Sa bawat pahina ng kasaysayan ng Pilipinas, may mga sandaling tila tumitigil ang ikot ng mundo dahil sa bigat ng mga kaganapan. Sa kasalukuyan, ang bansang Pilipinas ay muling nasa gitna ng isang matinding bagyong politikal na naghahati sa opinyon ng publiko at nagpapakaba sa mga nasa matataas na posisyon. Ang sentro ng kontrobersyang ito ay walang iba kundi si Senator Ronald “Bato” Dela Rosa, ang dating Hepe ng Pambansang Pulisya (PNP) na naging simbolo at matapang na mukha ng kontrobersyal na “War on Drugs” sa ilalim ng administrasyong Duterte. Ngayon, ang matapang na imahe ni Bato ay tila nalalagay sa alanganin habang lumalabas ang mga ulat na siya ay “yari na” at “walang kawala” mula sa kamay ng International Criminal Court (ICC) at Interpol.
Ang balitang ito ay hindi lamang basta-basta tsismis sa kanto; ito ay nag-ugat sa mga seryosong pahayag at legal na hakbang na naganap nitong mga nakaraang buwan. Ayon sa mga ulat, kinumpirma mismo ni Justice Secretary Jesus Crispin “Boying” Remulla na mayroon nang hawak na kopya ng Warrant of Arrest ang kanyang opisina laban sa senador. Bagaman nilinaw ng kalihim na ang hawak nilang kopya ay itinuturing pang “unofficial” at kailangan pang dumaan sa masusing legal na proseso para sa implementasyon, ang pag-amin na ito ay sapat na upang magpadala ng shockwaves sa buong bansa. Ang taktika umano ng ICC sa paglabas ng warrant ay sinadyang gawin sa paraang hindi agad maalarma ang senador, isang hakbang na nagpapakita ng seryosong determinasyon ng pandaigdigang korte na panagutin ang mga sangkot sa mga alegasyon ng human rights violations.
Hindi lamang sa ehekutibong sangay nakaranas ng dagok si Senator Bato. Ang mas matinding dagok ay nanggaling mismo sa Korte Suprema ng Pilipinas. Ibinasura ng mataas na hukuman ang “very urgent motion” na inihain ng kampo ni Dela Rosa na humihiling na obligahin ang Department of Justice at ang Office of the Ombudsman na ilabas ang sinasabing ICC warrant. Sa desisyong ito, nagbigay ng malinaw na mensahe ang Korte Suprema: hindi sila obligado o hindi nila nais makialam sa mga usapin at kautusan na nagmumula sa mga internasyonal na korte, lalo na kung ang usapin ay may kinalaman sa hurisdiksyon ng ICC na kinikilala ng pandaigdigang komunidad. Ayon sa mga legal experts, napakahirap para sa lokal na korte na maglabas ng Temporary Restraining Order (TRO) laban sa isang warrant mula sa ICC, katulad ng naging sitwasyon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte. Ito ay isang indikasyon na sa mata ng batas, ang pader na nagpoprotekta sa mga dating makapangyarihang opisyal ay unti-unti nang gumuguho.
Lalong uminit ang usapin nang magsalita ang kilalang political commentator na si Richard Heydarian. Sa isang panayam sa programang “Storycon” ng One News, ibinunyag ni Heydarian na nakita niya ang mismong dokumento na sinasabing arrest warrant mula sa ICC laban kay Dela Rosa. “Unless my eyes are lying to me,” ani Heydarian, ipinaliwanag niya na nagkaroon siya ng pagkakataong masilip ang dokumento sa loob ng ilang segundo. Ayon sa kanya, hindi lamang ang pangalan at address ng senador ang nandoon, kundi pati ang opisyal na logo, pirma, at lahat ng marka na nagpapatunay na ito ay isang lihitimong dokumento. Ang pahayag na ito ay lalong nagdagdag ng kredibilidad sa mga hinala na ang pag-aresto ay usapin na lamang ng “kailan” at hindi na “kung.”
Ang emosyonal na epekto ng balitang ito sa sambayanang Pilipino ay hindi matatawaran. Para sa mga biktima ng war on drugs at kanilang mga pamilya, ito ay sinag ng pag-asa para sa katarungang matagal na nilang ipinagdarasal. Sa kabilang banda, para sa mga tagasuporta ng senador, ito ay itinuturing na pag-atake sa soberanya ng bansa at isang uri ng panghihimasok ng mga dayuhan. Gayunpaman, sa gitna ng ingay ng politika, ang katotohanan ay nananatiling nakasandal sa mga ebidensya at sa proseso ng batas. Ang pagkakasangkot ng Interpol sa usaping ito ay nangangahulugan na ang paghahanap at posibleng pagpigil sa paggalaw ng senador ay hindi lamang limitado sa loob ng Pilipinas kundi sa buong mundo.
Ang sitwasyong kinakaharap ni Bato Dela Rosa ngayon ay nagsisilbing babala sa lahat ng mga nasa kapangyarihan na ang bawat aksyon ay may katumbas na pananagutan, gaano man katagal ang abutin bago ito maningil. Ang mga susunod na araw at linggo ay magiging krusyal para sa senador at sa buong bansa. Magagawa kaya niyang harapin ang mga paratang na ito nang may dangal, o patuloy siyang magtatago sa likod ng mga legal na teknikalidad? Anuman ang maging hantungan ng kasong ito, isa itong malaking paalala na ang tunay na lakas ng isang bansa ay hindi nasusukat sa dahas kundi sa pagpapanatili ng katarungan at karapatang pantao. Manatiling mapagmatyag at alamin ang bawat detalye ng makasaysayang yugtong ito, dahil sa huli, ang katotohanan ang magpapalaya sa atin.
