Sa mundo ng pulitika, ang katotohanan ay minsan lumalabas sa mga pinaka-hindi inaasahang pagkakataon at lugar. Kamakailan, isang mainit na usapin ang pumutok na nag-uugnay sa pangalan ni dating BCDA chief at ngayo’y DPWH Secretary Vince Dizon sa isang dambuhalang halaga na umaabot sa P11 bilyon. Ngunit ang mas nakakaagaw-pansin sa kwentong ito ay hindi lamang ang laki ng halaga, kundi kung paano ito nadiskubre ni Congressman Dan Fernandez—sa pamamagitan lamang ng isang simpleng Google search habang siya ay nasa isang burol.

Ang Hindi Inaasahang Pagkakataon sa Burol

Ayon sa mga ulat at sa kumakalat na impormasyon, ang insidente ay naganap habang dumadalo si Cong. Dan Fernandez sa burol ng isang kapamilya ni Congressman Romeo Acop. Sa mga ganitong pagkakataon, karaniwan na ang pakikiramay at kwentuhan, ngunit tila hindi mapigilan ang pagiging “investigative” ng isipan ni Fernandez.

Habang may mga diskusyon ukol sa mga proyekto at badyet, napag-alaman na kinuha ni Fernandez ang kanyang cellphone at nagsimulang mag-research online. Sa ilang pindot lang sa Google, lumabas ang mga datos at impormasyon na tila sumasalungat sa mga naunang pahayag o presentasyon ukol sa mga proyekto ng Bases Conversion and Development Authority (BCDA) noong panahon ni Dizon. Ang tinutukoy na P11 bilyon ay sinasabing may kinalaman sa mga proyekto gaya ng New Clark City at iba pang flood control initiatives na ngayon ay pinag-uulanan ng batikos.

Ang P11 Bilyong “Buking”

Ang sentro ng kontrobersya ay ang alegasyon ng mga “insertions” o mga pondo na bigla na lamang sumusulpot sa badyet nang walang malinaw na detalye kung saan ito gagamitin o kung dumaan ba ito sa tamang proseso. Sa pamamagitan ng impormasyong nakuha online, nakita umano ni Fernandez ang mga discrepancies o pagkakaiba sa mga dokumento at sa aktuwal na nangyayari.

Si Vince Dizon, na kilala bilang isa sa mga “key architects” ng Build, Build, Build program, ay mariing itinatanggi ang mga paratang na ito. Ayon sa kanyang kampo, lahat ng proyekto ng BCDA at DPWH ay dumadaan sa masusing audit at legal na proseso. Gayunpaman, ang datos na nakita ni Fernandez ay nagdulot ng malaking katanungan: Kung malinis ang lahat, bakit may mga record sa internet na tila nagpapakita ng ibang kwento?

Ang P11 bilyong halaga ay hindi biro. Ito ay pera ng taumbayan na dapat sana ay napupunta sa mga serbisyo publiko, lalo na sa panahon na maraming kalamidad ang tumatama sa bansa. Ang pagkakadiskubre nito sa isang simpleng paraan ay nagpapakita na sa panahon ng teknolohiya, mahirap nang magtago ng lihim.

Ang Papel ng Quad Committee

Si Dan Fernandez, bilang isa sa mga pinuno ng makapangyarihang Quad Committee ng Kamara, ay naging masigasig sa paghahabol sa mga tiwali at sa paghahanap ng katotohanan sa iba’t ibang isyu, mula sa POGO hanggang sa mga kwestyunableng government contracts. Ang insidenteng ito ay nagdagdag ng “fuel to the fire” sa kanilang mga imbestigasyon.

Ipinapakita nito na ang mga mambabatas ay hindi lamang umaasa sa mga official report na isinusumite sa kanila; sila mismo ay gumagawa ng paraan upang beripikahin ang mga datos. Ang aksyon ni Fernandez ay nagsisilbing paalala sa lahat ng opisyal ng gobyerno na ang kanilang mga record ay bukas sa publiko at maaaring busisiin ng sinuman, kailanman.

Ang Implikasyon sa Publiko

Ang pangyayaring ito ay nag-iwan ng malalim na impresyon sa publiko. Una, pinatunayan nito na ang impormasyon ay kapangyarihan. Sa isang panahon na talamak ang fake news, ang tamang paggamit ng internet at research ay maaaring maging sandata laban sa katiwalian.

Pangalawa, nagdulot ito ng panibagong pagtingin sa mga personalidad sa likod ng mga dambuhalang imprastraktura. Habang ipinagmamalaki ang mga “golden age” ng infrastructure, mahalagang tanungin din kung ang bawat pisong ginastos ay napunta sa tama. Ang P11 bilyon na tinutukoy ay sapat na sana para makapagpatayo ng libu-libong silid-aralan o di kaya ay makatulong sa pagpapabuti ng ating healthcare system.

Sa huli, ang kwentong ito ay hindi lang tungkol kay Fernandez o kay Dizon. Ito ay tungkol sa accountability. Kung ang isang “Google search” sa gitna ng burol ay kayang magbukas ng ganito kalaking isyu, ano pa kaya ang matutuklasan kung mas palalalimin pa ang pagsusuri?

Patuloy na aabangan ng sambayanan ang susunod na kabanata sa sagupaan ng katotohanan at pulitika. Mananatili ba itong alegasyon, o ito na ang simula ng pananagot? Ang sigurado, gising na ang taumbayan at nakabantay sa bawat galaw ng mga nasa kapangyarihan.