Budol Veto at Digmaan ng mga Higante: Ang Pagsabog ng Katotohanan sa Likod ng 2026 Budget at ang Lumalalang Lamat sa Administrasyong Marcos

Sa gitna ng tila kalmado ngunit mapanganib na karagatan ng politikang Pilipino, isang malaking unos ang kasalukuyang humahagupit sa pundasyon ng administrasyong Marcos. Hindi lamang ito usapin ng simpleng hindi pagkakaunawaan, kundi isang masalimuot na sapot ng mga interes, kwestyonableng pondo, at ang unti-unting pagkawala ng tiwala ng mga taong dati’y nanumpa ng katapatan.

Mula sa mainit na banggaan sa pagitan ni Boying Remulla at ng pamilya Legarda-Leviste, hanggang sa nakakagimbal na paghimay sa pambansang badyet na binansagang “Budol Veto,” tila nasa isang krusigada ang bansa kung saan ang katotohanan ay pilit na ikinukubli ng mga makapangyarihan.

Ang sigalot ay nagsimula nang uminit ang usapin sa prangkisa ni Congressman Leandro Leviste, ang anak ni Senator Loren Legarda. Ayon sa mga ulat at obserbasyon ng maraming kritiko, tila may kakaibang gigil ang ilang opisyal na busisiin ang mga transaksyong ito. Ang vlogger na si PH Update ay hindi nagpaatubili sa pagpuna sa tila “bias” na aksyon ni Remulla.

“Maraming kilay ang tumataas,” aniya, dahil sa tila pagtutok ng opisyal sa mga isyung personal o may kinalaman sa prangkisa habang nananatiling tahimik sa mga dambuhalang isyu gaya ng flood control projects na kinasasangkutan ng bilyon-bilyong piso. Ang matapang na babala ay malinaw: huwag isipin na dahil nasa posisyon ay kayang-kaya na ang lahat, dahil kapag ang isang Loren Legarda na ang nagsalita, baka walang mapuntahan ang mga nagmamarunong.

Ngunit mas malalim pa sa mga personal na banggaan ang tunay na problemang kinakaharap ng bayan—ang ating pera. Sa isang eksklusibong pagsusuri ni Prof. Malou Tiquia, isang iginagalang na political analyst, hinubaran niya ang tunay na anyo ng 2026 National Budget. Tinawag niya itong “Budol Veto.”

Bakit? Dahil sa hindi kapani-paniwalang hakbang ng Pangulo na i-veto o harangin ang mga bahagi ng badyet na siya mismo ang nagmungkahi sa National Expenditure Program (NEP). “Parang vineto niya ang sarili niya,” saad ni Tiquia. Ito ay isang malaking pulang bandila na nagpapahiwatig na may mga bagay na sadyang binabago o ikinukubli sa taong bayan matapos ang mahabang proseso ng deliberasyon.

Ang mas nakakabahala ay ang pagtatapyas ng pondo sa mga proyektong direktang makikinabang ang masa. Ayon kay Tiquia, ang mga “flagship projects” sa transportasyon gaya ng Metro Manila Subway, North-South Commuter Railway, at LRT1 Cavite Extension ay kabilang sa mga “kinatay” ang pondo.

Sa halip na mapunta sa mga vertical infrastructure na magbibigay ng pangmatagalang ginhawa sa trapiko at ekonomiya, ang pondo ay tila inililipat sa tinatawag na “soft pork” o ayuda. Bagama’t mahalaga ang tulong sa mahihirap, ang paggamit ng ayuda bilang pansamantalang pantapal sa mas malalim na problema ay itinuturing na isang paraan ng pamumulitika upang mapanatili ang popularidad habang isinasakripisyo ang tunay na pag-unlad.

Hindi rin nakaligtas sa pagsusuri ang bumababang trust ratings ng administrasyon. Ang tiwala ay parang salamin—kapag nabasag, mahirap na itong maibalik sa dati. Ayon kay Prof.

Tiquia, ang paliit na paliit na tiwala ng bayan ay nagtutulak sa Malacañang na gumawa ng mga desperadong hakbang, kabilang ang isang napipintong cabinet reshuffle kung saan tila siyam na miyembro ng gabinete ang nakatakdang sibakin o ilipat. Ngunit ang tanong ng marami: Solusyon ba ang pagpapalit ng tao kung ang mismong sistema at polisiya ang may deperensya?

Ang tensyon ay umabot na rin sa loob ng mga institusyong dapat ay tagapagtanggol ng bayan. Ang kaso ni Gen. Poquis at ang matapang na pahayag ni Col. Monggao ay nagsisilbing repleksyon ng nararamdaman sa loob ng militar. Ang pagtrato sa isang retiradong heneral nang walang kaukulang galang ay itinuturing ni Tiquia na pambabastos sa uniporme.

Higit dito, ang “personal withdrawal” ng tiwala ng isang aktibong opisyal gaya ni Col. Monggao sa Pangulo ay isang seryosong usapin. “Ang loyalty ay sa institusyon at sa konstitusyon,” paalala ni Tiquia. Walang nakasaad sa batas na ang katapatan ay dapat ibuhos sa isang indibidwal, lalo na kung ang indibidwal na iyon ay tila lumilihis na sa landas ng katuwiran.

Sa huli, ang lahat ng ito—ang away sa prangkisa, ang “budol” sa badyet, at ang pag-atras ng tiwala ng militar—ay mga piraso ng isang mas malaking puzzle. Ang administrasyong Marcos ay nasa ilalim ng matinding teleskopyo ng publiko.

Ang bawat sentimo ng kaban ng bayan at bawat desisyon ng mga opisyal ay dapat panagutan. Ang babala ay malinaw: ang kapangyarihan ay hiram lamang, at ang tunay na lakas ay nagmumula sa tiwala ng mamamayan. Kapag ang tiwalang iyan ay tuluyan nang naglaho, walang sapat na “veto” o “reshuffle” ang makakapagligtas sa isang pamumunong tinalikuran na ang interes ng bansa.

Sa gitna ng tila kalmado ngunit mapanganib na karagatan ng politikang Pilipino, isang malaking unos ang kasalukuyang humahagupit sa pundasyon ng administrasyong Marcos. Hindi lamang ito usapin ng simpleng hindi pagkakaunawaan, kundi isang masalimuot na sapot ng mga interes, kwestyonableng pondo, at ang unti-unting pagkawala ng tiwala ng mga taong dati’y nanumpa ng katapatan.

Mula sa mainit na banggaan sa pagitan ni Boying Remulla at ng pamilya Legarda-Leviste, hanggang sa nakakagimbal na paghimay sa pambansang badyet na binansagang “Budol Veto,” tila nasa isang krusigada ang bansa kung saan ang katotohanan ay pilit na ikinukubli ng mga makapangyarihan.

Ang sigalot ay nagsimula nang uminit ang usapin sa prangkisa ni Congressman Leandro Leviste, ang anak ni Senator Loren Legarda. Ayon sa mga ulat at obserbasyon ng maraming kritiko, tila may kakaibang gigil ang ilang opisyal na busisiin ang mga transaksyong ito. Ang vlogger na si PH Update ay hindi nagpaatubili sa pagpuna sa tila “bias” na aksyon ni Remulla.

“Maraming kilay ang tumataas,” aniya, dahil sa tila pagtutok ng opisyal sa mga isyung personal o may kinalaman sa prangkisa habang nananatiling tahimik sa mga dambuhalang isyu gaya ng flood control projects na kinasasangkutan ng bilyon-bilyong piso. Ang matapang na babala ay malinaw: huwag isipin na dahil nasa posisyon ay kayang-kaya na ang lahat, dahil kapag ang isang Loren Legarda na ang nagsalita, baka walang mapuntahan ang mga nagmamarunong.

Ngunit mas malalim pa sa mga personal na banggaan ang tunay na problemang kinakaharap ng bayan—ang ating pera. Sa isang eksklusibong pagsusuri ni Prof. Malou Tiquia, isang iginagalang na political analyst, hinubaran niya ang tunay na anyo ng 2026 National Budget. Tinawag niya itong “Budol Veto.”

Bakit? Dahil sa hindi kapani-paniwalang hakbang ng Pangulo na i-veto o harangin ang mga bahagi ng badyet na siya mismo ang nagmungkahi sa National Expenditure Program (NEP). “Parang vineto niya ang sarili niya,” saad ni Tiquia. Ito ay isang malaking pulang bandila na nagpapahiwatig na may mga bagay na sadyang binabago o ikinukubli sa taong bayan matapos ang mahabang proseso ng deliberasyon.

Ang mas nakakabahala ay ang pagtatapyas ng pondo sa mga proyektong direktang makikinabang ang masa. Ayon kay Tiquia, ang mga “flagship projects” sa transportasyon gaya ng Metro Manila Subway, North-South Commuter Railway, at LRT1 Cavite Extension ay kabilang sa mga “kinatay” ang pondo.

Sa halip na mapunta sa mga vertical infrastructure na magbibigay ng pangmatagalang ginhawa sa trapiko at ekonomiya, ang pondo ay tila inililipat sa tinatawag na “soft pork” o ayuda. Bagama’t mahalaga ang tulong sa mahihirap, ang paggamit ng ayuda bilang pansamantalang pantapal sa mas malalim na problema ay itinuturing na isang paraan ng pamumulitika upang mapanatili ang popularidad habang isinasakripisyo ang tunay na pag-unlad.

Hindi rin nakaligtas sa pagsusuri ang bumababang trust ratings ng administrasyon. Ang tiwala ay parang salamin—kapag nabasag, mahirap na itong maibalik sa dati. Ayon kay Prof.

Tiquia, ang paliit na paliit na tiwala ng bayan ay nagtutulak sa Malacañang na gumawa ng mga desperadong hakbang, kabilang ang isang napipintong cabinet reshuffle kung saan tila siyam na miyembro ng gabinete ang nakatakdang sibakin o ilipat. Ngunit ang tanong ng marami: Solusyon ba ang pagpapalit ng tao kung ang mismong sistema at polisiya ang may deperensya?

Ang tensyon ay umabot na rin sa loob ng mga institusyong dapat ay tagapagtanggol ng bayan. Ang kaso ni Gen. Poquis at ang matapang na pahayag ni Col. Monggao ay nagsisilbing repleksyon ng nararamdaman sa loob ng militar. Ang pagtrato sa isang retiradong heneral nang walang kaukulang galang ay itinuturing ni Tiquia na pambabastos sa uniporme.

Higit dito, ang “personal withdrawal” ng tiwala ng isang aktibong opisyal gaya ni Col. Monggao sa Pangulo ay isang seryosong usapin. “Ang loyalty ay sa institusyon at sa konstitusyon,” paalala ni Tiquia. Walang nakasaad sa batas na ang katapatan ay dapat ibuhos sa isang indibidwal, lalo na kung ang indibidwal na iyon ay tila lumilihis na sa landas ng katuwiran.

Sa huli, ang lahat ng ito—ang away sa prangkisa, ang “budol” sa badyet, at ang pag-atras ng tiwala ng militar—ay mga piraso ng isang mas malaking puzzle. Ang administrasyong Marcos ay nasa ilalim ng matinding teleskopyo ng publiko.

Ang bawat sentimo ng kaban ng bayan at bawat desisyon ng mga opisyal ay dapat panagutan. Ang babala ay malinaw: ang kapangyarihan ay hiram lamang, at ang tunay na lakas ay nagmumula sa tiwala ng mamamayan. Kapag ang tiwalang iyan ay tuluyan nang naglaho, walang sapat na “veto” o “reshuffle” ang makakapagligtas sa isang pamumunong tinalikuran na ang interes ng bansa.

Sa gitna ng tila kalmado ngunit mapanganib na karagatan ng politikang Pilipino, isang malaking unos ang kasalukuyang humahagupit sa pundasyon ng administrasyong Marcos. Hindi lamang ito usapin ng simpleng hindi pagkakaunawaan, kundi isang masalimuot na sapot ng mga interes, kwestyonableng pondo, at ang unti-unting pagkawala ng tiwala ng mga taong dati’y nanumpa ng katapatan.

Mula sa mainit na banggaan sa pagitan ni Boying Remulla at ng pamilya Legarda-Leviste, hanggang sa nakakagimbal na paghimay sa pambansang badyet na binansagang “Budol Veto,” tila nasa isang krusigada ang bansa kung saan ang katotohanan ay pilit na ikinukubli ng mga makapangyarihan.

Ang sigalot ay nagsimula nang uminit ang usapin sa prangkisa ni Congressman Leandro Leviste, ang anak ni Senator Loren Legarda. Ayon sa mga ulat at obserbasyon ng maraming kritiko, tila may kakaibang gigil ang ilang opisyal na busisiin ang mga transaksyong ito. Ang vlogger na si PH Update ay hindi nagpaatubili sa pagpuna sa tila “bias” na aksyon ni Remulla.

“Maraming kilay ang tumataas,” aniya, dahil sa tila pagtutok ng opisyal sa mga isyung personal o may kinalaman sa prangkisa habang nananatiling tahimik sa mga dambuhalang isyu gaya ng flood control projects na kinasasangkutan ng bilyon-bilyong piso. Ang matapang na babala ay malinaw: huwag isipin na dahil nasa posisyon ay kayang-kaya na ang lahat, dahil kapag ang isang Loren Legarda na ang nagsalita, baka walang mapuntahan ang mga nagmamarunong.

Ngunit mas malalim pa sa mga personal na banggaan ang tunay na problemang kinakaharap ng bayan—ang ating pera. Sa isang eksklusibong pagsusuri ni Prof. Malou Tiquia, isang iginagalang na political analyst, hinubaran niya ang tunay na anyo ng 2026 National Budget. Tinawag niya itong “Budol Veto.”

Bakit? Dahil sa hindi kapani-paniwalang hakbang ng Pangulo na i-veto o harangin ang mga bahagi ng badyet na siya mismo ang nagmungkahi sa National Expenditure Program (NEP). “Parang vineto niya ang sarili niya,” saad ni Tiquia. Ito ay isang malaking pulang bandila na nagpapahiwatig na may mga bagay na sadyang binabago o ikinukubli sa taong bayan matapos ang mahabang proseso ng deliberasyon.

Ang mas nakakabahala ay ang pagtatapyas ng pondo sa mga proyektong direktang makikinabang ang masa. Ayon kay Tiquia, ang mga “flagship projects” sa transportasyon gaya ng Metro Manila Subway, North-South Commuter Railway, at LRT1 Cavite Extension ay kabilang sa mga “kinatay” ang pondo.

Sa halip na mapunta sa mga vertical infrastructure na magbibigay ng pangmatagalang ginhawa sa trapiko at ekonomiya, ang pondo ay tila inililipat sa tinatawag na “soft pork” o ayuda. Bagama’t mahalaga ang tulong sa mahihirap, ang paggamit ng ayuda bilang pansamantalang pantapal sa mas malalim na problema ay itinuturing na isang paraan ng pamumulitika upang mapanatili ang popularidad habang isinasakripisyo ang tunay na pag-unlad.

Hindi rin nakaligtas sa pagsusuri ang bumababang trust ratings ng administrasyon. Ang tiwala ay parang salamin—kapag nabasag, mahirap na itong maibalik sa dati. Ayon kay Prof.

Tiquia, ang paliit na paliit na tiwala ng bayan ay nagtutulak sa Malacañang na gumawa ng mga desperadong hakbang, kabilang ang isang napipintong cabinet reshuffle kung saan tila siyam na miyembro ng gabinete ang nakatakdang sibakin o ilipat. Ngunit ang tanong ng marami: Solusyon ba ang pagpapalit ng tao kung ang mismong sistema at polisiya ang may deperensya?

Ang tensyon ay umabot na rin sa loob ng mga institusyong dapat ay tagapagtanggol ng bayan. Ang kaso ni Gen. Poquis at ang matapang na pahayag ni Col. Monggao ay nagsisilbing repleksyon ng nararamdaman sa loob ng militar. Ang pagtrato sa isang retiradong heneral nang walang kaukulang galang ay itinuturing ni Tiquia na pambabastos sa uniporme.

Higit dito, ang “personal withdrawal” ng tiwala ng isang aktibong opisyal gaya ni Col. Monggao sa Pangulo ay isang seryosong usapin. “Ang loyalty ay sa institusyon at sa konstitusyon,” paalala ni Tiquia. Walang nakasaad sa batas na ang katapatan ay dapat ibuhos sa isang indibidwal, lalo na kung ang indibidwal na iyon ay tila lumilihis na sa landas ng katuwiran.

Sa huli, ang lahat ng ito—ang away sa prangkisa, ang “budol” sa badyet, at ang pag-atras ng tiwala ng militar—ay mga piraso ng isang mas malaking puzzle. Ang administrasyong Marcos ay nasa ilalim ng matinding teleskopyo ng publiko.

Ang bawat sentimo ng kaban ng bayan at bawat desisyon ng mga opisyal ay dapat panagutan. Ang babala ay malinaw: ang kapangyarihan ay hiram lamang, at ang tunay na lakas ay nagmumula sa tiwala ng mamamayan. Kapag ang tiwalang iyan ay tuluyan nang naglaho, walang sapat na “veto” o “reshuffle” ang makakapagligtas sa isang pamumunong tinalikuran na ang interes ng bansa.

Sa gitna ng tila kalmado ngunit mapanganib na karagatan ng politikang Pilipino, isang malaking unos ang kasalukuyang humahagupit sa pundasyon ng administrasyong Marcos. Hindi lamang ito usapin ng simpleng hindi pagkakaunawaan, kundi isang masalimuot na sapot ng mga interes, kwestyonableng pondo, at ang unti-unting pagkawala ng tiwala ng mga taong dati’y nanumpa ng katapatan.

Mula sa mainit na banggaan sa pagitan ni Boying Remulla at ng pamilya Legarda-Leviste, hanggang sa nakakagimbal na paghimay sa pambansang badyet na binansagang “Budol Veto,” tila nasa isang krusigada ang bansa kung saan ang katotohanan ay pilit na ikinukubli ng mga makapangyarihan.

Ang sigalot ay nagsimula nang uminit ang usapin sa prangkisa ni Congressman Leandro Leviste, ang anak ni Senator Loren Legarda. Ayon sa mga ulat at obserbasyon ng maraming kritiko, tila may kakaibang gigil ang ilang opisyal na busisiin ang mga transaksyong ito. Ang vlogger na si PH Update ay hindi nagpaatubili sa pagpuna sa tila “bias” na aksyon ni Remulla.

“Maraming kilay ang tumataas,” aniya, dahil sa tila pagtutok ng opisyal sa mga isyung personal o may kinalaman sa prangkisa habang nananatiling tahimik sa mga dambuhalang isyu gaya ng flood control projects na kinasasangkutan ng bilyon-bilyong piso. Ang matapang na babala ay malinaw: huwag isipin na dahil nasa posisyon ay kayang-kaya na ang lahat, dahil kapag ang isang Loren Legarda na ang nagsalita, baka walang mapuntahan ang mga nagmamarunong.

Ngunit mas malalim pa sa mga personal na banggaan ang tunay na problemang kinakaharap ng bayan—ang ating pera. Sa isang eksklusibong pagsusuri ni Prof. Malou Tiquia, isang iginagalang na political analyst, hinubaran niya ang tunay na anyo ng 2026 National Budget. Tinawag niya itong “Budol Veto.”

Bakit? Dahil sa hindi kapani-paniwalang hakbang ng Pangulo na i-veto o harangin ang mga bahagi ng badyet na siya mismo ang nagmungkahi sa National Expenditure Program (NEP). “Parang vineto niya ang sarili niya,” saad ni Tiquia. Ito ay isang malaking pulang bandila na nagpapahiwatig na may mga bagay na sadyang binabago o ikinukubli sa taong bayan matapos ang mahabang proseso ng deliberasyon.

Ang mas nakakabahala ay ang pagtatapyas ng pondo sa mga proyektong direktang makikinabang ang masa. Ayon kay Tiquia, ang mga “flagship projects” sa transportasyon gaya ng Metro Manila Subway, North-South Commuter Railway, at LRT1 Cavite Extension ay kabilang sa mga “kinatay” ang pondo.

Sa halip na mapunta sa mga vertical infrastructure na magbibigay ng pangmatagalang ginhawa sa trapiko at ekonomiya, ang pondo ay tila inililipat sa tinatawag na “soft pork” o ayuda. Bagama’t mahalaga ang tulong sa mahihirap, ang paggamit ng ayuda bilang pansamantalang pantapal sa mas malalim na problema ay itinuturing na isang paraan ng pamumulitika upang mapanatili ang popularidad habang isinasakripisyo ang tunay na pag-unlad.

Hindi rin nakaligtas sa pagsusuri ang bumababang trust ratings ng administrasyon. Ang tiwala ay parang salamin—kapag nabasag, mahirap na itong maibalik sa dati. Ayon kay Prof.

Tiquia, ang paliit na paliit na tiwala ng bayan ay nagtutulak sa Malacañang na gumawa ng mga desperadong hakbang, kabilang ang isang napipintong cabinet reshuffle kung saan tila siyam na miyembro ng gabinete ang nakatakdang sibakin o ilipat. Ngunit ang tanong ng marami: Solusyon ba ang pagpapalit ng tao kung ang mismong sistema at polisiya ang may deperensya?

Ang tensyon ay umabot na rin sa loob ng mga institusyong dapat ay tagapagtanggol ng bayan. Ang kaso ni Gen. Poquis at ang matapang na pahayag ni Col. Monggao ay nagsisilbing repleksyon ng nararamdaman sa loob ng militar. Ang pagtrato sa isang retiradong heneral nang walang kaukulang galang ay itinuturing ni Tiquia na pambabastos sa uniporme.

Higit dito, ang “personal withdrawal” ng tiwala ng isang aktibong opisyal gaya ni Col. Monggao sa Pangulo ay isang seryosong usapin. “Ang loyalty ay sa institusyon at sa konstitusyon,” paalala ni Tiquia. Walang nakasaad sa batas na ang katapatan ay dapat ibuhos sa isang indibidwal, lalo na kung ang indibidwal na iyon ay tila lumilihis na sa landas ng katuwiran.

Sa huli, ang lahat ng ito—ang away sa prangkisa, ang “budol” sa badyet, at ang pag-atras ng tiwala ng militar—ay mga piraso ng isang mas malaking puzzle. Ang administrasyong Marcos ay nasa ilalim ng matinding teleskopyo ng publiko.

Ang bawat sentimo ng kaban ng bayan at bawat desisyon ng mga opisyal ay dapat panagutan. Ang babala ay malinaw: ang kapangyarihan ay hiram lamang, at ang tunay na lakas ay nagmumula sa tiwala ng mamamayan. Kapag ang tiwalang iyan ay tuluyan nang naglaho, walang sapat na “veto” o “reshuffle” ang makakapagligtas sa isang pamumunong tinalikuran na ang interes ng bansa.