Sa mundo ng pulitika, ang numero ay kapangyarihan. Ang mga survey ay madalas na ginagamit bilang barometro ng tagumpay o kabiguan ng isang lider. Ngunit paano kung ang mismong subject ng survey ay hindi naniniwala sa mga numerong inihaharap sa kanya?
Kamakailan, naging sentro ng usapan ang naging reaksyon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM) nang tanungin siya tungkol sa resulta ng isang survey mula sa Pulse Asia—o sa kanya mismong mga salita, “False Asia.” Sa nasabing survey, lumalabas na nasa mababang porsyento na lamang umano ang kanyang trust rating, na tila mas mababa pa kumpara sa ibang matataas na opisyal ng bansa.
Para sa mga kritiko at sa mga tinaguriang Diehard Duterte Supporters (DDS), ito ay isang senyales ng pagbagsak. Ito ay ginawa nilang bala upang atakihin ang administrasyon. Ngunit para kay PBBM, at sa dumaraming bilang ng mga obserbador na nakakaintindi sa laro ng “information warfare,” ang survey na ito ay isang malaking biro—isang biro na sinagot niya ng isang makahulugang halakhak.
Ang Halakhak na Gumimbal sa Social Media
Sa isang video clip na kumalat online, makikita ang pagtatanong ng media kay PBBM: “What survey? Uh Pulse Asia sir.” Ang sagot ng Pangulo ay simple ngunit matalim: “Pulse? Yes. Ah can we get your comment on that?” na sinundan ng tawa at ang katagang “False Asia.”
Hindi ito ang reaksyon ng isang lider na natataranta. Ito ang reaksyon ng isang tao na alam ang laro. Ayon kay PBBM, napakaimportante ng “knowing your source.” Sa panahon ngayon kung saan ang impormasyon ay mabilis na minamanipula, ang pagtanggap sa maling datos ay magdadala sa maling desisyon. “Imperfect information makes you make imperfect decisions,” ika nga niya.
Ang pananaw na ito ay sinuportahan ng maraming political analysts at vloggers na sumusubaybay sa takbo ng pulitika. Ang tawaging “False Asia” ang isang institusyon ay direktang paghamon sa kredibilidad nito. Ipinapahiwatig nito na ang mga numerong inilalabas ay maaaring “cooked” o luto para magsilbi sa interes ng iilan—partikular na sa mga gustong pabagsakin ang kasalukuyang administrasyon.
Para sa mga tagasuporta ng Pangulo, ang kanyang pagtawa ay senyales ng kumpiyansa. Alam niya ang tunay na pulso ng bayan na hindi nasusukat ng mga survey na may kaduda-dudang methodolohiya o agenda. Ang mensahe ay malinaw: Hindi siya magpapadikta sa mga numerong gawa-gawa lamang ng mga grupong may politikal na motibo.
DDS at ang Isyu ng Bigas: Kritisismo o Hipokrisya?
Habang tinatawanan ni PBBM ang survey, ang kabilang kampo naman ay abala sa paghahanap ng butas sa mga programa ng gobyerno. Isa sa pinakamainit na isyu ay ang paglabas ng Php20 hanggang Php29 na bigas sa mga Kadiwa centers at piling pamilihan.
Matatandaang ito ay isa sa mga pangunahing pangako ng Pangulo noong kampanya. Ngayong unti-unti na itong naisasakatuparan, imbis na matuwa, ang naging reaksyon ng ilang kritiko (na karamihan ay DDS) ay reklamo. Kesyo “mabaho” daw ang bigas, kesyo hindi maganda ang kalidad.
Dito pumasok ang matinding resbak ng mga tagapagtanggol ng administrasyon. Ang tanong nila: Nasaan ang mga reklamong ito noong panahon ng nakaraang administrasyon?
Binalikan ng ating source ang mga panahong pumalo sa Php80 ang kilo ng bigas at halos Php100 ang litro ng gasolina sa ilalim ni dating Pangulong Duterte. Noong mga panahong iyon, tahimik ang mga DDS. Walang nagreklamo na “mabaho” ang buhay o mahal ang bilihin. Tinanggap nila ito at ipinagtanggol pa ang gobyerno. Ngayon, na may ginagawang solusyon ang kasalukuyang administrasyon para mapababa ang presyo, naghahanap sila ng maipupula.
Sarkastikong iminungkahi ng isang political vlogger: “Kung nababahuan kayo, lagyan niyo ng Downy o Epicasent.” Ang pahayag na ito, bagamat nakakatawa, ay may dalang mabigat na punto tungkol sa hipokrisya. Ang reklamo ba ay valid, o ito ay reklamo lang dahil galit sila sa nakaupo? Tila ba para sa mga kritiko, walang tamang ginagawa si PBBM. Kapag mahal ang bigas, galit sila. Kapag naging mura, galit pa rin sila. Ito ay malinaw na indikasyon na hindi “governance” ang habol nila, kundi ang makapuntos sa pulitika.
32 Million to 3: Ang Pagguho ng Suporta kay Sara
Ang isa sa pinakamabigat na obserbasyon na lumabas sa talakayan ay ang tungkol sa kinabukasan ng pamilya Duterte sa pulitika, partikular na ni Vice President Sara Duterte.
Noong 2022, ipinagmalaki ng kampo nila ang 31 hanggang 32 milyong boto. Sila ang “majority,” ang “boses ng bayan.” Ngunit makalipas ang ilang taon, tila naglalaho ang suportang ito na parang bula. Ayon sa mga obserbasyon sa social media at sa mga actual engagements, ang dating milyon-milyong “diehard” ay tila naging “tatlo na lang.”
Bakit nangyari ito? Ang sagot ay nasa konsepto ng “pagkagising.” Maraming dating tagasuporta ang namumulat na sa katotohanan. Nakikita nila ang pagkakaiba ng “ngawa” sa “gawa.” Habang ang administrasyong Marcos ay abala sa pag-akit ng investors, pagpapababa ng presyo ng bilihin, at pagpapalakas ng ekonomiya, ang kabilang kampo ay abala sa mga press conference, patutsada, at paggawa ng ingay na walang naitutulong sa bayan.
Ang araw-araw na pagla-live at pagba-vlog ng mga kritiko na puno ng galit at fake news ay tila lalo pang nakakasira sa kanila. Nagsasawa na ang taumbayan sa negatibismo. Ang resulta? Ang tsansa ni Sara Duterte sa 2028 ay nagiging malabo. Kung ang basehan ay ang tunay na sentimyento ng publiko ngayon—hindi ang mga trolls sa comment section—makikita na ang momentum ay wala na sa kanila. Ang taumbayan ay naghahanap ng lider na nagtatrabaho, hindi lider na puro drama.
Ang Epidemya ng Fake News: “Umuwi na si Digong?”
Bahagi ng estratehiya ng oposisyon (na ngayon ay pinangungunahan ng mga DDS vloggers) ay ang pagpapakalat ng mga pekeng balita upang lituhin ang publiko at bigyan ng false hope ang kanilang mga tagasunod.
Isang konkretong halimbawa na tinalakay ay ang kumalat na balita mula sa isang vlogger na nagngangalang “Hanilet.” Ayon sa fake news na ito, umuwi na daw si dating Pangulong Duterte sa Pilipinas sakay ng Qatar Airways at nagkaroon pa ng mainit na pagsalubong.
Agad itong binasag ng mga fact-checkers at mga responsableng content creators. Ipinakita ang mga ebidensya at larawan na nagpapatunay na kasinungalingan ang balitang ito. Ito ay isang klasikong halimbawa ng “budol.” Pinapaasa nila ang kanilang mga tagasuporta sa mga senaryong hindi naman totoo para lang manatiling relevant at para may pag-usapan.
Dito pumapasok ang responsibilidad ng media at ng mga vlogger. Ang hamon ng ating source: “Show evidences.” Sa panahon ng digital age, madaling gumawa ng kwento. Pero ang totoong kredibilidad ay nasa kakayahang magpakita ng pruweba. Ang mga vlogger na sumusuporta sa katotohanan ay umaasa sa mga lehitimong news outlets tulad ng Inquirer, GMA, TV5, ABS-CBN, at Rappler para sa kanilang impormasyon. Kapag chismis lang, dapat may disclaimer. Pero ang ginagawa ng kabilang kampo ay ipinapasa ang chismis bilang “breaking news.”
Ang ganitong gawain ay mapanganib. Hindi lang nito niloloko ang mga tao, kundi nagtatanim din ito ng galit na walang basehan. Kaya naman ang panawagan sa publiko ay maging matalino. Huwag basta maniwala sa mga nababasa sa Facebook o napapanood sa YouTube kung walang matibay na basehan. Tulad ng sabi ni PBBM, “Know your source.”
Ang Bagong Hukbo ng Katotohanan
Sa gitna ng giyera sa impormasyon, may isang positibong development: ang paglitaw ng mas maraming content creators na tumitindig para sa katotohanan at sumusuporta sa maayos na pamamahala.
Hindi na nag-iisa ang gobyerno sa pagpapaliwanag ng kanilang panig. May isang “batalyon” ng mga vlogger—mula kay Coach Jaret, Sangkay Jan, hanggang sa mga legal minds tulad nina Atty. Libayan at Atty. Sta. Maria—na araw-araw ay nagbabantay at tumutuwid sa mga baluktot na naratibo. Sila ang nagsisilbing “alternative media” na hindi bayaran, kundi mga ordinaryong mamamayan na naniniwala sa direksyon ng bansa.
Kahit ang mga dating kritiko o mga “Makaisko” ay lumilipat na rin ng suporta kay PBBM matapos makita ang kanyang performance. Ito ay patunay na ang pulitika ay hindi dapat tungkol sa panatisismo kundi sa resulta. Kung maganda ang ginagawa ng lider, dapat itong suportahan, anuman ang kulay ng pulitika mo noon.
Konklusyon: Governance Over Power
Ang kabuuan ng isyung ito—mula sa “False Asia” survey, sa presyo ng bigas, hanggang sa mga fake news—ay nagtuturo sa atin ng isang mahalagang aral: Ang pulitika ay hindi dapat tungkol sa kapangyarihan (“Power alone”), kundi tungkol sa pamamahala (“Governance”).
Ang reaksyon ni PBBM na tawanan ang survey ay hindi pagwawalang-bahala, kundi pagtanggi na maglaro sa lumang sistema ng pulitika na manipulatibo. Ang pagbagsak ng suporta sa mga Duterte ay senyales na naghahanap ang Pilipino ng totoong serbisyo, hindi puro tapang-tapangan.
Sa huli, tayo bilang mga botante at mamamayan ang may huling say. Huwag tayong magpaloko sa mga survey na kahina-hinala o sa mga vlogger na puro fake news ang puhunan. Kilatisin natin ang mga namumuno base sa kanilang gawa. Ang hamon sa atin: suportahan ang mga politikong may plano para sa kinabukasan ng bansa, hindi ang mga politikong ang tanging plano ay kung paano mananatili o babalik sa kapangyarihan.
Ang Pilipinas ay nasa yugto ng pagbangon. Huwag nating hayaang hilahin tayo pabalik ng mga kasinungalingan. Sa susunod na makakita ka ng survey o “breaking news,” tularan si PBBM—alamin ang source, suriin ang motibo, at kung kinakailangan… tawanan ang kasinungalingan.
