Sa pagpasok ng taong 2026, tila hindi paputok ang sumalubong sa mga pasilyo ng Batasang Pambansa, kundi isang politikal na lindol na nagbabadyang yumanig sa balanse ng kapangyarihan sa ating pamahalaan. Habang ang karaniwang Pilipino ay abala sa pagliligpit ng mga dekorasyon ng Pasko, ang mga mambabatas naman ay abala sa mga bulong-bulungan, secret meetings, at ang hindi matigil na usap-usapan ng isang “kudeta” sa liderato ng Kamara de Representantes.
Ang sentro ng bagyo? Ang posibleng pagpapatalsik kay House Speaker Bodjie Dy at ang matunog na pagbabalik ng isang pamilyar na pangalan—si dating Speaker Martin Romualdez.
Sa artikulong ito, ating hihimayin ang mga dahilan kung bakit nagkakagulo sa Mababang Kapulungan, ang katotohanan sa likod ng kontrobersyal na “bonus,” at kung bakit ang mga kaganapang ito ay may direktang epekto sa iyong buhay bilang mamamayan.
Ang “Ivory Tower” ni Speaker Dy vs. Ang “Unifier” na si Romualdez
Sinasabing sa pulitika, ang relasyon ay lahat-lahat. Kung hindi mo kayang makisama, hindi ka magtatagal. Ito ngayon ang pangunahing reklamo laban kay Speaker Bodjie Dy. Ayon sa mga insiders at obserbasyon ng mga beteranong political analysts, ang istilo ng pamumuno ni Dy ay inilarawan bilang “distant,” “insulated,” at “elitista.”
Tila nagtayo umano si Dy ng isang pader sa pagitan niya at ng mga ordinaryong kongresista. Madalas siyang nakikitang napaliligiran lamang ng kanyang “inner circle,” at mahirap lapitan ng mga mambabatas na wala sa grupong ito. May mga ulat pa na kailangan ng “clearance” bago makapagpa-interview ang ibang kongresista, na tila ba isang martial law sa loob ng Kongreso. Ang ganitong uri ng pamumuno ay nagdudulot ng tampo at pakiramdam ng pagkakahiwalay sa marami.
Sa kabilang banda, dito pumapasok ang pangalan ni Martin Romualdez. Kahit ang mga hindi niya tagahanga ay napipilitang aminin ang kanyang husay sa “people management.” Si Romualdez ay kilala bilang “engaging.” Siya yung tipong kakausapin ka, pakikinggan ka, at hahanap ng paraan para magkasundo kayo—kahit pa ikaw ay miyembro ng oposisyon tulad ng Makabayan Bloc.
Noong panahon ni Romualdez, nakita natin ang isang Kamara na mabilis magtrabaho at nagkakaisa sa pagpasa ng mga priority bills. Ang kanyang istilo ay “inclusive,” kabaligtaran ng “exclusive” na pamamalakad umano ngayon. Kaya hindi nakakapagtaka na marami ang bumubulong: “Ibalik si Martin.” Hindi dahil sa fan sila, kundi dahil kailangan nila ng lider na kayang pag-isahin ang watak-watak na institusyon. Ang pagbabalik ni Romualdez ay tinitignan hindi lang bilang politikal na maniobra, kundi isang “necessary move” para maging epektibo ulit ang Kongreso.
Ang Katotohanan sa Php2 Milyong “Bonus” (Hindi Ito Bonus!)
Sumabay sa init ng pulitika ang paglabas ng balita tungkol sa umano’y Php2 milyong “Christmas bonus” na natanggap ng mga kongresista. Mabilis itong kinagat ng publiko. Sino ba naman ang hindi magagalit sa 2 milyon habang naghihirap ang bayan?
Ngunit teka, himayin natin ang katotohanan.
Ang tinutukoy na pondo ay hindi “bonus” na ibubulsa ng mga kongresista para ipambili ng bagong sasakyan o ipang-casino. Ito ay bahagi ng tinatawag na MOOE o Maintenance and Other Operating Expenses.
Para sa kaalaman ng lahat, ang bawat opisina ng kongresista ay parang isang maliit na kumpanya. Kailangan nilang magbayad ng kuryente, tubig, internet, supplies, at higit sa lahat, pasahod sa kanilang mga staff sa distrito at sa Batasan. Ang MOOE ang ginagamit para dito. Ito rin ang pinagkukunan ng pondo kapag may lumalapit na constituent na nanghihingi ng tulong medikal o burial assistance na hindi sakop ng ibang ahensya.
Ang pagtawag dito na “bonus” nina Leandro Leviste, Toby Tiangco, at iba pang kritiko ay isang malinaw na disinformation campaign. Layunin nitong painitin ang ulo ng taumbayan at siraan ang institusyon. Ito ay klasikong “fake news” na kinakalat ng mga taong may pansariling agenda. Huwag tayong magpapaloko sa mga misleading headlines. Ang MOOE ay operational fund, hindi personal na pera.
VP Sara: “Clean Slate” o Pananagutan?
Habang nagkakagulo sa liderato ng Kamara, may isa pang orasan ang tumatakbo—ang countdown para sa impeachment complaint laban kay Vice President Sara Duterte.
Matatandaang may “one-year bar rule” sa impeachment. Ibig sabihin, hindi pwedeng sampahan ng reklamong impeachment ang isang opisyal sa loob ng isang taon matapos ibasura ang nauna o simulan ang proseso. Ang proteksyon na ito ay magtatapos sa Pebrero 5.
Pagpatak ng Pebrero 6, “open season” na ulit.
Kaya naman marami ang natawa at nainis sa pahayag ni VP Sara na “clean slate” na lang daw ngayong taon. Kalimutan na ang nakaraan? Parang sinabi niya na kalimutan na natin ang confidential funds na ginastos ng 11 araw? Kalimutan na ang mga kwestyunableng desisyon sa DepEd?
Ang “clean slate” ay para sa mga nagkamali nang maliit at humingi ng tawad. Hindi ito para sa mga opisyal na may mabibigat na pananagutan sa bayan. Ang Makabayan Bloc at iba pang kritiko ay naghahasa na ng kanilang mga argumento. Ang pagbabalik ni Romualdez, kung matutuloy, ay posibleng maging mitsa para mas mapabilis ang prosesong ito. Ang pagiging “unifier” ni Romualdez ay magiging susi para makuha ang kinakailangang boto para sa impeachment—isang bagay na hirap gawin ni Speaker Dy dahil sa kanyang pagiging mailap.
Ang Babala ng Kasaysayan: Maduro at ang mga Diktador
Sa gitna ng ating lokal na kaguluhan, isang balita mula sa kabilang ibayo ng mundo ang gumulat sa lahat: Ang pagkakadakip kay Nicolas Maduro ng Venezuela.
Si Maduro, na inihalintulad sa “Duterte times 100” dahil sa kanyang diktatoryal na pamumuno, ay bumagsak din sa wakas. Ito ay nagsisilbing paalala at babala sa lahat ng mga pulitikong nag-aakala na hawak nila ang mundo.
Ang geopolitical landscape ay nagbabago. Ang pagbagsak ng mga “strongman” ay nagpapahiwatig na hindi habambuhay ang kapangyarihan. May koneksyon man ito sa galaw ng US sa ilalim ni Trump o sa pagbabago ng ihip ng hangin sa global politics, ang mensahe ay malinaw: May hangganan ang pang-aabuso.
Kung si Maduro na protektado ng China at Russia ay nahuli, paano pa kaya ang mga lokal na “diktador-diktaturan” dito sa atin? Ang implikasyon nito sa Pilipinas ay malalim. Ipinapakita nito na ang hustisya, bagamat mabagal, ay dumarating. Ang mga sumusuporta sa mga abusadong sistema—maging sila man ay mga DDS bloggers o mga pulitikong “walang kwenta” gaya ng binanggit sa ulat (mga tulad nina Ungab, Alvarez, Marcoleta)—ay dapat nang kabahan.
Ano ang Ibig Sabihin Nito sa Atin?
Bakit mahalaga ang kudeta sa Kamara para sa ordinaryong Pilipino?
Dahil ang Speaker of the House ang nagdidikta kung anong mga batas ang ipapasa. Kung ang Speaker ay mahina o walang suporta, walang batas na maipapasa. Walang budget na aayos. Walang serbisyo na bibilis.
Kung totoo ang pagbabalik ni Martin Romualdez, asahan natin ang mas mabilis na paggalaw ng lehislatura. Asahan din natin ang mas matapang na pagharap sa mga isyu tulad ng impeachment.
Sa kabilang banda, ang isyu ng “bonus” vs MOOE ay paalala sa atin na maging mapanuri. Huwag tayong basta-basta naniniwala sa mga “script” na ikinakalat sa social media. Ang pagiging “tanga” sa impormasyon ay pagpayag na rin nating abusuhin tayo.
Ang taong 2026 ay nagsisimula pa lamang, ngunit ang init ng pulitika ay parang summer na. Ang payo sa taumbayan: Maging mapagmatyag. Kilalanin kung sino ang tunay na nagtatrabaho at sino ang nagkakalat lang ng lagim. Dahil sa huli, tayo ang magbabayad—sa pamamagitan ng buwis at boto—sa anumang palabas na gagawin nila sa Batasan.
Huwag nating hayaang gawin tayong tanga. Alamin ang totoo, at manindigan para sa tama.
