Tahimik akong nabubuhay sa loob ng Verilia Techno Manufacturing.

Kung may isang taong halos hindi mapansin sa kumpanyang iyon, ako na iyon—si Leandro “Ando” Magsino. Araw-araw pare-pareho ang eksena. Mga empleyadong nagmamadaling mag-swipe ng ID, may bitbit na kape, may nagbibiruan sa lobby, may nagmumura sa parking dahil sa pila. Sa gitna ng lahat, nandoon ako—nakasumbrero, may lumang gloves, may hawak na mop na parang bahagi na ng katawan ko.

Hindi ako ang tipo ng taong hinahanap ng mata. Hindi rin ako ang tipo ng taong gumagawa ng ingay para mapansin. Tahimik lang ako. Mabilis kumilos. Maingat sa bawat sulok. Para bang kabisado ko hindi lang ang pasilyo kundi pati ang ugali ng mga dumadaan.

Pero kung may tumingin lang sana nang mas mabuti, mapapansin nilang hindi ordinaryo ang katahimikan ko. May bigat. May tinatago.

“Hoy, Ando!”

Napahinto ako sa pagpunas ng sahig. Si Trixy Malari—OIC supervisor sa floor na ito. Kahit wala siyang ginagawa, laging parang nagmamadali ang boses niya.

“Ma’am?” mahinahon kong sagot.

“Bakit may tubig pa rin dito? Kanina ko pa ‘to sinabi ah. Kapag may nadulas dito, ikaw may kasalanan.”

Sumulyap ako sa sahig na halos salamin na sa kintab, saka sa nakatindig na WET FLOOR sign sa gitna.

“May sign po, ma’am. Kakapunas ko lang po. Tinutuyo ko na rin.”

Narinig ko ang pabulong na tawa ni Joar Rivas sa pantry. “Ay grabe, may sagot si kuya janitor.”

Hindi ako sumagot. Hindi dahil wala akong sagot—kundi dahil sanay na akong lunukin ang mga salitang ganyan. May mas mahalaga akong iniingatan.

Sa bulsa ko, nanginginig ang cellphone. Hindi dahil sa tunog, kundi sa vibration na parang may dalang masamang balita. Huminga ako nang malalim bago sinagot.

“Hello, kuya Ando,” mahinang boses ni Nurse Yasabelle.

Alam ko na agad.

“Kailangan na ulit ng down payment para sa next session ni Mira. Twenty-eight thousand po.”

Parang may humigop ng hangin sa dibdib ko. Dalawampu’t walo. Isang numerong paulit-ulit bumabangga sa utak ko.

“Sige po, nurse,” pilit kong pinatatag ang boses. “Gagawa po ako ng paraan.”

Pagkababa ng tawag, saglit akong natulala. Gusto kong sumigaw. Gusto kong magwala. Pero may sahig na kailangang patuyuin. May buhay na kailangang buhatin.

Tanghali, nasa lobby ako para linisin ang glass doors. Doon ko madalas makita ang CEO—si Darius Almonte. Hindi siya palaging bumababa, pero kapag nandiyan siya, parang nagbabago ang hangin. Tahimik ang presensya pero mabigat. Hindi siya tulad ng ibang boss na puro cellphone at utos. Tumingin siya sa paligid—sa mga mata ng tao—parang may hinahanap.

At ako, sanay sa pagmamasid, napansin ko iyon.

“Kuya Ando,” tawag ni Romy Del Fiero, guard sa entrance. “Kumain ka na ba?”

Umiling ako.

“Hindi pwede ‘yan.” Inabot niya ang paper bag. “Extra pandesal at itlog. Sayang itatapon lang.”

Tinanggap ko. Maliit na bagay, pero sa panahong iyon, parang may humawak sa balikat ko.

Maya-maya, may lumapit na babae. Si Dina Roses—HR. Tahimik siya. Mapagmasid.

“Ando, ikaw ‘ba yung laging naglilinis kahit hindi mo assignment?” tanong niya.

“Tumutulong lang po.”

Ngumiti siya—hindi masaya, kundi marunong magtago. “Ingat ka. Maraming nangyayari ngayon sa kumpanya. Lalo na’t may audit.”

Audit.

Salitang bumigat sa loob ko.

Hapon, inutusan akong maglinis sa corridor papuntang maintenance area. Doon ko narinig ang mga pabulong na boses.

“Sigurado ka bang mawawala ‘yan?”
“Basta sundin mo. Dapat walang aberya. Malinis ang daan.”

Nanlamig ang batok ko. Hindi ako dapat makinig. Pero may lumang reflex na nagising—isang bahagi ng sarili kong matagal ko nang tinakasan.

Gabing iyon, dumiretso ako sa ospital. Nakahiga si Mira. Payat. Ngumiti pa rin nang makita ako.

“Kuya,” bulong niya. “Miss ko na yung lugaw mo.”

Ngumiti ako. Pero sa loob ko, parang may nababasag.

Pag-uwi ko, binuksan ko ang lumang drawer sa ilalim ng kama. Kinuha ko ang envelope. Kupas. May ID ko—mas bata, mas matapang ang tingin. May tatak ng isang training unit. Matagal ko na iyong itinago, parang kasalanan.

“Kung may mangyari dito,” bumulong ako sa sarili ko, “hindi ako pwedeng magbulag-bulagan.”

Kinabukasan, mas maaga akong pumasok. May kakaiba sa kilos ng lahat. Masyadong maayos. Masyadong pilit. Parang may kandilang nakasindi sa ilalim ng sahig.

May narinig akong bulong sa guards. Mga bagong contractor. Mga ID na parang bago lahat.

Bandang hapon, sa parking lot, nakita ko ang CFO—si Marisa Lontok. May iniabot siyang sobre sa isang lalaking hindi empleyado. Narinig ko ang pangalan.

“Berto Tuko Mendiola.”

Parang pako na pumasok sa isip ko.

At para bang hindi pa sapat, may lumapit sa akin na delivery rider.

“Kuya Ando,” bulong niya. “May rocket ako. Isang biyahe lang. Malaki bayad. Pang-hospital.”

Tumingin ako sa kanya. “Hindi lahat ng paraan tama.”

Umalis siya. Naiwan akong mas mabigat ang dibdib. Dahil alam kong kapag gutom ang tao, madaling hilahin.

Ilang oras lang, sumigaw ang isang forklift operator.

“Hoy, ingat!”

May crate na bumagsak. Sa ibaba—si Celine Kehano, executive assistant ng CEO. Wala siyang kaalam-alam.

Hindi ako nag-isip.

Tumakbo ako. Hinila ko siya palayo. Itinulak ko ang cart para saluhin ang bagsak. Umalingawngaw ang tunog. Alikabok. Sigawan.

“Okay ka lang po?” tanong ko.

“Siya ang nagligtas sa akin,” sabi ni Celine habang nanginginig.

Dumating si Darius. Hindi siya sumigaw. Pero nang tumingin siya sa akin, parang may nabasa siya.

“What’s your name?”
“Leandro po… Ando.”

Tumango siya. “Thank you.”

Isang salita. Pero ramdam kong hindi iyon basta pasasalamat.

Kinagabihan, narinig ko ulit ang mga bulong.

“Sa araw ng audit, walang pwedeng sumingit.”
“May bagong tao na tayo sa loob.”

Nanlamig ang palad ko. Hindi ko alam ang buong plano. Pero alam kong may paparating.

Araw ng audit.

Nagtagpo ang mga tingin namin ni Darius sa lobby. Hindi iyon titig ng boss sa janitor. Titig iyon ng taong naghahanap ng kakampi sa katahimikan.

At habang nagwawalis ako sa corridor malapit sa conference room, malinaw sa akin ang isang bagay—

Tahimik lang ako sa mata ng marami.
Pero kapag may buhay na nakataya,
hindi na ako pwedeng manatiling hindi napapansin.