Sa gitna ng katahimikan ng gabi at higpit ng ipinatutupad na lockdown noong panahon ng pandemya, isang trahedya ang yumanig hindi lamang sa probinsya ng Ilocos Sur kundi sa buong bansang Pilipinas. Ito ay ang kwento ni Fabel Pineda, isang kinse anyos na dalagita na ang tanging hangad ay makauwi nang ligtas, ngunit sa kasamaang palad, ang kaniyang buhay ay winakasan ng mga taong sinumpaang maglilingkod at magpoprotekta sa mamamayan. Ang kaniyang sinapit ay nag-iwan ng malalim na sugat sa tiwala ng publiko at nagmulat sa marami tungkol sa realidad ng pang-aabuso sa kapangyarihan.
Ang Simula ng Bangungot sa Oras ng Curfew
Noong Hunyo 2020, sa kasagsagan ng mga paghihigpit dulot ng COVID-19, dumalo sa isang pagtitipon si Fabel at ang kaniyang pinsan. Dahil inabot ng gabi, nagpasya silang umuwi bandang madaling araw ngunit naharang sila ng dalawang pulis na nakilalang sina Staff Sergeant Randy Ramos at Staff Sergeant Marawi Torda. Ang sitwasyon ay dapat sana’y simpleng pagpapatupad ng curfew. Inasahan ng magpinsan na pagsasabihan lamang sila o kaya ay ihahatid pauwi nang maayos bilang bahagi ng serbisyo ng kapulisan.
Ngunit sa halip na proteksyon, takot ang sumalubong sa kanila. Ayon sa salaysay, sa halip na ihatid sa kanilang tahanan, dinala sila ng mga pulis sa isang liblib na lugar malapit sa dagat. Doon, ginamit ng mga suspek ang kanilang lakas at kapangyarihan upang abusuhin ang kahinaan ng dalawang biktima. Ang insidenteng ito ay nag-iwan ng trauma sa magpinsan, ngunit sa kabila ng takot, nag-ipon ng lakas ng loob si Fabel upang itama ang mali at panagutin ang mga may sala.
Ang Paghingi ng Tulong at ang Kabiguan ng Sistema
Ilang araw matapos ang insidente, noong Hulyo 2, nagtungo si Fabel kasama ang kaniyang pamilya sa Cabugao Municipal Police Station upang pormal na maghain ng reklamo laban kina Ramos at Torda. Isang matapang na hakbang para sa isang menor de edad na kalabanin ang mga taong may awtoridad. Matapos maisampa ang reklamo, naramdaman ng pamilya ang panganib na nakaambang sa kanila. Alam nilang hindi biro ang kanilang binangga.
Dito nangyari ang isa sa mga pinakamasakit na bahagi ng kwento. Nakiusap ang pamilya ni Fabel sa istasyon ng pulis kung maaari silang bigyan ng escort o bantay pauwi upang masiguro ang kanilang kaligtasan. Subalit, ayon sa ulat, isang opisyal na babae sa Women and Children’s Protection Desk ang tumanggi sa kanilang hiling. Ang naging sagot umano nito ay, “Ano, inaasahan mo bang babantayan ka lang namin?”
Ang mga salitang ito ay naging hatol sa kapalaran ni Fabel. Dahil walang ibinigay na proteksyon, napilitang umuwi ang pamilya sakay ng motorsiklo nang walang kasamang bantay. Habang binabaybay nila ang daan pauwi, isang motorsiklo ang humarang sa kanila. Ang mga sakay nito, na positibong kinilala ng mga nakaligtas bilang sina Ramos at Torda, ay walang awang nagpaputok ng baril. Duguang bumagsak si Fabel at idineklarang dead on arrival sa ospital. Ang kaniyang pangarap na makamit ang hustisya ay pinutol ng bala.
Ang Hinagpis ng Isang Ina at ang Galit ng Bayan
Ang balita ng pagpaslang kay Fabel ay mabilis na kumalat at nagdulot ng matinding galit sa social media. Nag-trending ang panawagan para sa hustisya. Para sa ina ni Fabel na si Blessy Pineda, na isang OFW sa Kuwait, ang balita ay parang gumuhong mundo. Napilitan siyang umuwi sa gitna ng pandemya, hindi para sa masayang reunion, kundi para sa libing ng kaniyang anak.
Ang sakit na nararamdaman ng pamilya ay mas lalong nadagdagan nang makarating sa kanila ang impormasyon na ang mga suspek ay tila hindi nakakaranas ng hirap sa kulungan. Sa isang panayam, ibinahagi ni Nanay Blessy ang kaniyang pagkadismaya nang mabalitaan at makita umano nila na ang mga akusado ay nakakalabas at namataan pa sa palengke. Ang ganitong pribilehiyo para sa mga akusado sa isang mabigat na krimen ay lalong nagpaalab sa galit ng publiko.
Ayon sa mga otoridad, ang mga suspek ay nasa ilalim ng restrictive custody, ngunit ang mga ulat ng pamilya ay nagbigay ng duda sa integridad ng pagpapanatili sa kanila. Kinailangan pang manghimasok ng matataas na opisyal at ng media upang matiyak na mabibigyan ng tamang seguridad ang pamilya at masigurong hindi makakatakas ang mga salarin.
Ang Mabagal na Gulong ng Hustisya
Bagama’t sinibak sa pwesto ang mga sangkot na pulis at maging ang mga hepe ng pulisya sa Cabugao at San Juan dahil sa command responsibility, hindi nito maibabalik ang buhay na nawala. Ang kaso ay dumaan sa masalimuot na proseso. May mga ulat na na-dismiss ang ilang kasong administratibo dahil sa mga teknikalidad sa pirma, bagay na labis na ipinagtaka ng marami dahil paano makakapirma ang isang biktima kung siya ay pumanaw na?
Gayunpaman, ang kasong kriminal, kabilang na ang pagpaslang at pang-aabuso, ay patuloy na umusad. Inilipat ang kustodiya ng mga suspek at tiniyak ng pamunuan ng pulisya na hindi nila kukunsintihin ang ganitong gawain sa kanilang hanay. Tinawag pa nga ng dating PNP Chief ang mga suspek na hindi dapat tawaging “men in uniform” kundi mga hayop at walang puso.
Aral at Panawagan
Ang kwento ni Fabel Pineda ay isang malungkot na paalala sa kahalagahan ng integridad sa serbisyo publiko. Ipinakita nito kung paanong ang isang maling desisyon—ang pagtanggi sa request na escort—ay maaaring magdulot ng kamatayan. Ipinakita rin nito ang tapang ng isang kabataan na tumindig para sa katotohanan kahit na ang kapalit ay ang kaniyang sariling buhay.
Sa huli, ang laban ni Fabel ay laban din ng bawat Pilipino na nagnanais ng isang lipunan kung saan ang batas ay sandigan ng mahihina, hindi kasangkapan ng mga mapang-abuso. Habang patuloy ang paggulong ng kaso, ang alaala ni Fabel ay mananatiling simbolo ng panawagan para sa tunay na pagbabago at hustisya sa ating bayan. Huwag nating hayaang maging numero na lamang sa estadistika ang kaniyang sinapit. Ang katarungan para kay Fabel ay katarungan para sa lahat.
