“Isang gabi na dapat ay tahimik, isang tahanang akala namin ay ligtas, at isang lalaking minahal ng kapatid ko ang siyang naging dahilan kung bakit ako lang ang naiwan upang magsalita.”
Ako si Maya, at ang bawat paghinga ko ngayon ay paalala ng gabing hindi na kailanman mabubura sa alaala ko. Hanggang ngayon, tuwing ipipikit ko ang mga mata ko, bumabalik ang tunog ng katahimikan bago ang lahat, ang uri ng katahimikang mapanlinlang, iyong tahimik na parang may hinihintay na pagsabog.
Noong lumipat kami sa San Leonardo, Nueva Ecija, naniwala kaming tapos na ang lahat ng gulo. Iniwan namin ang Tarlac, iniwan ang mga bulungan, ang mga matang mapanghusga, ang mga salitang paulit-ulit na sumusugat sa aming pamilya. Ang dala lang namin ay pag-asa, pag-asang magsisimula ulit, pag-asang magiging normal ang lahat.
Ako ang bunso sa mga babae. May asawa akong si Eric at dalawang maliliit na anak. Ang mga kapatid ko, sina Lisa, Paulo, Rina, at Kevin, ay pawang umaasang magiging payapa ang buhay sa bagong lugar. Ang nanay naming si Rosa ang haligi ng lahat. Kahit pagod na siya, pilit niyang pinananatiling buo ang pamilya.
Alam naming lahat ang tungkol kay Marco. Alam naming bawal ang relasyon nila ni Lisa. Alam naming magkamag-anak sila. Paulit-ulit naming sinabi iyon. Paulit-ulit din kaming hindi pinakinggan. Sa huli, pinili naming manahimik, hindi dahil sang-ayon kami, kundi dahil mahal namin si Lisa at ayaw naming masira ang pamilya.
Sa mga unang buwan sa San Leonardo, pilit naming ginawang normal ang lahat. Gumigising kami nang maaga, nagluluto ng sabay-sabay, nagtatawanan paminsan-minsan. Si Marco ay pumapasok sa farm, maliit ang kita, pero pinipilit. Si Lisa ang humahawak ng pera na ipinapadala mula sa abroad. Doon nagsisimula ang mga usapan, ang mga tensyon, ang mga tinging may halong pagkadismaya.
Noong gabing iyon ng April 19, 2018, wala si Ate Elena. Siya ang panganay, siya ang madalas pumagitna kapag may pagtatalo. Wala siya noong gabing iyon, at ngayon alam kong kung nandoon siya, baka may nagbago.
Nag-inuman sina Paulo, Eric, at Marco. Nandoon din si Lisa. Ako naman ay nasa loob, pinapatulog ang mga bata kasama si Nanay. Wala akong naramdamang kakaiba. Wala akong nakita o narinig na senyales ng kapahamakan.
Hanggang sa pumasok si Marco sa kwarto nila ni Lisa at natulog. Akala namin tapos na ang gabi. Akala namin ligtas na.
Maya-maya, narinig ko ang pagtaas ng boses sa labas. Hindi ko na malinaw ang mga salita, pero ramdam ko ang bigat. Usapang pera. Usapang pagod. Usapang matagal nang kinikimkim.
Lumabas si Nanay. Narinig ko ang boses niya, puno ng pangaral at pagod. Narinig ko rin ang katahimikan ni Marco. Ang katahimikang hindi ko naunawaan noon.
Pagkatapos noon, tumahimik ang bahay. Akala ko lahat ay natulog na. Hinila ko ang kumot ko, niyakap ang anak ko, at pumikit.
Hindi ko alam kung gaano katagal akong nakatulog bago ako nagising sa isang tunog na hindi dapat marinig sa loob ng tahanan. Isang tunog na parang may bumagsak. Isang ungol. Isang galaw na hindi normal.
Bago pa ako tuluyang makabangon, bumukas ang pinto. Nandoon si Marco. Iba ang tingin niya. Walang emosyon. Walang salita. Sa isang iglap, gumuho ang mundo ko.
Sinubukan kong sumigaw pero walang lumabas na boses. Sinubukan kong umiwas, protektahan ang sarili ko, ang asawa ko. May sakit. May init. May liwanag na parang sumabog sa ulo ko. Narinig ko ang sigaw ni Eric, tapos wala na.
Hindi ko alam kung ilang sandali ang lumipas. Ang alam ko lang, akala ko tapos na ang lahat. Akala ko mamamatay na rin ako doon.
Pero nagising ako. Buhay pa ako. Masakit ang buong katawan ko. Hindi ko maramdaman ang kanan kong kamay. Ang paligid ay tahimik pero mabigat, parang may aninong nakadagan sa dibdib ko.
Gumapang ako. Hindi ako tumayo. Hindi ko kaya. Gumapang ako palabas ng kwarto, bawat galaw ay may kasamang sakit na hindi ko maipaliwanag. Doon ko nakita ang hindi ko kailanman makakalimutan.
Isa-isa kong nakita ang katahimikan ng mga taong mahal ko. Si Nanay. Si Paulo. Si Lisa. Si Rina. Si Kevin. Ang mga mukha nilang hindi na gagalaw kailanman.
Gusto kong sumigaw. Gusto kong mamatay na lang din. Pero may boses sa loob ko na nagsabing kailangan kong mabuhay. Kailangan kong magsalita.
Lumabas ako ng bahay. Gumapang ako hanggang sa may makakita sa akin. Narinig ko ang mga sigaw ng kapitbahay. Narinig ko ang pagdating ng tulong. Doon ako tuluyang nawalan ng malay.
Pagmulat ko sa ospital, sinabi nilang himala raw na buhay pa ako. Sinabi nilang malubha ang mga sugat ko. Sinabi nilang hindi na maibabalik ang ilang bahagi ng aking kamay. Pero ang pinakamabigat ay ang balitang anim ang patay.
Hindi ako umiyak agad. Parang wala na akong luha. Parang naiwan lahat sa sahig ng bahay na iyon.
Nang tanungin ako ng mga pulis kung sino ang gumawa nito, hindi ako nag-atubili. Kahit masakit. Kahit parang pinuputol ko ang huling tali ng nakaraan. Sinabi ko ang pangalan niya. Si Marco.
Nahuli siya kinahapunan din. Sinabi nilang kusa siyang sumama. Inamin niya ang lahat. Nang marinig ko iyon, wala akong naramdaman na ginhawa. Wala ring galit. Parang pagod lang. Isang pagod na tumagos hanggang buto.
Kalaunan, nalaman naming buntis pala si Lisa. Parang may isa pang sugat na binuksan sa puso naming lahat. Hindi lang anim ang nawala. May isa pang hindi man lang nasilayan ang mundo.
Si Ate Elena ang tumayo para sa amin. Siya ang nag-asikaso ng lahat. Ako naman ay dahan-dahang bumabangon, hindi lang sa kama kundi sa bangungot na gabi-gabing bumabalik.
Hanggang ngayon, may mga araw na hindi ko kayang tumingin sa salamin. May mga gabi na nagigising akong pawis na pawis. Pero tuwing naiisip kong nabuhay ako para magsalita, para tumestigo, para hindi matabunan ng katahimikan ang ginawa niya, doon ako humihinga nang mas malalim.
Ang bahay sa San Leonardo ay wala na. Pero ang alaala, dala ko habang buhay. Ako si Maya. Ako ang nakaligtas. At hangga’t humihinga ako, sisiguraduhin kong hindi makakalimutan ang anim na buhay na kinuha sa amin, at ang katotohanang ang galit na hindi napigilan ay kayang pumatay ng isang buong pamilya.
