Sa pagpasok ng taong 2026, tila isang malaking bagyo ng kontrobersya ang humahampas sa administrasyong Marcos. Mula sa mga kwestyunableng audio recordings hanggang sa bilyun-bilyong halaga ng pondo na umano’y “giniling” upang itago ang katiwalian, nahaharap ang bansa sa isang krisis ng tiwala at pananagutan.
Ang “Pork Giniling” ng 2026 National Budget
Sa isang viral na skit at seryosong pahayag, inihambing ni Senador Imee Marcos ang 2026 National Budget sa “giniling na baboy.” Ayon sa senadora, pilit na hinihiwa-hiwa at ikinukubli ang pork barrel sa ilalim ng mga proyektong madaling pakinabangan ng mga pulitiko para sa patronage politics.
Ibinunyag ni Marcos ang nakababahalang pagbawas sa pondo para sa mahahalagang imprastraktura. Ang pondo para sa DOTr foreign-assisted projects ay bumagsak mula Php121.5 bilyon patungong Php49.2 bilyon, habang ang sa DPWH naman ay kinaltasan mula Php70 bilyon hanggang Php17 bilyon lamang. Sa kabilang banda, biglang lumobo ang pondo para sa Farm-to-Market Roads (Php33 bilyon), TUPAD (Php25.3 bilyon), at AICS (Php63.895 bilyon). Ayon sa senadora, ang mga ito ay “pump-to-pocket” projects na ginagamit sa pagbili ng boto at pagpapatibay ng mga dinastiya para sa susunod na eleksyon.
Ang Misteryosong “It’s Too Big” Audio Scandal
Kasabay ng ingay sa budget ay ang paglabas ng isang kontrobersyal na audio recording na umano’y naglalaman ng malaswang pag-uusap nina Pangulong Bongbong Marcos at Unang Ginang Liza Araneta-Marcos. Sa naturang audio, maririnig ang linyang “it’s too big” na mabilis na naging paksa ng usap-usapan sa social media. Bagama’t marami ang nagdududa sa pagiging totoo nito at tinatawag itong “deepfake” o manipulasyon, naging malakas ang panawagan sa Malacañang na magbigay ng opisyal na pahayag upang linisin ang pangalan ng unang pamilya.
Gutom, Utang, at ang Panawagan para sa Pagbibitiw
Hindi rin nagpaawat si Attorney Guanzon sa kanyang matinding pagtuligsa sa administrasyon. Sa kanyang mga pahayag, binigyang-diin niya ang malubhang kalagayan ng ekonomiya: 2.4 milyong Pilipino ang walang trabaho at higit sa kalahati ng populasyon ang nakaranas ng gutom sa nakalipas na mga buwan.
Direktang inakusahan ni Guanzon ang Pangulo bilang isang “drug addict” at binanggit ang mga nakaraang pahayag ng mga dayuhang lider tungkol sa isyung ito. Kinondena rin niya ang “unprogrammed funds” na tinawag niyang “piggy bank” ng mga kurap na opisyal. “Tatlong taon pa at talagang ibabaon mo na kami sa utang,” aniya, kasabay ng panawagan para sa agarang pagbibitiw ng Pangulo at ang pagsingil ng BIR sa mga unpaid taxes ng pamilya Marcos.
Paggamit ng Ayuda sa Pulitika
Isa pang mainit na isyu ang paggamit ng DSWD relief goods para sa kampanya. Inakusahan ang ilang mambabatas, kabilang si Senador Risa Hontiveros, na umano’y nag-iimbak ng ayuda para sa 2028 elections. Binatikos din si DSWD Secretary Rex Gatchalian sa pagpapahintulot na lagyan ng mga tarpaulin ng mga pulitiko ang mga relief packs, na malinaw na anyo ng early campaigning at vote buying.
Ang Hamon sa Sambayanan
Sa gitna ng mga alegasyong ito, may mga plano nang ihain ang kaso sa Korte Suprema upang ideklarang unconstitutional ang mga unprogrammed funds sa 2026 budget, katulad ng naging tagumpay sa kaso ni Greco Belgica noon.
Ang kasalukuyang sitwasyon ng Pilipinas ay isang babala: habang ang kaban ng bayan ay ginagawang “giniling,” ang ordinaryong Pilipino ang siyang nagugutom. Ang panawagan para sa pananagutan ay hindi na lamang usapin ng pulitika, kundi usapin na ng sikmura at kinabukasan ng bansa.
