Aliza Canlas: Pamilya, Pulisya, at ang Mahaba at Masalimuot na Laban para sa Hustisya sa Likod ng Trahedya

Sa isang liblib at masukal na bahagi ng Monica, Laguna, isang kwento ng trahedya, pagtatakip, at matinding pakikipaglaban ang muling sumiklab sa isipan ng publiko. Si Aliza Canlas, 20 taong gulang, ay natagpuang patay sa damuhan—walang takip, iniwan nang walang buhay, at tila itinago mula sa mata ng publiko. Ang trahedya ay hindi lamang simpleng krimen; ito ay simula ng laban ng isang ordinaryong pamilya laban sa impluwensiya at kapangyarihan ng mga taong nasa posisyon upang ipagtanggol ang batas.

PULIS PALA ANG PINAKAUTAK NG KASONG ITO, GRABE - Tagalog Crime Story

Si Aliza, bago ang insidente, ay kilala bilang matalino, masipag, at tahimik na dalaga. Bagong-hired bilang teller sa isang maliit na bangko, pinangarap niyang magtagumpay sa sariling paraan, habang nagbibigay ng saya at pride sa kanyang mga magulang, sina Oscar at Rita Canlas. Ang pamilya Canlas ay simpleng pamilya lamang, may maliit na negosyo at tahimik na pamumuhay. Para sa kanila, si Aliza ang sentro ng kanilang mundo.

Ngunit sa araw na natagpuan siyang patay, nagsimulang magbago ang buhay nila sa isang hindi inaasahang paraan. Isa sa mga unang lumutang na pangalan sa imbestigasyon ay si Dioniso Esgera, 25 taong gulang, anak ng kilalang pamilya sa lugar. Ayon sa ilang kakilala, matagal na umano siyang nagpapakita ng interes kay Aliza, ngunit hindi ito sinagot ng dalaga.

Sa unang bahagi ng imbestigasyon, ang pamilya Canlas ay umaasa sa mabilis na aksyon ng mga awtoridad. Ngunit habang lumilipas ang panahon, napansin nilang may kakaiba. Ang CCTV footage sa lugar ng krimen ay nawawala, ang ibang recordings ay hindi na ma-access, at ang mga blutter entries ng barangay at presinto ay biglang nagbago. Ang ilang residente na handang magsalaysay ay biglang umurong, lumipat, o tuluyang naglaho.

Habang lumalalim ang katahimikan, unti-unting nabuo ang mabigat na hinala: ang kapatid ni Dioniso, si Ramon Esgera, ay isang mataas na opisyal sa pulisya ng rehiyon. Ang presensya ng kapangyarihang ito ay malinaw na nakaapekto sa takbo ng kaso. Ang pagkawala ng ebidensya, pagbabago ng record, at pag-urong ng mga saksi ay tila sistematikong pagtatakip sa krimen.

Hindi sumuko ang pamilya Canlas. Ginamit ni Oscar ang ipon mula sa kanilang negosyo upang humingi ng tulong sa isang dating pulis at ngayo’y pribadong imbestigador na si Martin Alfonso. Tinanggap ni Martin ang kaso hindi para sa pera kundi para sa hustisya. Ang imbestigasyon ay isinagawa nang tahimik, malayo sa impluwensiya ng lokal na pulisya, gamit ang sariling paraan.

Sa mga linggo ng tahimik na imbestigasyon, nakalap ni Martin ang mahahalagang impormasyon. Isa sa mga lumutang ay si Antonio Cortés, dating driver ng pamilya Esgera, na noon ay nagpakita ng takot at pag-aalangan sa kanyang salaysay. Ayon kay Antonio, noong Abril 2014, tinangka ni Dioniso na pilitin si Aliza na sumama sa kanya, ngunit tumanggi ang dalaga. Sa hapon ng parehong araw, pinagbantaan si Antonio at pinilit na ihatid si Aliza sa isang abandonadong bodega kung saan naganap ang trahedya na nauwi sa pagkitil sa buhay ng dalaga.

Kasabay ng testimonya ni Antonio, may narekober na CCTV footage na nagpapakita sa presensya ni Dioniso sa paligid ng bangko sa araw ng insidente. Lumitaw rin si PO2 Seriano, isang dating tauhan ng istasyon, na nagpapatunay ng direktang utos mula sa mas mataas na opisyal upang baguhin ang mga blutter entries at pahinain ang imbestigasyon.

Paglipas ng apat na taon, sa tulong ng pinagsama-samang testimonya at ebidensya, unti-unting bumuo ang National Bureau of Investigation ng matibay na kaso laban kina Dioniso Esgera at sa kaibigan nitong si Mark de la Peña. Noong Nobyembre 2018, pormal na inilabas ang warrant of arrest laban sa kanila. Kasabay nito, isinampahan ng kaso si Ramon Esgera, kapatid ni Dioniso, matapos mapatunayan ang kanyang panghihimasok sa kaso bilang obstruction of justice, na nagbunga ng preventive suspension at pagkakabilanggo nang hanggang 10 taon.

Sa preliminary hearing, malinaw na nailahad ang sistematikong pagtatakip ng katotohanan: ang pagmanipula ng records, pagtakot sa mga saksi, at pagburado ng ebidensya. Sa wakas, dumating ang araw ng paghatol: napatunayang guilty sina Dioniso Esgera at Mark de la Peña sa karumal-dumal na krimen na kinasangkutan ni Aliza, at ipinataw ang reclusion perpetua.

Para sa pamilya Canlas, walang selebrasyon. Ang hustisya ay hindi makakapagbalik sa kanilang anak, ngunit ang katotohanan ay hindi na tuluyang nabura. Ang kwento ni Aliza ay paalala sa lahat: kahit gaano man kalakas ang pagtatakip at impluwensiya, ang katotohanan ay laging may paraan upang lumitaw, at ang determinasyon ng isang pamilya ay maaaring magtagumpay laban sa sistemang pinipiling manahimik.

Sa huli, ang kwento ng trahedya ni Aliza Canlas ay hindi lamang usapin ng krimen. Ito ay kwento ng tapang, determinasyon, at pakikipaglaban para sa hustisya—isang paalala na sa kabila ng takot at pang-aapi, may mga taong hindi sumusuko hanggang sa makamit ang katotohanan.