Sa loob ng mahabang panahon, nanahimik ang dambuhalang pasilidad sa Subic na dati’y isa sa pinakamasiglang gawaan ng barko sa buong mundo. Ang dating ingay ng mga bakal na pinupukpok at mga makinang umaandar ay napalitan ng huni ng hangin at hampas ng alon. Ngunit nitong nakaraang araw, muling nabuhay ang pag-asa at sigla sa Agila Subic Multi-Use Facilities (dating Hanjin shipyard). Sa isang makasaysayang kaganapan na pinangunahan mismo ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM), pormal na inilunsad ang muling pagbuhay sa shipbuilding industry ng bansa kasama ang isa sa pinakamalalaking kumpanya sa mundo, ang HD Hyundai Heavy Industries ng South Korea.
Ang seremonya ay tinawag na “Steel Cutting Ceremony,” isang tradisyunal at simbolikong aktibidad sa paggawa ng barko na hudyat ng pagsisimula ng produksyon. Para sa maraming Pilipino, lalo na sa mga residente ng Zambales at mga karatig-lalawigan, ang tunog ng pagputol ng bakal na ito ay musika sa kanilang mga pandinig—dahil ang ibig sabihin nito ay trabaho, negosyo, at muling pagbangon ng ekonomiya. Hindi lang ito basta seremonya; ito ay patunay na ang Pilipinas ay handa nang makipagsabayan muli sa larangan ng maritime industry.
Sa kanyang talumpati, ipinahayag ni PBBM ang kanyang labis na kagalakan sa muling pagbubukas ng pasilidad. Ayon sa Pangulo, ang Pilipinas ay kilala sa buong mundo bilang tahanan ng magagaling na seafarers. Halos 30% ng mga mandaragat sa buong mundo ay Pilipino. Kaya naman, nararapat lamang na tayo rin ang gumawa ng mga barkong kanilang sasakyan sa paglalayag sa mga karagatan. Ang layunin ng administrasyon, katuwang ang HD Hyundai, ay ibalik ang sigla ng industriya na medyo humina simula noong 2019. Mula sa dating kapasidad na 1.3 million deadweight tons, target ngayon na palakihin ito sa 2.5 million deadweight tons. Ibig sabihin, mas malalaki at mas maraming barko ang kaya nating gawin dito mismo sa ating bansa.
Ang pinaka-aabangang balita ng lahat ay ang dulot nitong trabaho. Ayon sa mga opisyal, tinatayang aabot sa 4,300 na mga Pilipino ang magkakaroon ng direktang trabaho sa shipyard pagsapit ng taong 2030. Sa katunayan, ayon naman kay South Korean Ambassador Lee Sang-hwa, posible pang umabot ito sa 7,000 hanggang 8,000 skilled workers sa mga susunod na taon habang lumalawak ang operasyon ng kumpanya. Hindi lang basta trabaho ang iaalok, kundi “high-quality jobs” na nangangailangan ng mataas na antas ng kasanayan. Dito papasok ang papel ng TESDA, na kasalukuyan nang may kasunduan sa HD Hyundai para sa pagsasanay ng mga Pilipino sa welding at iba pang teknikal na gawain.
Isipin ninyo ang laking ginhawa nito para sa libu-libong pamilyang Pilipino. Sa halip na makipagsapalaran sa ibang bansa at mawalay sa pamilya, maaari na silang magtrabaho dito mismo sa Pilipinas na may world-class na pasilidad at kompetitibong sahod. Ang mga trainees na sumalang sa TESDA training ay agad ding na-aabsorb ng kumpanya, na nagpapatunay na seryoso ang HD Hyundai sa kanilang commitment na tulungan ang lakas-paggawa ng Pilipinas. Ito ay pagbibigay ng dignidad sa bawat manggagawang Pilipino na kilala sa kanilang sipag at dedikasyon.
Bukod sa trabaho, ipinakita rin ng kaganapang ito ang matibay na samahan ng Pilipinas, South Korea, at Estados Unidos. Dumalo sa okasyon sina US Ambassador MaryKay Carlson at Korean Ambassador Lee Sang-hwa, na nagpapatunay ng suporta ng kanilang mga bansa sa proyektong ito. Ang pasilidad ay pag-aari ng Cerberus na isang kumpanyang Amerikano, habang ang teknolohiya at expertise naman sa paggawa ng barko ay mula sa HD Hyundai ng Korea. Ang Pilipinas naman ang nagbibigay ng estratehikong lokasyon at world-class na manggagawa. Ang “tripartite partnership” na ito ay isang malaking hakbang para sa seguridad at ekonomiya ng Indo-Pacific region.
Binigyang-diin din ng CEO ng HD Korea Shipbuilding and Offshore Engineering na si Mr. Kim na ang Subic shipyard ay magiging pundasyon para lalo pang mapatibay ang posisyon ng kanilang kumpanya bilang number one shipbuilder sa mundo. Naniniwala sila na ang Pilipinas ay may “ideal conditions” para maging isang shipbuilding powerhouse: magandang maritime environment, bata at skilled na workforce, at buong suportang gobyerno. Hindi sila nag-atubiling mamuhunan dahil nakikita nila ang potensyal ng ating bansa na maging kasing-unlad ng Korea, Japan, at China na pawang lumago dahil sa industriya ng paggawa ng barko.
Hindi rin nawala sa plano ang pagiging “future-ready” ng pasilidad. Bukod sa mga commercial vessels, may mga plano rin para sa paggawa ng mga offshore wind platforms at naval vessels. Ito ay bahagi ng mas malawak na pananaw na gawing sentro ng renewable energy manufacturing at naval maintenance ang Subic. Ang ganitong klaseng proyekto ay hindi lang pang-ekonomiya, kundi pang-seguridad din, lalo na sa usapin ng pagbabantay sa ating mga karagatan. Sa katunayan, binanggit na ang BRP Miguel Malvar ay na-commission na dito, at marami pang barkong pandigma ang inaasahang gagawin o kukumpunihin sa pasilidad na ito.
Sa huli, ang mensahe ng pangyayaring ito ay malinaw: Ang Pilipinas ay bumabangon at handang makipagsabayan sa hamon ng makabagong panahon. Ang muling pag-andar ng mga makina sa Subic ay simbolo ng pag-asa na hindi habambuhay na mananahimik ang ating mga industriya. Sa tulong ng tamang pamamahala, pakikipagkaibigan sa ibang bansa, at galing ng manggagawang Pilipino, walang imposible. Ang dating “tulog” na higante ay gising na, at handa nang maglayag patungo sa mas maunlad na kinabukasan.
