinaguriang “Tesdaman” at anak ng respetadong pastor na si Brother Eddie Villanueva.
Ang Insidente: Martes ng Hapon, 2:00 PM
Para lubos nating maunawaan ang bigat ng pangyayari, kailangan nating balikan ang eksena. Ayon sa mga ulat at sa incident report na nakarating sa kaalaman ng media (partikular na sa Politiko.com.ph), nangyari ang insidente noong nakaraang Martes, pasado alas-dos ng hapon.
Ang biktima ay kinilalang si Ms. Agravante, isang elevator operator sa Senado. Isang simpleng empleyado na ang tanging layunin ay pagsilbihan ang mga opisyal at bisita sa gusali. Ang suspek naman ay si Mr. Renato Digao, na kilalang senior aide ni Senator Joel Villanueva.
Nag-ugat ang lahat sa isang sitwasyon na labas naman sa kontrol ng elevator girl. Matatandaang nagkaroon ng sunog sa Senado kamakailan lang. Dahil dito, maraming pasilidad ang “under repair” o kasalukuyang inaayos. Ang mga elevator na karaniwang ginagamit para sa mga kagamitan o service elevator ay hindi gumagana o limitado ang access. Ito ay isang “emergency situation” sa logistical standpoint ng building.
Dahil sa sitwasyong ito, napilitan ang mga maintenance staff na ipasok ang isang “push cart” sa elevator na tinatawag nilang VIP elevator o yung ginagamit ng mga staff at bisita. Ito ay “operational necessity”—kailangan eh, kasi sira ang iba. Common sense, ‘di ba? Kung ikaw ay isang rasonableng tao, maiintindihan mo na may adjustment dahil sa sunog.
Pero para kay Mr. Digao, tila isang malaking krimen ang makakita ng push cart sa elevator na sasakyan niya. Tila ba nadumihan ang kanyang “VIP status” dahil may kasabay siyang kagamitan ng maintenance.
Ang Komprontasyon: “Diyos-Diyosan” sa Elevator
Nang makita ni Mr. Digao ang push cart, imbes na magtanong nang mahinahon o intindihin ang sitwasyon, bigla na lang daw itong nag-alburuto.
Ayon sa mga saksi, tinalo pa niya ang bulkan sa pagputok. Sinigawan niya si Ms. Agravante. Hindi lang sigaw—minura pa umano ito. At ang pinaka-masakit sa lahat, dinuro-duro niya ang babae. Ang panduduro ay isa sa pinaka-bastos na gesture na pwedeng gawin ng isang tao sa kanyang kapwa. Ito ay senyales ng pagmamaliit, pananakot, at pagpapakita na “ako ang boss, alipin ka lang.”
Isipin ninyo ang eksena: Isang lalaki na may mataas na posisyon, nakabarong o naka-business attire, dinuduro ang isang naka-unipormeng elevator girl na walang laban. Ang babae, na marahil ay nanginginig sa takot, ay pilit nagpapaliwanag.
“Sir, sira po kasi ang ibang elevator dahil sa sunog. Ito lang po ang operational,” marahil ay ganito ang paliwanag ng biktima.
Pero sa tenga ng isang taong lasing sa kapangyarihan, walang paliwanag ang uubra. Tuloy-tuloy daw ang pang-aalipusta ni Digao hanggang sa makalabas siya ng elevator. Tila ba nandidiri siya na may kasabay na push cart, o tila ba napakababa ng tingin niya sa mga taong nagtatrabaho sa maintenance. Ayon sa mga nakasaksi, ang asta ni Digao ay daig pa ang mga halal na Senador. Daig pa ang Senate President kung mag-utos at manigaw.
Sino si Senator Joel Villanueva sa Kwentong Ito?
Hindi natin pwedeng pag-usapan ang staff nang hindi binabanggit ang amo. Sabi nga sa leadership principles: “Command Responsibility.” Kung ano ang puno, siya ang bunga. Kung ano ang lider, ganoon din ang mga tagasunod.
Si Senator Joel Villanueva ay hindi basta-basta pulitiko. Dala niya ang pangalan ng kanyang ama, si Bro. Eddie Villanueva ng Jesus Is Lord (JIL) Church. Lumaki siya sa turo ng Bibliya. Ang imahe niya ay isang maka-Diyos, disenteng tao, at tagapagtaguyod ng moralidad. Ang slogan niya ay “Tesdaman”—ang taong tumutulong sa mga manggagawa na magkaroon ng trabaho at dignidad.
Pero bakit ganito ang asal ng mga taong nakapaligid sa kanya? Bakit ang kanyang “kanang-kamay” ay siya pang yumuyurak sa dignidad ng isang manggagawa?
Hindi ito ang unang beses na napulaan ang kampo ni Villanueva o ang kanyang asal. Sa mismong transcript na ating nakuha, nabanggit din ang viral video kung saan nakuhanan si Senator Joel na nagsasalita sa session hall habang puno ang bibig ng pagkain. Ito ay basic GMRC. “Don’t talk when your mouth is full.” Tinuturo ito sa kindergarten. Pero ang isang Senador ng Republika, tila nakalimutan ito?
May kasabihan tayo: “Character is how you treat those who can do nothing for you.” Madaling maging mabait sa kapwa Senador. Madaling maging magalang sa Presidente. Pero ang tunay na sukatan ng pagkatao ay kung paano mo tratuhin ang elevator girl, ang janitor, ang waiter, at ang driver.
Kung ang mismong Senador ay kulang sa basic etiquette (pagkain habang nasa session), hindi na kataka-taka kung bakit ang kanyang staff ay may ganito ring “attitude problem.” Nahahawa sila. Akala nila, dahil powerful ang amo nila, powerful na rin sila. Akala nila, dahil “Anak ng Pastor” ang boss nila, ligtas na sila sa mata ng tao at ng Diyos kahit anong gawin nila.
Ang “Duterte Bloc” at ang Pattern ng Abuso
May mga obserbasyon din mula sa mga political analysts at netizens na tila may “pattern” ng pagiging pasaway sa mga miyembro ng tinatawag na “Duterte Bloc” sa Senado, kung saan kaalyado si Villanueva. Ito ay hindi pulitika lamang, kundi obserbasyon sa asal.
Naalala niyo ba ang isyu sa staff ni Senator Robin Padilla (isa ring kaalyado)? Yung nahulihan at gumamit umano ng marijuana sa loob mismo ng Senado? Ito ay malinaw na kawalan ng respeto sa institusyon at sa batas.
Tapos ngayon, staff naman ni Villanueva ang nambabastos ng empleyado. Staff ni Bato dela Rosa na laging absent? Tila ba ang grupong ito ay may sariling mundo kung saan ang batas at ang good manners ay “optional” lamang.
Nagiging “Culture of Impunity” na ba ito sa loob ng Senado? Yung tipong, “Staff ako ng Senador, sino ka lang?” Nakakabahala ito. Ang Senado ay hindi pag-aari ng mga pulitiko. Pag-aari ito ng taumbayan. Ang bawat sweldo na tinatanggap nina Digao at Villanueva ay galing sa buwis ng elevator girl na inalipusta nila. Ang elevator girl na iyon ay boss nila, hindi alipin.
Ang Bigat ng Ginawa: Violence Against Women at Code of Conduct
Huwag nating maliitin ang insidenteng ito. Hindi ito simpleng “nagalit lang” o “bad day at the office.” Ito ay may malalim na legal at moral na implikasyon na dapat panagutan.
Violence Against Women (Verbal Abuse): Ang pagsigaw, pagmumura, at panduduro sa isang babae ay pwedeng pumasok sa Safe Spaces Act o Bawal Bastos Law. Pwede rin itong ituring na psychological violence. Ang elevator girl ay nasa workplace niya. May karapatan siyang magtrabaho nang walang takot na mabastos o ma-harass. Ang pagiging lalaki ni Digao at ang pagiging agresibo niya sa isang babae ay nagpapabigat sa sitwasyon.
Code of Conduct for Public Officials (RA 6713): Ang lahat ng government employees, kasama ang staff ng Senador, ay dapat maging “courteous” at “professional” sa lahat ng oras. Ang pagwawala dahil sa push cart ay malinaw na paglabag dito. Ito ay “Conduct Unbecoming of a Public Official.”
Abuse of Authority: Ginamit niya ang kanyang posisyon bilang Senior Aide para i-intimidate ang isang mas mababang empleyado. Ito ay classic bullying.
Kung abogado man itong si Mr. Digao (gaya ng hinala ng marami dahil Chief of Staff level ang posisyon), mas mabigat ang parusa. Pwede siyang ma-disbar o matanggalan ng lisensya. Ang abogado ay dapat maging ehemplo ng hustisya at pagtitimpi, hindi ng pang-aapi at kawalan ng kontrol.
Ang Pagkakaiba: Manny Pacquiao vs. Joel Villanueva
Dito natin makikita ang pagkakaiba ng tunay na may breeding sa nagpapanggap lang. Masakit man pakinggan, pero kailangan nating ikumpara.
Naalala niyo ba noong si Manny Pacquiao ay Senador pa? May insidente noon na naging bastos o nagmalabis ang kanyang bodyguard/staff sa loob din ng Senado. Anong ginawa ni Pacquiao? Nagbulag-bulagan ba siya? Kinampihan ba niya? Hindi.
Agad niyang dinisiplina. May kwento pa ngang sinikmuraan niya ito (figuratively or literally) para ipakitang hindi niya to-tolerate ang kayabangan. Si Pacquiao, na galing sa hirap, na hindi “anak ng pastor” sa conventional sense, at hindi galing sa political dynasty, ay mas marunong pang rumespeto sa maliliit na tao. Alam niya ang pakiramdam ng minamata. Alam niya na ang kapangyarihan ay hindi lisensya para manakit.
Pero si Villanueva? Ang kanyang staff ay umaastang hari. Tinalo pa ang Senate President kung mag-utos at manigaw. Ito ba ang turo sa JIL? Ito ba ang turo sa Tesda? Ito ba ang “moral governance” na ipinapangako nila?
Ang Sigaw ng Taumbayan: “Huwag Magpa-Areglo!”
Ngayon, ang Office of the Sergeant-at-Arms (OSAA) ay nag-iimbestiga na. Inimbitahan na ang biktima para magbigay ng pahayag. Pero alam natin ang kalakaran sa Pilipinas. Ito ang reyalidad na kinatatakutan natin. Madalas, kapag malaking tao ang kalaban, dinadaan sa “areglo.” Bibigyan ng konting pera, tatakutin, o pipiliting i-atras ang reklamo para “wala nang gulo.”
Kaya ang panawagan ng taumbayan kay Ms. Agravante: Ma’am, huwag kayong matakot. Huwag kayong magpapa-areglo.
Ang laban na ito ay hindi lang para sa inyo. Laban ito para sa lahat ng maliliit na manggagawa na araw-araw ay nilulunok ang kanilang pride para lang hindi mawalan ng trabaho. Laban ito para sa dignidad ng mga janitor, guard, elevator operators, at messengers na madalas ay ginagawang basahan ng mga nasa kapangyarihan.
Kung aatras ka, uulit lang sila. Iisipin nila na kayang-kaya nilang bilhin ang dignidad ng mahihirap. Iisipin nila na ang pera at kapangyarihan ay sapat na para burahin ang masamang ugali. Pero kung lalaban ka, ipapakita mo sa kanila na hindi nabibili ang pagkatao. Na kahit elevator girl ka lang at sila ay Chief of Staff, pareho kayong may karapatan sa respeto.
Konklusyon: Panahon na Para Maningil
Mga Kabayan, nakakapagod na. Nakakapagod nang makita ang mga balitang ganito. Ang mga taong hinalal natin, ang mga taong pinapasweldo natin, sila pa ang nambubusabos sa atin.
Kay Mr. Renato Digao, kung totoo man ang mga paratang, sana ay hindi ka makatulog sa gabi. Ang push cart ay hindi rason paraurakan ang pagkatao ng isang babae. Ang posisyon mo ay hiram lang. Sa mata ng Diyos, pareho lang kayo ng elevator girl—tao. Balang araw, mawawala ka rin sa pwesto, at sana sa panahong iyon, hindi ka tratuhin ng iba gaya ng pagtrato mo kay Ms. Agravante.
Kay Senator Joel Villanueva, ang katahimikan mo ay nakakabingi. Kung hindi mo kayang disiplinahin ang aso mo, este, ang staff mo, wala kang karapatang maging lider ng bansang ito. Sibakin mo yan. Ipakita mo na may ngipin ang moralidad na ipinangangalandakan mo. Huwag mong hintayin na taumbayan pa ang humusga sa’yo sa susunod na eleksyon.
At sa ating lahat, huwag nating palampasin ito. I-share natin. Ikalat natin. Hanggang sa mapilitan silang magbigay ng hustisya. Dahil sa Pilipinas, minsan, social media lang ang tanging sandata ng mga naaapi.
Ito ang ating bansa. Tayo ang boss dito. Hindi sila.
