“Isang gabi sa banyagang hotel, isang pindot ng CCTV, at gumuho ang sampung taong pagsasama na akala ko ay matibay.”
Mabigat ang bagsak ng ulan sa bintana ng hotel room ko sa Singapore. Paulit ulit ang tunog, parang may kumakatok na hindi ko kayang buksan. Tatlong araw na akong naroon para sa isang business trip. Bilang isang arkitekto, sanay ako sa puyat, sa stress, sa pagod na halos kumapit na sa buto. Pero ngayong gabing iyon, iba ang bigat ng katawan ko. Parang may mali, kahit wala pa akong alam.
Humiga ako sa kama, nakatingin sa kisame. Ang tanging nagpapagaan ng loob ko ay ang pag iisip kay Alfred. Sa asawa ko. Sa bahay namin sa Laguna na pinaghirapan namin sa loob ng sampung taon. Bawat sulok ng bahay na iyon ay may alaala. Bawat pader ay may pawis at pangarap.
Alas dos na ng madaling araw. Hindi pa rin ako dinadalaw ng antok. Bumuntong hininga ako at inabot ang cellphone ko sa bedside table. Gusto ko lang sana makita kung mahimbing ang tulog ni Alfred. Isang buwan pa lang mula nang magpakabit kami ng CCTV sa loob ng bahay. Ideya niya iyon. Para raw sa seguridad kapag wala ako.
Binuksan ko ang app. Nag loading.
Una kong nakita ang sala. Tahimik. Walang tao. Nilipat ko sa kusina. Wala rin. Napangiti pa ako ng bahagya. Maaga siguro siyang natulog.
Paglipat ko sa master bedroom, doon tumigil ang mundo ko.
Parang biglang nawalan ng tunog ang paligid. Hindi ko namalayang nabitawan ko ang cellphone sa kama. Mabilis ko itong dinampot. Nanginginig ang mga kamay ko habang inilalapit ko ang screen sa mga mata ko, umaasang mali lang ang nakikita ko.
Hindi nag iisa si Alfred.
Sa kama naming pinaghirapan. Sa kumot na regalo ko noong nakaraang Pasko. May ibang katawan na nakapatong sa kanya. Sa night vision, malinaw ang galaw ng mga anino. At sa audio, rinig ko ang ungol na hindi kailanman naging para sa akin.
“Alfred, huwag… parang awa mo na…”
Bulong ko. Basag ang boses. Puno ng pagtanggi. Pero nagpatuloy ang video.
Bumangon ang babae. Mahaba ang buhok. Bata. Makinis ang balat. Kilala ko ang pigura. Si Trina. Anak ng kumare namin. Ang batang tinulungan kong makapasok sa kolehiyo. Ang batang tinuring kong parang kapatid.
Nanikip ang dibdib ko. Parang hinihigop palabas ang hangin sa baga ko. Napahawak ako sa leeg ko, umaagulgol nang walang tunog. Ang sakit ay hindi lang emosyonal. Pisikal. Parang may humihiwa sa loob ko.
Sa video, narinig ko ang boses ni Alfred.
“Baka tumawag si Lay,” sabi niya habang tumatawa at hinahaplos ang buhok ni Trina.
“Hayaan mo siya,” sagot ng babae, malandi ang tono.
“Nasa abroad naman ang ATM mo eh. Sulitin na natin.”
Napapikit ako.
“At saka tanga naman yun,” dagdag pa ni Alfred. “Pag uwi niya, magkukunwari na lang akong sweet. Ayos na ulit.”
Sa sandaling iyon, namatay ang lungkot ko. At ang pumalit ay isang malamig at nakakatakot na galit.
Pinindot ko ang record. Hindi ko siya tinawagan. Hindi ako nag post. Hindi ako nag iskandalo.
Tinawagan ko ang abogado ko. At ang private investigator.
“Attorney,” sabi ko, malamig ang boses kahit durog ang loob. “Ihanda mo ang papeles. Uuwi ako bukas. Gusto ko pagbaba ko ng eroplano, hawak ko na ang writ of possession at freeze order ng lahat ng joint accounts namin.”
Walang luha sa mata ko.
Tuyo na.
Makaraan ang dalawampu’t apat na oras, nakatayo ako sa tapat ng sarili kong gate. Gabi na. Nandoon ang kotse ni Alfred. At ang maliit na sedan ni Trina. Kasama ko ang pulis at ang abogado ko.
“Ma’am, sigurado po ba kayo?” tanong ng pulis.
Tumingin ako sa bintana ng kwarto namin. May ilaw.
“Gawin niyo ang trabaho niyo,” sagot ko. “Pero ako ang unang papasok.”
Dahan dahan kong binuksan ang pinto gamit ang susi ko. Tahimik ang bahay. Pero amoy ko ang pabango ng ibang babae. Ang mga picture frame namin ni Alfred, nakataob sa mesa.
Umakyat ako ng hagdan.
Narinig ko ang tawanan.
“Love, kailan mo ba sasabihin sa kanya?” boses ni Trina.
“Sa susunod,” sagot ni Alfred. “Hintayin lang natin ma release yung bonus niya. Sayang din. Pambili ng kotse mo.”
Binuksan ko ang pinto nang malakas.
Nagulat silang dalawa. Parehong nag aagawan ng kumot. Namutla si Alfred. Si Trina napasigaw at nagtago sa likod niya.
Binuksan ko ang ilaw.
“Surprise,” malamig kong sabi.
“Lay… bakit… akala ko sa biyernes ka pa…”
Inilabas ko ang iPad ko at pinakita ang video.
“Kasi basa dito,” sabi ko. “Tinawag mo akong tanga. At ATM.”
Tahimik ang kwarto.
“Huwag niyo akong didikitan,” dagdag ko. “Magbihis kayo. May bisita kayo.”
Pumasok ang mga pulis.
At doon tuluyang gumuho ang lalaking minsan kong minahal.
“Sa mismong gabing bumagsak ang mundo niya, doon ko rin tuluyang pinutol ang huling hibla ng awa sa puso ko.”
Nang pumasok ang mga pulis, parang biglang lumiit ang silid. Ang hangin ay mabigat, halos hindi malanghap. Si Alfred ay nanginginig habang pilit hinahanap ang saplot niya. Si Trina ay umiiyak, nakasiksik sa likod niya na parang batang nahuling may kasalanan.
“Lay, mag usap tayo,” nanginginig na sabi ni Alfred habang pilit lumalapit.
“Huwag,” malamig kong sagot. “Huwag mo akong lalapitan.”
Umupo ako sa sofa sa loob ng kwarto. Diretso ang likod. Matatag ang tindig. Para akong hukom na hahatol sa sariling kaso.
Ang dalawang taksil ay nakatayo sa harap ko. Hubad ang dignidad. Hubad ang kasinungalingan.
“Attorney, para saan ‘to?” tanong ni Alfred kay Attorney Gatus, nanginginig ang boses.
“Mr. Alfred,” maayos na sabi ng abogado. “Ito ang temporary restraining order, eviction notice, at ang kaso ng adultery at concubinage. May sapat kaming ebidensya.”
“Kulong?” napasigaw si Trina. “Alfred sabi mo ayos lang!”
“Tumahimik ka!” sigaw ni Alfred, saka muling humarap sa akin. “Lay, babe, mahal… patawarin mo ako. Nagkamali lang ako.”
Tinitigan ko siya. Walang galit. Walang luha. Wala ring awa.
“Mahal?” tanong ko. “Mahal mo ba ako o mahal mo ang pera ko?”
“Ako ikaw ang mahal ko,” mabilis niyang sagot.
“Kung mahal mo ako,” sabi ko, “bakit sa loob ng bahay natin? Sa kama natin? At bakit kasama ang taong tinuring kong kapatid?”
Tahimik siya.
Umiiyak si Trina sa sulok. “Ate Lay, sorry po…”
“Huwag mo akong tawaging ate,” putol ko. “Alam mong kasal kami. Alam mong ako ang nagbayad ng tuition mo.”
Humarap ako kay Alfred.
“Alam mo ba kung kanino nakapangalan ang bahay na ‘to?” tanong ko.
Tahimik siya. Alam niya ang sagot.
“Sa akin,” dugtong ko. “At ang kotse? Company car. At ang joint account? Kaninang umaga pa naka freeze.”
Nanlaki ang mga mata niya. Nanlambot ang tuhod. Umupo siya sa sahig.
“Lay… hindi mo magagawa ‘to.”
“Ginawa mo na,” sagot ko. “Noong pinapasok mo siya rito.”
Tumawag ako sa pulis. “Ilabas niyo na sila.”
“Umuulan,” mahina niyang sabi. “Saan ako pupunta?”
“Hindi na problema ko ‘yan,” sagot ko. “Hindi na ito ang bahay mo.”
Nang magsara ang gate, doon lang ako naupo sa kama. Nandoon pa rin ang amoy nila. Ang amoy ng kataksilan.
Masakit. Oo.
Pero malaya na ako.
Lumipas ang anim na buwan.
Nasa coffee shop ako, kausap ang kliyente. Maiksi na ang buhok ko. Mas malinaw ang mga mata. Napatingin ako sa labas at nakita ko siya.
Si Alfred.
Payat. Gusgusin. Nakayuko.
Nagkatinginan kami sandali. Nakita ko ang pagsisisi sa mata niya. Akmang lalapit siya.
Ngumiti ako ng bahagya. Isang ngiting nagsasabing tapos na.
Tinalikuran ko siya.
“Ma’am Lay, okay lang po ba kayo?” tanong ng kliyente.
“Oo,” sagot ko. “Mas okay ako ngayon kaysa noon.”
Ang CCTV na minsang sumira sa akin, siya ring nagpalaya.
Hindi na ako biktima.
Ako ay babaeng binuo muli mula sa wasak na tiwala.
At mas matibay na ako ngayon.
Lumipas ang mga taon na parang ulan na minsang malakas, minsang ambon, pero tuloy tuloy hanggang sa tuluyang luminaw ang langit.
Hindi ko na hinanap ang balita tungkol kay Alfred, pero kusang dumarating ang mga kwento, parang mga aninong ayaw nang bumitaw sa nakaraan. Sabi nila, bumalik siya sa probinsya. Namamasada ng tricycle. Madalas lasing. Paulit ulit ikinukwento ang buhay na nawala sa kanya, ang bahay sa Laguna, ang asawang arkitekto na sana raw ay bumuhay sa kanya hanggang pagtanda.
Sa bawat kwentong naririnig ko, wala na akong nararamdamang galit. Wala ring tuwa. Isang tahimik na pagkaunawa lang na minsan, ang kaparusahan ay hindi kulungan kundi ang mabuhay araw araw kasama ang bigat ng sariling kasalanan.
Ako naman ay nagpatuloy.
Itinayo ko ang sarili kong firm. Unti unti. Walang shortcut. Walang palamuti. Puro trabaho at tapang. Sa bawat proyektong natatapos, parang may piraso ng dating ako na tuluyang humihilom.
May mga gabi pa rin na binabalikan ako ng alaala. Hindi ang pagtataksil, kundi ang babaeng naging bulag dahil sa pagmamahal. Pero sa halip na saktan ako, nagsisilbi na lang itong paalala kung gaano na ako kalayo sa dati.
Isang Linggo ng umaga, nakaupo ako sa veranda ng bago kong bahay. Tahimik ang paligid. Amoy kape at bagong gupit na damo. Ang araw ay banayad, parang hindi kailanman nakasaksi ng bagyo.
“Mommy, kain na,” sigaw ng anak kong inampon mula sa loob.
“Susunod na ako,” sagot ko habang nakangiti.
Hindi ko na hinintay ang isang taong babalik. Hindi ko rin hinanap ang kapalit. Natutunan ko na ang pagiging buo ay hindi hinihingi. Ito ay binubuo.
Minsan, binuksan ko ang bagong CCTV system ng bahay. Kita ko ang anak ko sa sala, naglalaro, tumatawa. Walang sikreto. Walang anino. Walang kasinungalingan.
Pinatay ko ang screen.
Hindi ko na kailangang bantayan ang bawat galaw ng buhay ko.
Ang tiwala, minsan nasisira, pero maaari ring itanim muli sa sarili.
At kung may natutunan man ako sa lahat ng ito, iyon ay ang katotohanang hindi lahat ng nawawala ay kabawasan. May mga bagay na kailangang mawala para ikaw ay mabuhay muli.
Ako si Lay.
Hindi na asawa.
Hindi na biktima.
Isa na lang akong babae na piniling piliin ang sarili, at sa pagpiling iyon, natagpuan ko ang kapayapaan na minsan ko lang inakalang imposible.
Dito nagtatapos ang kuwento ko.
Hindi bilang sugatan.
Kundi bilang malaya.
