Sa pulitika ng Pilipinas, sanay na ang publiko sa maiingay na banggaan, palitan ng panig, at biglaang pagbabago ng alyansa. Ngunit may mga sandaling mas ramdam ang epekto ng ganitong pag-ikot—lalo na kapag ang dating pinakamatitinding tagasuporta ang siyang nagiging pinakamaingay na kritiko. Sa mga nakaraang linggo, muling uminit ang diskusyon sa social media matapos magsalita ang ilang personalidad na dati’y kilalang kaalyado ng kampo ni Vice President Sara Duterte, ngunit ngayo’y hayagang kumukuwestiyon sa kanyang pamumuno at imahe.
Isa sa mga pinakapinag-usapang pangalan ay si John Magno, isang dating kilalang tagasuporta ng dating administrasyon at ng pamilyang Duterte. Para sa maraming netizen, ang kanyang mga pahayag ay simbolo ng mas malaking galaw sa online space—ang unti-unting paglipat ng ilang dating DDS figures patungo sa panig ng kasalukuyang administrasyon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr.
Hindi na bago ang ganitong eksena. Sa digital na mundo ng pulitika, ang mga vlogger at influencer ay madalas ituring na modernong bersyon ng mga political operator—malakas ang boses, mabilis magpalit ng posisyon, at may direktang impluwensiya sa opinyon ng libo-libo, kung hindi man milyon-milyon, na tagasubaybay. Ngunit sa kasalukuyang sitwasyon, mas matindi ang reaksyon ng publiko dahil ang mga kritisismong lumalabas ay nagmumula mismo sa loob ng dating hanay ng mga tagasuporta.
Sa sentro ng diskusyon ay si VP Sara Duterte—isang personalidad na patuloy na mataas ang pangalan sa survey ngunit madalas ding inuulan ng tanong tungkol sa kanyang presensya, trabaho, at direksyon bilang pangalawang pinakamataas na opisyal ng bansa. Para sa kanyang mga kritiko, may malinaw na kontradiksyon sa pagitan ng mataas na approval ratings at ng umano’y kakulangan ng nakikitang aktibong partisipasyon sa araw-araw na pamamahala.
Ilan sa mga komentaryong kumakalat online ang nagsasabing madalas umanong wala sa bansa ang bise presidente, abala sa mga biyahe at aktibidad sa labas, habang ang Pangulo naman ay patuloy sa pag-iikot, pagdalo sa mga programa, at pagpapatupad ng mga proyekto. Para sa mga nagsasalita mula sa dating DDS camp, ito raw ang dahilan kung bakit tila hindi tugma ang popularidad sa aktwal na performance—isang obserbasyong nagiging mitsa ng mainit na debate.
Sa kabilang banda, hindi rin maikakaila na ang mataas na ratings ay maaaring bunga ng malalim na personal na koneksyon ng ilang botante sa apelyidong Duterte, pati na rin sa imaheng matagal nang naitanim sa isipan ng publiko. Para sa mga tagasuporta ni VP Sara, hindi makatarungan ang mga akusasyon, at itinuturing nila itong bahagi ng walang katapusang pulitikal na bangayan sa pagitan ng dalawang makapangyarihang pamilya.
Gayunpaman, ang mas kapansin-pansin sa kasalukuyang usapin ay ang tono ng mga dating kaalyado. Ang ilang nagsasalita ngayon laban kay VP Sara ay hindi na lamang basta nagkokomento—hayagan nilang inaamin na sila mismo ay minsang naniwala, sumuporta, at nagkampanya para sa kanya. Ang ganitong mga pahayag ay may kakaibang bigat dahil nagmumula ito sa personal na karanasan ng pagkadismaya.
May mga nagsasabing ang kanilang pagbabago ng panig ay hindi dahil sa utos o bayad, kundi dahil sa pakiramdam na sila’y nalinlang o nabigo sa inaasahang pamumuno. Para sa kanila, ang tunay na sukatan ng lider ay hindi lamang ang lakas ng pangalan kundi ang malinaw na direksyon, konsistensiya, at pakikilahok sa mga isyung may direktang epekto sa buhay ng mamamayan.
Kasabay nito, lumalabas din ang mas malalim na layunin ng ilan sa mga bagong kritiko: ang “gisingin” ang kapwa nila dating tagasuporta. Sa kanilang mga pahayag, madalas marinig ang panawagang mag-isip, magsuri, at huwag basta sumunod sa ingay ng social media o sa emosyonal na panawagan ng mga personalidad. Para sa kanila, ang tunay na laban ay hindi lamang sa pagitan ng mga apelyido, kundi sa pagitan ng maling impormasyon at katotohanan.
Hindi rin nawawala ang emosyon sa ganitong diskurso. May mga matatandang tagasuporta na minsang naging tapat sa kampo ni Duterte ang ngayon ay lantad ang galit at pagkadismaya. Ang kanilang mga salaysay ay puno ng personal na karanasan, alaala ng nakaraan, at matinding reaksyon sa kasalukuyang pulitika. Para sa ilan, ang pagbabagong ito ng paninindigan ay parang personal na pagkilala na sila’y nagkamali ng sinuportahan noon.
Sa mas malawak na larawan, ipinapakita ng sitwasyong ito kung gaano kabago at kabilis magbago ang pulitikal na landscape sa Pilipinas. Ang social media ay nagsisilbing arena kung saan ang mga dating kaalyado ay maaaring maging kritiko sa isang iglap, at ang mga dating kritiko ay puwedeng maging tagapagtanggol. Ngunit sa likod ng ingay, may mahalagang tanong na kailangang sagutin: ano ang tunay na batayan ng suporta?
Para sa ilan, sapat na ang personalidad at karisma. Para sa iba, mahalaga ang malinaw na trabaho at presensya. At para sa dumaraming dating DDS na ngayon ay nagsasalita, ang sukatan ay kung ang pamumuno ba ay nagdudulot ng pag-asa o lalo lamang nagpapalalim ng galit at pagkakahati-hati.
Hindi rin maiiwasan ang usapin ng “pag-asa.” May mga kritiko na nagsasabing sa halip na magbigay ng solusyon at direksyon, ang ilang boses sa social media ay patuloy na nagtatanim ng kawalan ng pag-asa sa isipan ng mamamayan. Para sa kanila, ang paulit-ulit na mensaheng “wala nang pag-asa ang Pilipinas” ay hindi lamang nakakapagod pakinggan, kundi nakakasama rin sa moral ng mga Pilipinong araw-araw nang nakikipaglaban sa hirap ng buhay.
Sa ganitong konteksto, ang pagbabaliktad ng ilang dating DDS figures ay hindi lamang simpleng tsismis o intriga. Isa itong indikasyon na may sektor ng lipunan na muling sinusuri ang kanilang paniniwala at sinusuportahang lider. Kung ito ba ay magreresulta sa mas malaking pagbabago sa pulitika ay hindi pa tiyak, ngunit malinaw na may bitak na sa dating solidong hanay.
Sa huli, ang usapin kay VP Sara Duterte at sa mga dating tagasuporta na ngayo’y kritiko ay repleksyon ng mas malaking tanong sa demokrasya: handa ba tayong baguhin ang ating paninindigan kapag may bagong impormasyong lumalabas? O mananatili ba tayong nakakapit sa nakaraan kahit hindi na ito tumutugma sa kasalukuyang realidad?
Ang sagot ay hindi pare-pareho para sa lahat. Ngunit habang patuloy ang ingay sa social media, isang bagay ang malinaw—ang pulitika sa Pilipinas ay buhay na buhay, puno ng emosyon, at patuloy na hinuhubog hindi lamang ng mga nasa kapangyarihan, kundi ng mga mamamayang handang magsalita, magbago, at kumwestiyon.
