Sa gitna ng mausok at magulong kalsada ng Pasay, isang kwento ng pait, galit, at desperation ang yumanig sa publiko kamakailan. Ang kalsada na dati ay lunan lamang ng paghahanapbuhay para sa mga jeepney driver ay naging saksi sa isang madugong trahedya na nag-ugat sa talamak na sistema ng pangongotong.
Si Mang Romy, isang beteranong driver, ay humarap sa isang sitwasyon na magpapabago sa kanyang buhay habambuhay.
Matapos paslangin ng isang grupo ng mga hinihinalang “kotong boys” ang kanyang matagal nang kasama at kunduktor, hindi na nakapagpigil ang matanda. Sa isang iglap, ang kanyang pamasada na jeep ay naging instrumento ng isang marahas na paghihiganti na nag-iwan ng sampung sugatan at isang komunidad na nagtatanong: Saan nga ba dapat humantong ang isang tao para gumawa ng ganitong uri ng hustisya?
Nagsimula ang lahat sa isang tipikal na araw ng pasada. Para sa mga driver sa Pasay, ang presensya ng mga lalaking tumatambay sa kanto para manghingi ng “butal” o “protection money” ay bahagi na ng kanilang araw-araw na kalbaryo.
Ngunit nang araw na iyon, naging mas agresibo ang grupo. Nang tumangging magbigay ang kunduktor ni Mang Romy dahil sa kakarampot na kita, nauwi ito sa isang mainit na pagtatalo.
Ayon sa mga saksi, hindi lang basta pananakot ang ginawa ng mga suspek; nauwi ito sa pisikal na pambubugbog na naging sanhi ng agarang pagkamatay ng kunduktor sa harap mismo ni Mang Romy. Ang kunduktor na itinuturing na niyang parang sariling anak ay dumanak ang dugo sa semento dahil lamang sa ilang pisong barya.
Dito na pumasok ang “breaking point” ng matanda. Sa halip na tumakbo o tumawag ng pulis na madalas ay huli na kung dumating, binalikan ni Mang Romy ang manibela.
Sa tindi ng galit at pait na nararamdaman, pinaandar niya ang kanyang jeep at diretsong sinagasaan ang grupo ng mga kotong boys na noo’y nagkakatuwaan pa matapos ang kanilang ginawang krimen. Umalingawngaw ang tunog ng nagtitilihang gulong at mga sigaw ng sakit sa kahabaan ng kalsada.
Sampung miyembro ng grupo ang direktang tinamaan ng sasakyan ni Mang Romy. Ang mga kalsada ng Pasay na dati ay puro busina lang ang naririnig ay napuno ng ingay ng ambulansya at kaguluhan.
Ang insidenteng ito ay nagbukas ng isang malalim na sugat sa ating lipunan. Habang marami ang kumokondena sa marahas na aksyon ni Mang Romy, hindi maikakaila na marami rin ang nakikiramay sa kanya.
Para sa mga ordinaryong manggagawa na araw-araw biktima ng pang-aapi at panggigipit ng mga sindikato sa kalsada, ang ginawa ni Mang Romy ay simbolo ng “hustisyang kalsada” na bunga ng kawalan ng tiwala sa sistema.
Masakit isipin na kailangan pang humantong sa ganitong karahasan bago mabigyang-pansin ang talamak na problema ng kotong sa Metro Manila. Ang bawat gasgas sa jeep ni Mang Romy ay tila marka ng bawat panggigipit na dinanas niya sa loob ng maraming dekada ng pamamasada.
Journalistically, ang kasong ito ay isang hamon sa ating mga otoridad. Bakit hinahayaan nating mamayagpag ang mga kotong boys sa mga terminal at kanto? Bakit ang mga maliliit na driver pa ang kailangang magbuwis ng buhay at kalayaan para lamang protektahan ang kanilang pinaghirapan?
Si Mang Romy ay nahaharap ngayon sa mabigat na kasong frustrated multiple homicide, ngunit sa mata ng ilang mga kasamahan niyang driver, siya ay isang bayani na naglakas-loob na lumaban. Ang kanyang kwento ay paalala na ang galit ng isang api, kapag napuno, ay walang pinipiling edad o lakas.
Sa loob ng selda, nananatiling tahimik si Mang Romy. Ayon sa kanyang pamilya, wala siyang pinagsisisihan sa kanyang ginawa dahil ang sakit na makitang pinatay ang kanyang kunduktor ay mas matindi pa sa anumang kulong na daranasin niya.
Ang emosyonal na bigat ng kwentong ito ay hindi lamang tungkol sa pagsagasa; ito ay tungkol sa isang sistemang bulok na nagtutulak sa mga ordinaryong tao na maging kriminal.
Ang trahedyang ito sa Pasay ay dapat magsilbing gising sa gobyerno na linisin ang mga kalsada hindi lang sa trapik, kundi sa mga taong sumisipsip sa kabuhayan ng mga mahihirap.
Sa huli, walang nanalo sa kwentong ito. May isang buhay na nawala, may isang matandang mabulok sa kulungan, at may mga sugatang ngayon ay nasa ospital. Ngunit ang mas malaking sugat ay nasa ating lipunan na tila nasanay na sa ganitong uri ng karahasan.
Ang kwento ni Mang Romy ay hindi dapat maging inspirasyon para sa karahasan, kundi isang panawagan para sa tunay na katarungan. Kailangan nating ayusin ang sistema para wala nang ibang Mang Romy ang kailangang humawak ng manibela para pumatay, at wala nang kunduktor ang kailangang mamatay para sa barya.
