Sa mundo ng social media, mabilis ang pagkalat ng impormasyon, ngunit mas mabilis ang paglabas ng mga katotohanang pilit ibinabaon ng panahon. Sa mga nakalipas na araw, isang mainit na usapin ang gumimbal sa online community, na nagdulot ng malawakang debate at pagbubukas ng isipan ng marami. Ito ay ang tila hindi sinasadyang “sagupaan” ng mga pananaw sa pagitan ng isang kilalang pulitiko na si Chavit Singson at ng yumaong mangangaral na si Bro. Eli Soriano. Ang sentro ng kontrobersya ay nakatutok sa panawagan ni Singson na pabagsakin ang kasalukuyang administrasyon ni Pangulong Bongbong Marcos, na agad namang sinalag ng isang viral video clip ni Bro. Eli na tila ba nanggaling sa nakaraan upang bigyan ng leksyon ang kasalukuyan. Ang artikulong ito ay tatalakay sa lalim ng isyung ito, ang mga implikasyon nito sa ating pulitika, at kung bakit ang mensahe ng “pagpapalalo” ay umaalingawngaw ngayon sa puso ng mga Pilipino.
Nagsimula ang lahat sa isang matapang na pahayag mula kay dating Governor Chavit Singson. Sa isang press conference na mabilis na kumalat sa mga news feed, makikita at maririnig ang beteranong pulitiko na nananawagan ng isang kilos-protesta o “people power” laban sa nakaupong Pangulo. Hindi nagpaligoy-ligoy si Singson sa kanyang mga salita. Ayon sa kanya, dapat mangyari ang pagpapatalsik “as soon as possible” o sa lalong madaling panahon. Ginamit pa niya ang mga salitang may kinalaman sa pananampalataya, na nagsasabing siya ay naniniwala sa Diyos, sa mga himala, at sa tadhana. Para sa kanya, ang “destiny” o tadhana ay ang pagbagsak ng kasalukuyang administrasyon. Ang ganitong uri ng retorika ay hindi na bago sa pandinig ng mga Pilipino. Ilang dekada na tayong sanay sa mga pulitikong gumagamit ng relihiyon at moralidad upang bigyang-katwiran ang kanilang mga ambisyong pulitikal. Ngunit sa pagkakataong ito, iba ang naging reaksyon ng publiko. Sa halip na sumunod o maniwala agad, maraming netizen ang naghanap ng ibang perspektibo, at doon nila natagpuan ang isang lumang video ni Bro. Eli Soriano.
Ang video ni Bro. Eli, bagama’t matagal na narekord bago pa man siya pumanaw, ay tila isang propesiya na saktong tumatama sa kasalukuyang sitwasyon. Sa nasabing clip, maririnig ang preacher na tinatalakay ang sikolohiya ng mga taong mahilig sumigaw ng “ibagsak.” Ayon kay Soriano, ang mga taong ito na walang ibang bukambibig kundi ang patalsikin ang nakaupo ay may iisang motibo: gusto nilang sila ang malagay sa pwesto. “Gusto niya, siya ang presidente,” ang diretsahang sabi ni Bro. Eli. Ang pahayag na ito ay nagsilbing isang malakas na sampal sa mukha ng mga kritiko na nagbabalat-kayong makabayan. Ipinaliwanag ng mangangaral na ang ganitong pag-uugali ay tinatawag sa Bibliya na “palalo.” Ang pagiging palalo, aniya, ay ang kawalan ng kakayahang makita ang tama sa ginagawa ng iba. Para sa taong palalo, lahat ng gawin ng kanyang kapwa o ng gobyerno ay mali, at siya lamang ang may hawak ng katotohanan.
Ang pagsasalpukan ng dalawang magkaibang pananaw na ito—ang agresibong panawagan ni Singson at ang espirituwal na pagsusuri ni Soriano—ay nagbigay ng bagong kulay sa diskursong pulitikal sa bansa. Si Sangkay Janjan, isang kilalang vlogger at komentarista, ay isa sa mga nagbigay-diin sa kontrast na ito. Sa kanyang reaksyon, ipinaliwanag niya kung paanong “nilampaso” ng simpleng pangaral ni Bro. Eli ang grandiyosong plano ni Singson. Ayon kay Janjan, ang paggamit ni Singson ng mga salitang “miracles” at “God” ay tila nawalan ng saysay nang itabi ito sa kahulugan ng “pag-ibig” na itinuturo ni Soriano. Ang sabi kasi ni Bro. Eli, kapag ang isang tao ay palalo, wala siyang pag-ibig. Paano ka magkakaroon ng pag-ibig sa bayan kung ang tanging hangarin mo ay guluhin ang gobyerno at agawin ang kapangyarihan? Ito ang tanong na naglalaro ngayon sa isipan ng maraming Pilipino.
Kung susuriin natin nang malalim, ang “palalo” mindset na tinutukoy ni Bro. Eli ay makikita sa maraming aspeto ng oposisyon ngayon. Hindi ito limitado kay Chavit Singson lamang. Ito ay makikita sa iba’t ibang grupo at indibidwal na tila ba may “automatic rejection” sa anumang proyekto o programa ng administrasyon. Tulad ng binanggit sa komentaryo, ang pamahalaan ay kasalukuyang nagsasagawa ng malawakang kampanya laban sa katiwalian, pagpapatuloy ng mga imprastraktura, at pagpapabuti ng serbisyo publiko. Ngunit para sa mga kritiko, wala itong halaga. Sa halip na suportahan ang mga hakbang na makabubuti sa bayan, ang nakikita lamang nila ay butas at pagkakamali. Ang nakababahala pa, ayon sa mga obserbasyon, ay ang pagbaliktad ng kwento. Ang mga taong nagsisiwalat ng katiwalian at naglilinis ng gobyerno ay siya pang pinalalabas na masama o “mastermind.” Ito ay isang klasikong halimbawa ng manipulasyon na nagmumula sa kapalaluan—ang pagnanais na sirain ang reputasyon ng iba upang iangat ang sarili.
Ang konsepto ng “people power” na binabanggit ni Singson ay isa ring puntong dapat himayin. Sa kasaysayan ng Pilipinas, ang tunay na people power ay nagmumula sa taumbayan, hindi sa panawagan ng iisang pulitiko na may personal na agenda. Ang pagtawag ng rally “as soon as possible” ay nagpapakita ng pagmamadali, tila ba may hinahabol na oras o pagkakataon bago tuluyang mawala ang kanilang impluwensya. Ito ay kabaligtaran ng prinsipyo ng demokrasya kung saan ang boses ng nakararami ang dapat manaig. Sa kasalukuyan, ang suporta ng taumbayan ay nananatili sa administrasyon, batay sa mga survey at sa damdamin ng “silent majority.” Ang panawagan ni Singson, kung gayon, ay tila isang desperadong hakbang ng isang grupong nauubusan na ng baraha. Dito pumapasok ang bigat ng sinabi ni Bro. Eli: “Para wala na yung sigaw ng sigaw… ilagay mo roon.” Ibig sabihin, ang ingay ay hindi dahil sa malasakit, kundi dahil sa inggit at pagnanasa sa pwesto.
Isa pang mahalagang aspeto na tinalakay ay ang isyu ng pagiging “loyalista” at ang suporta sa gobyerno. Nilinaw sa talakayan na ang pagsuporta sa kasalukuyang administrasyon ay hindi bulag na pagsunod. Ito ay nakabase sa mga nakikitang resulta at sa pagtutuloy ng mga magagandang nasimulan. Halimbawa, ang mga proyektong pang-enerhiya at imprastraktura na sinimulan ng mga nakaraang administrasyon at itinutuloy ngayon ay patunay na ang gobyerno ay gumagana. Ngunit para sa mga “palalo,” ang continuity na ito ay mali. Para sa kanila, dapat ay sila ang nasa timon upang masabi nilang tama ang direksyon. Ito ang delikadong mentalidad na pumipigil sa pag-unlad ng bansa. Kapag ang bawat administrasyon ay binabato at pilit ibinabagsak ng mga nais pumalit, walang matatapos na proyekto, walang magtatagal na programa, at ang taumbayan ang laging talo.
Ang paggamit ni Singson ng relihiyon ay isa ring sensitibong usapin. Ang pagsasabing “I believe in God” habang nagpaplano ng destabilisasyon ay isang kontradiksyon na napansin ng marami. Sa pananaw ni Bro. Eli, ang tunay na may takot sa Diyos at may pag-ibig sa kapwa ay hindi mapagmataas. Hindi nito iisipin na siya lang ang tama. Ang tunay na paglilingkod ay ang pakikipagtulungan at pagtatama ng mali sa maayos na paraan, hindi ang pagwawasak sa institusyon. Ang mensaheng ito ay tumatagos sa puso ng mga Pilipino dahil sawang-sawa na ang marami sa gulo at bangayan. Ang gusto ng ordinaryong mamamayan ay katahimikan, trabaho, at maayos na pamumuhay—mga bagay na naisasakripisyo kapag nagkakaroon ng mga rally at pilit na pagpapalit ng gobyerno.
Ang reaksyon ng publiko sa viral video na ito ay nagpapakita ng pagbabago sa kamalayan ng mga Pilipino. Hindi na sila basta-basta naniniwala sa mga grandiyosong pangako o sa mga pananakot ng mga pulitiko. Mas nagiging mapanuri na ang mga tao. Ang paglutang ng video ni Bro. Eli ay patunay na ang mga salita ng karunungan ay walang pinipiling panahon. Kahit wala na siya, ang kanyang mga obserbasyon sa ugali ng tao at sa takbo ng pulitika ay nananatiling relevante. Ito ay nagsisilbing gabay sa mga nalilito sa gitna ng maingay na bangayan sa pulitika. Ipinapaalala nito sa atin na kilatisin ang mga taong nagsasalita: Sila ba ay nagsasalita mula sa pag-ibig sa bayan, o nagsasalita sila mula sa “kapalaluan” at pagnanais ng kapangyarihan?
Sa huli, ang sagupaan nina Singson at Soriano sa social media ay hindi lamang tungkol sa dalawang personalidad. Ito ay tungkol sa dalawang magkaibang direksyon na pwede nating tahakin bilang isang bansa. Ang isa ay ang daan ng walang humpay na reklamo, destabilisasyon, at paghahangad ng kapangyarihan sa anumang paraan—ang daan ng “palalo.” Ang isa naman ay ang daan ng pag-unawa, pagtutulungan, at pagkilala na walang sinuman ang may monopolyo ng katotohanan—ang daan ng may “pag-ibig.” Ang viral video na ito ay isang paalala na sa panahon ng kaguluhan, minsan ang sagot ay nasa mga aral ng nakaraan. Habang patuloy na nananawagan si Singson ng rally, ang tahimik ngunit malakas na sagot ng taumbayan, gamit ang mga salita ni Bro. Eli, ay ito: Huwag maging palalo. Huwag magpagamit sa ambisyon ng iilan. At higit sa lahat, suriin ang puso ng mga nagnanais mamuno—dahil kung wala silang makitang tama sa iba, malamang sa hindi, ang problema ay wala sa gobyerno, kundi nasa sarili nilang pagnanasa.
Ang mga kaganapang ito ay nag-iiwan ng malaking hamon sa bawat Pilipino. Tayo ba ay magpapadala sa agos ng ingay at gulo, o tayo ay titindig para sa katotohanan at kapayapaan? Ang bawat “share,” “like,” at “comment” sa video na ito ay isang boto para sa klase ng lipunang gusto nating kalakhan. Ito ay patunay na ang tunay na kapangyarihan ay wala sa mga pulitikong nasa entablado, kundi nasa kamay ng mga mamamayang mulat at hindi na kayang bolahin ng mga salitang “destiny” at “himala” kung ang kapalit naman nito ay ang pagbagsak ng ating demokrasya at pagkakaisa.
Kaya naman, sa susunod na makarinig tayo ng mga panawagang “ibagsak,” balikan natin ang tanong ni Bro. Eli: “Gusto niya, siya presidente?” Ito ang litmus test ng katapatan. Kung ang layunin ay pansariling interes, asahan nating ang kapalit ay kaguluhan. Pero kung ang layunin ay tunay na pagbabago, hindi ito idadaan sa pagiging palalo, kundi sa pakikipagtulungan at respeto sa mandato ng taumbayan. Ang laban na ito ay hindi lang sa pagitan ng mga pulitiko; ito ay laban para sa kaluluwa ng ating bansa. At sa labang ito, ang katotohanan—gaano man kasakit o katagal bago lumabas—ang siyang mananaig.
