Sa ilalim ng kadiliman ng gabi, isang operasyong militar na inilarawan bilang “extraordinary” ang isinagawa ng Estados Unidos sa mismong sentro ng Caracas, Venezuela. Ang target: ang matagal nang pinuno ng bansa na si Nicolas Maduro. Sa isang mabilis at madugong pagsalakay sa isang heavily fortified military fortress, matagumpay na nadakip ng US Armed Forces si Maduro kasama ang kanyang asawang si Cilia Flores. Ang kaganapang ito ay itinuturing na isa sa pinakamahas na hakbang ng administrasyong Trump, na naglalayong ipamalas ang lakas ng Amerika sa kanlurang bahagi ng mundo.
Gayunpaman, sa halip na isang hapo at talunang lider ang tumambad sa publiko pagdating sa New York, isang misteryosong eksena ang nasaksihan ng mundo. Si Maduro, na nakasuot ng maayos na kasuotan, ay lumakad nang may kumpiyansa, nakangiti, at nagawa pang bumati ng “Happy New Year!” sa mga tao bago pumasok sa kanyang selda. Ang kalmadong reaksyong ito ay nag-iwan ng maraming katanungan: Ito ba ay pagpapakita ng katapangan, o mayroon siyang alas na hindi pa alam ng nakakarami?
Ang “Bagong Doktrina” ni Trump: Paghahati sa Mundo
Ang pag-aresto kay Maduro ay hindi isang isolated na insidente. Ito ay bahagi ng tinatawag na “bagong doktrina” ni Donald Trump tungkol sa pandaigdigang impluwensya. Ayon sa mga geopolitical analysts, ang pananaw ni Trump ay simple ngunit brutal: ang mundo ay dapat hatiin sa mga spheres of influence. Para sa kanya, ang Amerika ang dapat na may ganap na kontrol sa Western Hemisphere (kabilang ang Latin America), habang ang Europa ay hahayaan sa ilalim ng anino ng Russia, at ang Asya naman ay para sa impluwensya ng China.
Ang doktrinang ito ay hindi lamang tungkol sa seguridad kundi tungkol sa ekonomiya at likas na yaman. Binanggit ni Trump ang kanyang pagnanais na siya mismo ang mamuno sa Venezuela—kahit pansamantala lamang—upang tiyakin ang “kaayusan” at, higit sa lahat, ang kontrol sa dambuhalang oil reserves ng bansa. Ang agresibong linyang ito ay makikita rin sa kanyang mga banta sa Nigeria, kung saan gumamit ng pwersa ang US sa ilalim ng dahilan ng pagtatanggol sa relihiyon, bagama’t ang lugar ay kilalang mayaman sa mahahalagang mineral gaya ng langis at lithium.
Pagbitak ng Alyansa at Domestic Backlash
Sa kabila ng pagtatagumpay ng operasyon sa Caracas, hindi ito naging madali para sa imahe ng Amerika sa pandaigdigang komunidad. Hayagang nagpahayag ng pagtutol ang ilang mga lider, kabilang ang Pangulo ng France, na nagdiin sa kahalagahan ng mapayapang transisyon at paggalang sa soberenya ng bansa sa halip na marahas na rehimeng pagbabago (regime change).
Maging sa loob ng Estados Unidos, isang malaking porsyento ng populasyon ang hindi sumasang-ayon sa pakikialam sa Venezuela. Sa gitna ng tumataas na bilihin, mabigat na renta, at krisis sa ekonomiya, tinatanong ng mga mambabatas at ordinaryong mamamayan kung bakit bilyun-bilyong dolyar ang ginagasta sa pagpapatalsik ng mga dayuhang lider habang hirap ang mga sariling mamamayan. “Hindi tama ang pagbabago ng pamahalaan sa pamamagitan ng pwersa,” anang isang mambabatas sa Amerika, na sumasalamin sa sentimyento ng marami na ang batas ng ibang bansa ay dapat respetuhin.
Ang Soberenya sa Ilalim ng Pagsubok
Ang naging pansamantalang lider ng Venezuela pagkatapos ng operasyon ay nagpahayag din ng pangamba. Bagama’t katunggali ni Maduro, iginiit nito na hindi nila kailangan ang dayuhang pamumuno. Para sa maraming Venezuelans, ang presensya ng US military ay hindi pagpapalaya kundi isang anyo ng pananakop para sa kanilang langis.
Ipinapakita ng mga pinakabagong survey na maliit lamang ang porsyento ng mga Amerikano ang sumusuporta sa pangmatagalang pag-okupa sa Venezuela. Ang datos na ito ay isang malinaw na mensahe sa White House na ang “Might is Right” na polisiya ay may hangganan at may mabigat na kapalit sa mata ng publiko at ng kasaysayan.
Sa huli, ang paghuli kay Maduro ay nagbukas ng isang bagong kabanata ng kawalang-katiyakan sa buong mundo. Hanggang saan ang limitasyon ng kapangyarihan ng isang bansa? Ang pag-aresto ba ay simula ng demokrasya, o ito ay simula ng isang bagong panahon ng imperyalismo kung saan ang mga likas na yaman ng mahihinang bansa ay bukas na kukunin ng mga makapangyarihan? Habang naghihintay ang mundo sa susunod na hakbang ni Trump, ang ngiti ni Maduro sa New York ay nananatiling isang palaisipan na sumasalamin sa masalimuot na laro ng kapangyarihan sa ating panahon.
