Sa bawat sulok ng kapuluan, mula sa mga kapihan sa Ilocos hanggang sa mga palengke sa Davao, iisa ang mainit na pinag-uusapan: ang tila walang katapusang bangayan sa pulitika. Ngunit sa likod ng mga headlines at ingay sa social media, may isang mas malalim na kwento na unti-unting lumilinaw. Ito ay hindi lamang tungkol sa simpleng hindi pagkakaunawaan; ito ay isang malawakang digmaan para sa kapangyarihan kung saan si Bise Presidente Sara Duterte ang nakikita bilang ang “pinakamalaking banta” sa sinumang nagnanais na manatili sa trono ng Malacañang.
Bakit nga ba sa kabila ng sunud-sunod na atake, paninira, at banta ng impeachment, nananatiling matatag ang suporta ng masa sa Bise Presidente? At ano ang katotohanan sa likod ng sinasabing pagguho ng “Solid North” at ang pagbangon ng isang bagong higante—ang “Solid South”? Halina’t himayin natin ang mga kaganapan sa likod ng kurtina ng pulitika.
Ang “Biggest Stumbling Block” sa Ambisyon ng Iba
Hindi na maitatanggi na ang dating Uniteam na nagdala ng landslide victory noong 2022 ay isa na lamang alaala. Ang kasalukuyang naratibo ay malinaw: si VP Sara Duterte ay tinik sa lalamunan ng mga nasa kapangyarihan. Ayon sa mga tagapagsuri at mismong mga tagapagsalita na malapit sa sitwasyon, ang Bise Presidente ang nag-iisang hadlang o “stumbling block” sa mga planong politikal ng iba’t ibang grupo.
Nakakagulat isipin, pero tila nagkaroon ng “unholy alliance” o di-karaniwang pagsasama-sama ng mga dating magkakaaway. Ang mga kaalyado ng administrasyong Marcos, ang mga tinatawag na “pinks,” “yellows,” at ang Liberal Party ay tila iisa na ang direksyon ng pag-atake. Bakit? Dahil alam nila na kung pagbabatayan ang pulso ng masa, si Duterte pa rin ang nangunguna at may pinakamalakas na hatak sa taumbayan.
Ang takot na ito ay nagtutulak sa kanila na “lumikha ng ingay.” Kailangang sirain ang kanyang imahe ngayon pa lang dahil kung hahayaan siyang manatiling tahimik at magtrabaho, siya ang magiging pinakamalakas na kandidato sa mga susunod na halalan. Ang bawat batikos, bawat alegasyon, at bawat imbestigasyon ay bahagi ng isang orkestradong plano upang tanggalin siya sa landas ng mga gustong humawak ng kapangyarihan nang matagalan.
Ang Pagguho ng Mito ng “Solid North”
Sa loob ng mahabang panahon, ang “Solid North” ay itinuring na isang impregnable fortress o matibay na kuta ng mga Marcos. Ngunit sa panahon ng impormasyon at social media, tila nagkakaroon ng malalaking bitak ang pader na ito.
Ang katapatan ng mga taga-Hilaga ay sinasabing nakaugat sa legasiya ni dating Pangulong Marcos Sr., ngunit ang mga loyalistang ito ay karamihan ay nasa may edad na. Ang bagong henerasyon ng mga botante sa Ilocandia ay hindi na bulag na sumusunod. Dahil sa bilis ng pagkalat ng impormasyon sa internet, nalalantad ang mga katotohanan na hindi na kayang takpan ng simpleng propaganda.
Isang malaking dagok sa imahe ng “Solid North” ang mga naging pahayag ni Senator Imee Marcos at ang mga alegasyon ng “drug use” na mismong nanggaling sa pamilya Duterte noong nakaraan. Ang mga isyung ito, gaya ng pagiging “cooking addict” umano ng ilang opisyal, ay nagdulot ng pagdududa sa mga dating panatiko. Ang dating solidong suporta ay unti-unting lumalabnaw dahil nakikita ng mga tao na ang kanilang idolo ay hindi kasing-tatag o kasing-linis ng inaakala nila. Ang panatisismo ay napapalitan ng reyalidad, at ang reyalidad ay masakit para sa administrasyon.
Ang Pagbangon ng “Solid South”: Ang Bagong Power Base
Habang humihina ang kuta sa Hilaga, isang dambuhalang pwersa ang namumuo sa Timog. Ang tinatawag na “Solid South” ay hindi na lamang isang konsepto; ito ay isang pwersang pulitikal na binubuo ng tinatayang 23 milyong botante mula sa Mindanao at Visayas.
Ang suportang ito para kay VP Sara Duterte ay hindi nabibili o nadadaan sa makinarya. Ito ay “organic” o kusa, bunga ng pakiramdam ng mga taga-VisMin na sila ay pinabayaan o muling isinasantabi ng Imperial Manila. Ang katapatan ng “Solid South” ay mas matindi dahil ito ay nakabase sa rehiyonal na pagkakakilanlan at sa paniniwala na ang mga Duterte lamang ang tunay na may malasakit sa kanila.
Kung ang administrasyon ay umaasa sa nababasag na Solid North, ang kampo naman ni VP Duterte ay may sandalan na milyun-milyong “solid voters” na handang dumepensa sa kanya. Ito ang numero na kinatatakutan ng mga nasa Malacañang. Alam nila na sa isang patas na laban, mahihirapan silang tibagin ang pader ng Timog.
Teflon Sara: Bakit Hindi Tumatablan ng Paninira?
Mula nang mabuwag ang Uniteam noong 2023, halos buwan-buwan ay may bagong isyu na ipinupukol kay VP Sara. Nariyan ang isyu sa confidential funds, ang mga akusasyon sa DepEd, at kung anu-ano pa. Ngunit ang nakakapagtaka, sa kabila ng “state-sponsored” na paninira—kung saan ginagamit ang makinarya ng gobyerno para siya ay gibain—nananatiling mataas ang kanyang trust at approval ratings.
Bakit hindi siya tinatablan? Narito ang ilang dahilan kung bakit tila “Teflon” o dumudulas lang ang mga isyu sa kanya:
Una, ang pulso ng publiko ay iba sa naratibo ng gobyerno. Nakikita ng ordinaryong Pilipino na ang mga pag-atake ay pulitikal at hindi tungkol sa hustisya. Ang mga isyu ay nasagot na sa COA noon pa man, ngunit pilit itong binubuhay ng mga kritiko para lamang may maibato.
Pangalawa, ang “contrast” sa pagitan niya at ng administrasyon. Ang diskarte ni VP Sara na “trabaho lang, walang drama” ay lalong nagniningning dahil sa “sobrang sama” ng performance ng kasalukuyang gobyerno. Habang ang administrasyon ay binabatikos dahil sa palpak na flood control, tumataas na presyo ng bilihin, at systemic corruption, si VP Sara ay tahimik na nagtatrabaho o di kaya ay bumibisita sa mga nasalanta.
Kahit hindi siya gumawa ng “so significant” na proyekto, ang simpleng hindi pagiging bahagi ng kapalpakan ng administrasyon ay nagiging kalamangan niya. Siya ang nagiging alternatibo, ang “president in waiting” na hinihintay ng mga nadidismaya. Dahil wala sa kanya ang kontrol at resources, hindi siya masisi sa mga problema ng bansa, at dahil “sensitized” na siya sa mga kapalpakan ng gobyerno, mas nagmumukha siyang kakampi ng taumbayan.
Ang Bitag ng Impeachment: Hustisya o Palabas?
Ang pinakamainit na usapin ngayon ay ang planong impeachment. Para sa mga kritiko, ito ang huling baraha para matanggal siya. Pero ayon sa mga analista, ang impeachment ay isang “double-edged sword” o patalim na may dalawang talim.
Sa isang banda, layunin nitong lumikha ng “political noise” at sirain ang kanyang ambisyon sa pagkapangulo. Gusto nilang ipamukha sa tao na siya ay kurakot o walang kakayahan. Ngunit sa kabilang banda, maaari itong maging pinakamalaking pagkakamali ng administrasyon.
Ang impeachment ay maaaring maging “magandang avenue” para kay VP Duterte. Ito ang pagkakataon na hinihintay ng kanyang kampo upang ilatag ang lahat ng kanilang ebidensya at “bala” sa isang pampublikong paglilitis. Kung mapapatunayan ng depensa na ang mga akusasyon ay walang batayan at puro pulitika lamang, lalong dadami ang simpatiya sa kanya. Magmumukha siyang biktima ng panggigipit.
Higit sa lahat, ang impeachment ay isang malaking “diversion.” Habang nagkakagulo sa Kongreso, ang taumbayan ay nagugutom, nalulubog sa baha, at naghihirap. Darating ang punto na magtatanong ang publiko: “Ito ba ang kailangan namin? Mapapakain ba kami ng impeachment ninyo?” Kapag narealize ng tao na inuuna ng gobyerno ang pamumulitika kaysa sa serbisyo, ang galit ay babalik sa mga nagsulong ng impeachment.
Konklusyon: Ang Hamon sa Hinaharap
Ang sitwasyon ngayon ay malinaw na repleksyon ng estado ng ating bansa. Mayroong isang gobyerno na tila mas abala sa pagprotekta sa mga kaalyado at pagsira sa mga kalaban kaysa sa paglutas ng mga tunay na problema ng mamamayan. Sa gitna nito ay si VP Sara Duterte, na kahit anong bato ng putik ay nananatiling nakatayo—hindi dahil siya ay perpekto, kundi dahil siya ang sumasalamin sa sentimyento ng mga Pilipinong sawang-sawa na sa mga pangako at pulitika ng mga nasa itaas.
Ang laban na ito ay hindi pa tapos. Ang paghina ng Solid North at ang pagbangon ng Solid South ay senyales ng pagbabago sa ihip ng hangin. Habang patuloy ang mga atake, lalong tumitibay ang paniniwala ng mga sumusuporta sa kanya.
Sa huli, ang taumbayan pa rin ang huhusga. Maniniwala ba sila sa mga naratibo ng Malacañang, o mas pakikinggan nila ang kumakalam nilang sikmura at ang nakikita nilang kapabayaan sa paligid? Ang sagot sa tanong na iyan ang magtatakda hindi lang ng kapalaran ni VP Sara Duterte, kundi ng kinabukasan ng buong Pilipinas sa 2028.
Isang bagay ang sigurado: Ang banta ay totoo, hindi dahil sa ambisyon ng isang tao, kundi dahil sa paggising ng milyun-milyong Pilipino na naghahanap ng tunay na liderato.
