PANIMULA: Ang Gabi ng Kilabot sa Ilocos Sur

Sa probinsya ng Ilocos Sur, partikular sa bayan ng San Juan, kilala ang pamumuhay bilang payapa at tahimik. Ngunit noong Hulyo 2020, sa gitna ng pandemya kung saan ang lahat ay takot sa virus, isang mas matinding “sakit” ang kumalat sa Barangay Banuar. Ito ay ang sakit ng pang-aabuso sa kapangyarihan at kawalan ng pagpapahalaga sa buhay ng tao.

Ang biktima: Isang 15-anyos na dalagita na puno ng pangarap, si Fabel Pineda. Ang mga suspek: Hindi mga kriminal na nagtatago sa dilim, kundi mga taong may suot na uniporme, may tsapa, at may sinumpaang tungkulin na “To Serve and Protect.”

Ito ang kwento kung paano ang isang simpleng paglabag sa curfew ay nauwi sa panggagahasa, at kung paano ang paghahanap ng hustisya ay nauwi sa kamatayan. Ito ang kaso ng “San Juan Cops” na gumimbal sa buong bansa.

KABANATA 1: Ang “Checkpoint” sa Impyerno (June 29, 2020)

Nagsimula ang bangungot noong gabi ng Hunyo 29, 2020. Panahon ito ng mahigpit na community quarantine. Bawal lumabas, may curfew, at limitado ang galaw ng mga tao. Si Fabel Pineda at ang kanyang 18-anyos na pinsan (tatawagin nating “Grace” para sa proteksyon) ay dumalo sa isang munting birthday party sa Barangay Banuar. Bata, sabik makipagkita sa mga kaibigan, at marahil ay nainip sa lockdown, sumugal silang lumabas.

Alas-kwatro ng madaling araw, nagpasya ang magpinsan na umuwi. Habang naglalakad sa kalsada, hinarang sila ng dalawang lalaki. Nakapansuot-sibilyan ang mga ito, pero nagpakilalang mga pulis: sina Police Staff Sergeant Randy Ramos at Police Staff Sergeant Marawi Torda.

Dahil sa takot sa otoridad at sa paglabag sa curfew, sumunod ang magpinsan nang sitahin sila. Ang akala nila, dadalhin sila sa presinto para i-blotter o bigyan ng warning. Pilit silang isinakay sa mga motorsiklo ng dalawang pulis. Pero imbes na sa himpilan ng pulisya ang tungo, lumiko ang mga motor. Dinala sila sa isang madilim, liblib, at masukal na bahagi ng dalampasigan.

Dito na naganap ang krimen. Sa ilalim ng pananakot at gamit ang kanilang mga baril, inabuso ng dalawang “alagad ng batas” ang dalawang dalagita. Ayon sa reklamo, hinalay ni Sgt. Ramos ang pinsan ni Fabel. Sa kabilang banda, minolestya naman ni Sgt. Torda ang 15-anyos na si Fabel (Acts of Lasciviousness).

Isipin ang takot ng mga batang ito. Nasa gitna ng dilim, walang matakbuhan, at ang mga may hawak sa kanila ay mga pulis. Sa kabutihang palad, sa gitna ng pambababoy, nakahanap ng tyempo ang magpinsan. Nagawa nilang makatakbo at makatakas mula sa mga halimaw.

KABANATA 2: Ang Lakas ng Loob na Magreklamo

Kahit na puno ng trauma, hindi nanahimik si Fabel at si Grace. Alam nilang mali ang ginawa sa kanila. Alam nilang krimen ito. Agad silang nagtungo sa Cabugao Municipal Police Station para ipa-blotter at ireklamo ang dalawang pulis na sina Ramos at Torda.

Isang matapang na hakbang ito. Hindi biro ang bumangga sa pulis, lalo na sa probinsya. Nagsampa sila ng kasong Rape at Acts of Lasciviousness. Inasahan nila na sa pagdulog nila sa himpilan, makakamit nila ang proteksyon at hustisya. Pero hindi nila alam, ang panganib ay hindi pa tapos. Nagsisimula pa lamang ito.

KABANATA 3: Ang Kapabayaan at Pagtanggi (July 2, 2020)

Dalawang araw matapos ang insidente, Hulyo 2, 2020. Bumalik si Fabel, si Grace, at ang kanilang tiyuhin sa Cabugao Police Station. Gusto nilang i-follow up ang kaso. Gusto nilang malaman kung anong mangyayari sa mga abusadong pulis.

Habang nasa istasyon, nakaramdam sila ng matinding takot. Alam nilang delikado ang kanilang kalagayan dahil pulis ang kalaban. Kaya naman, bago umuwi, lumapit ang pamilya sa desk officer na kinilalang si Police Staff Sergeant Merle Joy Pascua.

Nakiusap sila: “Ma’am, pwede po bang magpasama o magpa-escort pauwi? Natatakot po kasi kami.” Isang simpleng hiling. Isang tawag ng tungkulin para sa isang pulis. Pero ano ang naging sagot ni Sgt. Pascua? Sa isang mataas na tono at tila iritable, sinabi umano nito: “Anong gusto niyo? Babantayan na lang ba namin kayo?”

Tinanggihan sila. Pinauwi sila nang walang proteksyon. Dismayado at takot, sumakay ang magpinsan at ang tiyuhin sa kanilang motorsiklo para umuwi. Wala silang kamalay-malay na may nag-aabang na sa kanila sa dilim.

KABANATA 4: Ang Resbak (Ang Pamamaslang)

Habang binabaybay nila ang kalsada pabalik ng Barangay Banuar, napansin nilang may sumusunod. Isang riding-in-tandem. Dalawang lalaki sa motorsiklo. Dahil sa bilis ng pangyayari, halos banggain sila ng mga suspek. Nawalan ng balanse ang kanilang motor at tumilapon silang tatlo sa kalsada.

Sugatan at hilo, akmang tatayo pa sana sila. Pero mabilis na bumaba ang angkas ng riding-in-tandem. Ang target? Si Fabel Pineda. Ang 15-anyos na dalagita na naglakas-loob magreklamo. Walang habas na pinagbabaril si Fabel sa harap mismo ng kanyang pinsan at tiyuhin. Bumulagta ang bata. Tumakas ang mga salarin.

Dinala si Fabel sa ospital, pero huli na ang lahat. Dead on Arrival. Ang batang biktima ng pangmomolestya ay naging biktima ng pagpatay. Pinatahimik para hindi na makapag-testigo.

KABANATA 5: Ang Imbestigasyon at Ang “Mga Hayop”

Agad na nagsagawa ng imbestigasyon ang Ilocos Sur Police. Hindi naging mahirap hanapin ang mga suspek. Lahat ng ebidensya—ang timeline, ang motibo, at ang deskripsyon ng mga testigo—ay tumuturo pabalik sa dalawang pulis na inireklamo nila.

Sina Sgt. Randy Ramos at Sgt. Marawi Torda. Sila ang nanggahasa. Sila rin ang pumatay. Kinumpirma ng pulisya na ang dalawang ito ang nasa likod ng krimen.

Galit na galit ang noo’y PNP Chief na si General Archie Gamboa. Sa isang pahayag, sinabi niya: “Hindi dapat sila tawaging men in uniform dahil sila ay mga hayop. Karapat-dapat lamang silang makulong ng panghabang-buhay dahil sila ay mga walang kwentang pulis.”

Sinibak din sa pwesto si Sgt. Merle Joy Pascua, ang babaeng pulis na tumangging magbigay ng escort. Kung pumayag sana siya, marahil ay buhay pa si Fabel ngayon.

KABANATA 6: Ang Hinagpis ng Isang Ina at ang Tulfo Intervention

Nasa Kuwait ang ina ni Fabel bilang isang OFW nang mangyari ang krimen. Umuwi siya ng Pilipinas na punong-puno ng galit at sakit. Ang anak na iniwan niya para bigyan ng magandang kinabukasan ay uuwiang bangkay na lang.

Lumipas ang mga buwan, at tila bumagal ang usad ng hustisya. May mga balitang nakikita raw na pagala-gala sa palengke ang mga suspek na sina Ramos at Torda. Nabahala ang pamilya. Nakalaya na ba ang mga ito?

Dumulog ang ina ni Fabel kay Senator Raffy Tulfo (noo’y sa Raffy Tulfo in Action). Dito naipaliwanag ang legal na aspeto. Noong una, ang kasong isinampa kay Ramos ay Acts of Lasciviousness lamang (dahil kay Fabel) at Rape (kay Grace). Ang Acts of Lasciviousness ay bailable (pwedeng magpiyansa). Kaya may posibilidad na nakakalabas-masok sila noong una.

Pero dahil pinatay nila si Fabel, at dahil sa mas malalim na pagsusuri ng piskalya, NA-UPGRADE ang kaso. Mula sa simpleng pang-aabuso, naging Rape with Homicide at Murder ang kinaharap nila. Ang mga kasong ito ay NON-BAILABLE. Siniguro ng otoridad na sa puntong ito, nakakulong na sila at hindi na makakalaya.

KABANATA 7: Ang Status ng Kaso (As of 2025/2026 Context)

Limang taon na ang nakalilipas mula noong malagim na gabi ng Hulyo 2020. Nasaan na ang hustisya?

Ayon sa mga huling ulat (based on the provided source context):

Ang kaso ay dinidinig pa rin sa Regional Trial Court (RTC) ng Ilocos Sur.

Wala pang pinal na hatol (final verdict).

Tapos na ang presentasyon ng prosekusyon at nasa yugto na ng depensa (Defense Stage).

Inaasahan na mailalabas ang desisyon sa huling bahagi ng 2025 o sa 2026.

Mabagal ang gulong ng hustisya sa Pilipinas, pero nananatiling nakakulong ang dalawang dating pulis. Hindi sila pinayagang magpiyansa.

KONKLUSYON: Ang Aral ng Kaso ni Fabel

Ang kwento ni Fabel Pineda ay isang masakit na paalala sa estado ng ating lipunan. Ipinapakita nito ang panganib kapag ang mga taong binigyan ng baril at kapangyarihan ay nawalan ng moralidad. Ipinapakita rin nito ang kahalagahan ng pagbibigay proteksyon sa mga testigo at biktima.

Si Fabel ay namatay na bayani sa sarili niyang paraan. Hindi siya nanahimik. Lumaban siya. At kahit wala na siya, ang kanyang kwento ay patuloy na magsisilbing hamon sa Philippine National Police na linisin ang kanilang hanay.

Para sa pamilya Pineda, ang laban ay hindi pa tapos hangga’t hindi naririnig ang salitang “GUILTY” sa loob ng korte.